Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

19821982 Anayasası’nın 7676. maddesinde düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili hükümler ve 20172017 Anayasa değişiklikleri sonrası oluşan güncel hukuki çerçeve dikkate alındığında; aşağıda kişisel ve hukuki durumu belirtilen aday adaylarından hangisinin milletvekili seçilmesinin önünde anayasal bir engel bulunmaktadır?

  1. A
    Taksirli bir suçtan dolayı toplamda 33 yıl hapis cezasına hüküm giymiş olan ve adaylık süreci başlamadan önce görevinden istifa eden bir belediye başkanı
  2. B
    Kasten işlediği bir suçtan dolayı 1,51,5 yıl hapis cezası alan ancak infaz sonrasında 'yasaklanmış hakların geri verilmesi' (memnu hakların iadesi) kararı alan bir serbest muhasebeci
  3. Dolandırıcılık suçundan mahkûmiyeti bulunan ancak daha sonra yürürlüğe giren bir 'Genel Af' kanunu ile cezası ve tüm hukuki sonuçları silinmiş olan emekli bir bankacıCevap
  4. D
    Bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) 'işçi' statüsünde çalışan ve seçim döneminde görevinden istifa etmeden adaylık başvurusunda bulunan 2222 yaşındaki bir teknisyen
  5. E
    1818 yaşını doldurmuş, lise mezunu olan ve askerlik yükümlülüğü bulunmasına rağmen askerlik şubesinden 'tecilli' (erteleme) belgesi almış olan bir üniversite öğrencisi

Cevap

Dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanlar, genel veya özel affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilme yeterliliğini ebediyen kaybederler.
Anayasa'nın 7676. maddesine göre; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler. Bu kural, suçun infaz edilip edilmediğinden veya affın niteliğinden (genel/özel) bağımsız olarak mutlak bir yasak teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun niteliğini analiz etme
Dolandırıcılık suçu, Anayasa'nın 7676. maddesinde sayılan 'yüz kızartıcı suçlar' kategorisindedir.
Yüz kızartıcı suçlar için getirilen kısıtlamalar, diğer suç türlerinden farklı ve daha katıdır.
2
Affın seçilme yeterliliği üzerindeki etkisini değerlendirme
Anayasa metni açıkça 'affedilmiş olsalar bile' ibaresini kullanarak bu suçlar için affın engelleyici durumu kaldırmayacağını belirtir.
Milletvekili profilinin dürüstlük ve güvenilirlik kriterlerini en üst düzeyde korumak amaçlanmıştır.
3
Diğer adayların profesyonel ve hukuki statülerini karşılaştırma
İşçilerin istifa zorunluluğunun olmaması, taksirli suçların süre sınırı taşımaması ve askerlik tecilinin yeterlilik sağladığı teyit edilir.
Yanlış seçeneklerin neden elendiğini belirlemek için istisnai durumlar (işçi statüsü, tecil, memnu hakların iadesi) kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Anayasal Seçilme Yeterliliği ve Affın Sınırları

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi kullanırken; önce suçun 'taksirli' olup olmadığına, sonra 'yüz kızartıcı' olup olmadığına ve son olarak profesyonel statüdeki 'işçi/memur' ayrımına odaklanarak kesin sonuca gidilebilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla