Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'de sıcaklık dağılışını etkileyen faktörler arasında enlem, yükselti, denizellik ve karasallık önemli bir yere sahiptir. Deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisi ortadan kaldırılır.

Aşağıdaki tabloda üç farklı merkezin Ocak ayı gerçek sıcaklık ortalamaları ve deniz seviyesinden yükseltileri verilmiştir:

MerkezGerçek Sıcaklık (∘C^\circ C)Yükselti (mm)
I4412001200
II88200200
III1120002000

Buna göre, bu merkezlerin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık değerlerinin en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. III > I > IICevap
  2. B
    II > I > III
  3. C
    I > III > II
  4. D
    III > II > I
  5. E
    II > III > I

Cevap

Sıralama büyükten küçüğe doğru III (11∘C11^\circ C), I (10∘C10^\circ C) ve II (9∘C9^\circ C) şeklindedir.
Deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık hesaplanırken merkezlerin yükseltisi her 200200 metre için 1∘C1^\circ C sıcaklık artışı olarak gerçek sıcaklığa eklenir. Yapılan hesaplamada III numaralı merkezin indirgenmiş sıcaklığı 11∘C11^\circ C, I numaralı merkezin 10∘C10^\circ C ve II numaralı merkezin 9∘C9^\circ C olarak bulunmuştur. Bu durumda en sıcak merkez III, en soğuk merkez ise II olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerin yükseltisinden kaynaklanan sıcaklık farkını hesaplamak
I için 1200/200=6∘C1200 / 200 = 6^\circ C, II için 200/200=1∘C200 / 200 = 1^\circ C, III için 2000/200=10∘C2000 / 200 = 10^\circ C.
İndirgenmiş sıcaklık bulmak için her 200200 metre yükselti için sıcaklığa 1∘C1^\circ C eklenmelidir.
2
İndirgenmiş sıcaklık değerlerini bulmak
I: 4+6=10∘C4 + 6 = 10^\circ C, II: 8+1=9∘C8 + 1 = 9^\circ C, III: 1+10=11∘C1 + 10 = 11^\circ C.
Gerçek sıcaklığa yükseltiden kaynaklanan fark eklenerek merkez deniz seviyesindeymiş gibi düşünülür.
3
Sonuçları büyükten küçüğe sıralamak
11∘C11^\circ C (III) > 10∘C10^\circ C (I) > 9∘C9^\circ C (II).
Soru kökünde en yüksekten en düşük olana doğru bir sıralama istenmiştir.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükselti faktörü ortadan kaldırılır; her 200 metre için gerçek sıcaklığa 1 derece eklenir.

İpuçları

1
İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin deniz seviyesinde (00 metrede) olduğu varsayılarak hesaplanan sıcaklıktır.
2
Yükselti arttıkça gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark artar. Her 200200 metre için 1∘C1^\circ C ekleme yapmalısınız.
3
III numaralı merkez 20002000 metrede olduğu için gerçek sıcaklığına 10∘C10^\circ C ekleyerek indirgenmiş sıcaklığını bulmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İndirgenmiş sıcaklık ile gerçek sıcaklık arasındaki farkın en fazla olduğu bölgenin Doğu Anadolu, en az olduğu bölgenin ise Marmara olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla