Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda doğrudan taarruz stratejisiyle açtığı Kafkas ve Kanal cephelerinin askerî harekât hedefleri, sevk-idare süreçleri ve stratejik sonuçları hakkında araştırma yapan bir tarihçinin ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi tarihsel gerçeklikle bağdaşmaz?
- AKafkas Cephesi'nde Enver Paşa komutasında başlatılan Sarıkamış Harekâtı ile Rus kuvvetlerini kuşatarak imha etmek, Bakü petrollerini kontrol altına almak ve Orta Asya Türk dünyasıyla doğrudan kara bağlantısı kurmak amaçlanmıştır.
- BKanal Cephesi'nde Bahriye Nazırı ve 4. Ordu Komutanı Cemal Paşa sevk ve idaresinde düzenlenen Süveyş Harekâtı ile 1882'de İngiliz işgaline uğrayan Mısır'ı geri almak ve İngiltere'nin Hindistan sömürge irtibatını kesmek hedeflenmiştir.
- CKafkas Cephesi'nde Sarıkamış felaketinin ardından Rus ordusunun Doğu Anadolu'da ilerlemesi ve bölgedeki ayrılıkçı unsurların yarattığı asayiş sorunu üzerine, ordu ikmal hatlarını ve cephe gerisini korumak amacıyla Mayıs 1915'te Sevk ve İskân Kanunu yürürlüğe konulmuştur.
- Kanal Harekâtı'nın temel askerî gayesi; Basra Körfezi üzerinden Abadan petrollerine ulaşarak İngiliz donanmasının yakıt ikmalini felce uğratmak ve Basra-Bağdat demiryolu hattının kontrolünü ele geçirmektir.Cevap
- EKanal Harekâtı'nın ikinci aşamasını oluşturan Romani Muharebesi'nde Osmanlı birliklerinin hedefine ulaşamaması neticesinde taarruz inisiyatifi İngilizlere geçmiş ve bölgedeki askerî mücadele zamanla Suriye-Filistin savunma hattına evrilmiştir.
Cevap
Kanal Harekâtı'nın temel askerî gayesinin Basra Körfezi üzerinden Abadan petrollerine ulaşmak ve Basra-Bağdat demiryolu hattını denetim altına almak olduğunu öne süren yargı tarihsel gerçeklikle bağdaşmaz.
Kanal Harekâtı'nın hedefi olarak Basra Körfezi, Abadan petrolleri ve Basra-Bağdat demiryolu hattını gösteren ifade tarihsel gerçeklikle bağdaşmaz. Bu hedefler, İngiltere'nin taarruzuyla açılan bir savunma cephesi niteliğindeki Irak Cephesi'nin konusudur. Kanal Cephesi ise Osmanlı Devleti'nin Mısır'ı İngiltere'den geri almak ve Süveyş Kanalı'nı kapatıp İngiltere'nin Hindistan sömürge irtibatını kesmek amacıyla açtığı bir taarruz cephesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı Taarruz Cephelerinin (Kafkas ve Kanal) Stratejik Hedefleri ve Savunma Cephelerinden Ayrımı
İpuçları
1
Osmanlı Devleti'nin taarruz cepheleri olan Kafkas ve Kanal cephelerinin coğrafi hedefleri ile İngiltere'nin açtığı savunma cephelerinin (Irak, Suriye-Filistin vb.) hedeflerini birbirinden ayırınız.
2
Basra Körfezi, Abadan petrol rafinerileri ve Şattülarap bölgesi Mısır istikametindeki Kanal Cephesi ile değil, Mezopotamya bölgesindeki başka bir cephe ile doğrudan ilişkilidir.
3
Kanal Harekâtı Sina Çölü aşılarak Süveyş Kanalı ve Mısır üzerine yapılmıştır; Abadan petrolleri ve Basra-Bağdat hattı ise Irak Cephesi'nin mücadele alanıdır.
Daha Fazla Pratik
Kafkas Cephesi'nde Mustafa Kemal'in 16. Kolordu Komutanı olarak geri aldığı Muş ve Bitlis muharebeleri ile Brest-Litovsk Antlaşması'nın getirdiği sınır değişikliklerini inceleyiniz.
Alternatif Yöntem
Cepheleri hedeflerine göre kodlama: Kafkas = Bakü petrolleri + Turancılık; Kanal = Süveyş Kanalı + Mısır; Irak = Abadan/Basra petrolleri + Bağdat.
Tahmini Süre:2m 0s