Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ot Formasyonu

Türkiye'de bitki örtüsünün dağılışı üzerinde iklim elemanlarının yanı sıra beşerî müdahaleler de önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle iç kesimlerde orman örtüsünün tahrip edilmesiyle ortaya çıkan antropojen bozkırlar ile yüksek dağlık alanlarda düşük sıcaklıklar nedeniyle ağaç yetişemeyen yerlerdeki alpin çayırlar, Türkiye'deki ot formasyonunun iki farklı türünü oluşturur. Buna göre, Erzurum-Kars çevresindeki alpin çayırlar ile İç Anadolu'daki antropojen bozkırlar karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Erzurum-Kars'taki çayırlar yaz yağışlarıyla yeşil kalırken, İç Anadolu'daki bozkırlar ormanların tahrip edilmesi sonucu oluşmuştur.Cevap
  2. B
    Her iki bitki topluluğu da sadece deniz seviyesine yakın alçak düzlüklerde ve nemli kıyı bölgelerinde yaygınlık gösterir.
  3. C
    İç Anadolu'daki antropojen bozkırlar, Erzurum-Kars'taki çayırlardan daha yüksek bir vejetasyon üst sınırına sahiptir.
  4. D
    Alpin çayırlar İç Anadolu'nun düzlüklerinde görülürken, antropojen bozkırlar sadece Karadeniz Bölgesi'nin kıyı kuşağında bulunur.
  5. E
    Bozkır ve çayır formasyonlarının her ikisi de kış ılıklığı isteyen bitki türlerinden oluştuğu için sadece Akdeniz iklim bölgesinde görülür.

Cevap

Erzurum-Kars'taki çayırlar yaz yağışlarıyla yeşil kalırken, İç Anadolu'daki bozkırlar ormanların tahrip edilmesi sonucu oluşmuştur.
Doğru yanıt olan seçenek, Erzurum-Kars platosunun yüksek rakımı ve yaz yağışları sayesinde çayırların yıl boyu yeşil kalabildiğini, İç Anadolu'da ise insanların ormanları keserek/yakarak bitki örtüsünü bozmasıyla antropojen bozkırların oluştuğunu teknik olarak doğru eşleştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Ot formasyonlarının türlerini sınıflandır.
Alpin çayırlar (yüksek dağ/soğuk) ve Antropojen bozkır (orman tahribi/beşerî) ayrımı yapılır.
Soruda istenen kıyaslamanın temelini bu iki kavram oluşturur.
2
Erzurum-Kars platosunun iklim özelliklerini analiz et.
Sert karasal iklim ve en fazla yağışın yazın düşmesi belirlenir.
Yaz yağışları buradaki otların (çayırların) kurumasını engelleyerek gür kalmasını sağlar.
3
İç Anadolu'daki bitki örtüsü gelişimini incele.
Doğal bozkırların yanı sıra, geçmişte orman olan alanların tahribiyle oluşan antropojen bozkırlar tespit edilir.
İç Anadolu'daki step formasyonunun büyük bir kısmı beşerî etkilerle şekillenmiştir.

Anahtar Kavram

Ot formasyonlarının bölgesel dağılışı ve oluşum faktörleri (İklim vs. Beşerî)

İpuçları

1
Erzurum-Kars çevresinin en fazla yağış aldığı mevsimi düşünün.
2
'Antropojen' kelimesi 'insan eliyle oluşmuş' anlamına gelir; bu durum İç Anadolu'daki bitki örtüsü değişimiyle nasıl ilişkilidir?
3
Alpin çayırlar ormanların yetişemediği soğuk yüksek zirvelerdeyken, bozkırlar daha alçak ve yarı kurak alanlardadır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki orman üst sınırının enlem ve denizellik ile nasıl değiştiğini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Bölgesel hayvancılık faaliyetlerinden yola çıkabilirsiniz: Erzurum-Kars'ta gür çayırlar büyükbaş hayvancılığı, İç Anadolu'da kısa boylu bozkırlar küçükbaş hayvancılığı destekler.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla