Soru

Zorluk: ZorMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti'nin mülki idare yapısında yer alan merkezi yönetimin taşra teşkilatı ve bu teşkilattaki mülki idare amirlerinin yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan yanlıştır?

  1. A
    Vali, ilde hem devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır.
  2. B
    Kaymakam, ilçede Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır ancak devletin temsilcisi değildir.
  3. C
    Merkezi idarenin taşra birimlerinden sadece il idaresine tanınan yetki genişliği, merkeze danışmadan karar alabilme imkânı sağlar.
  4. Kaymakam, ilçede genel kamu düzenini ve güvenliğini sağlamak amacıyla ilçe sınırları içinde uygulanacak 'genel emirler' çıkarma yetkisine sahiptir.Cevap
  5. E
    İlçe kurulması, kaldırılması, merkezinin değiştirilmesi, adının değiştirilmesi veya bir ilçenin başka bir ile bağlanması ancak kanunla yapılabilir.

Cevap

Kaymakamın ilçede kamu düzenini sağlamak amacıyla 'genel emir' çıkarma yetkisinin olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu yetki kanunen sadece valiye verilmiştir.
İdari hukuk sistemimizde 'Genel Emir' çıkarma yetkisi, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu uyarınca valiye tanınmış bir yetkidir. Kaymakamların genel idare üzerinde bu tür düzenleyici işlem yapma yetkisi bulunmaz; onlar ancak valinin emirlerini uygularlar ve ilçedeki idari işleyişi denetlerler.

Adım Adım Çözüm

1
Vali ve Kaymakamın temsil yetkilerini karşılaştırın.
Vali hem devletin hem CB'nin; Kaymakam sadece CB'nin temsilcisidir.
Mülki idare amirlerinin hukuki statü farkını anlamak.
2
Yetki Genişliği ilkesinin kapsamını kontrol edin.
Yetki genişliği sadece il düzeyinde (vali) geçerlidir.
Anayasa madde 126'daki sınırlamayı teyit etmek.
3
Düzenleyici işlem yapma yetkisini (Genel Emir) analiz edin.
5442 sayılı Kanun m. 66/6 uyarınca genel emir yetkisi valiye aittir.
Taşra teşkilatındaki mülki amirlerin görev ve yetki sınırlarını belirlemek.

Anahtar Kavram

Merkezi Yönetimin Taşra Teşkilatı: Vali ve Kaymakam Yetki Farkları

İpuçları

1
Vali ile Kaymakam arasındaki temsil ve yetki farklarını hatırlayın.
2
Hangi mülki amirin merkeze sormadan (yetki genişliğiyle) veya düzenleyici işlemle (genel emir) hareket edebileceğine odaklanın.
3
Genel emir çıkarma yetkisi 5442 sayılı Kanun ile sadece en üst mülki amire verilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Vali ve Kaymakam arasındaki hiyerarşik ve idari farkları bir tablo üzerinden çalışmak bu tür soruları çözmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla