Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSevr Barış Antlaşması

I. Dünya Savaşı sonrasında İtilaf Devletleri ile Osmanlı Hükûmeti temsilcileri arasında 10 Ağustos 1920 tarihinde imzalanan Sevr Antlaşması, uygulamaya konulamamış ve hukuki bakımdan "ölü doğmuş bir antlaşma" olarak kabul edilmiştir.

Bu antlaşmanın Osmanlı anayasa hukuku açısından hukuken geçersiz sayılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Antlaşmanın imzalanmasından önce Mondros Ateşkes Antlaşması hükümlerinin hukuken sona ermiş olması
  2. B
    İtilaf Devletleri parlamentolarının antlaşma metnini onaylamayı reddetmiş olması
  3. Kanun-i Esasi hükümlerine göre uluslararası antlaşmalar için zorunlu olan meclis onayından geçmemiş olmasıCevap
  4. D
    Saltanat Şûrası üyelerinin antlaşma metnini oy birliği yerine oy çokluğuyla kabul etmiş olması
  5. E
    Paris Barış Konferansı'nda belirlenen genel barış esaslarına tamamen aykırı maddeler içermesi

Cevap

Kanun-i Esasi hükümlerine göre uluslararası antlaşmalar için zorunlu olan meclis onayından geçmemiş olması
Sevr Barış Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin anayasası olan Kanun-i Esasi'nin 7. maddesi gereğince Mebusan Meclisi'nin onayından geçmek zorundaydı. Ancak İstanbul'un işgali sonrasında Meclis-i Mebusan kapatılmış ve feshedilmiş olduğu için antlaşma onaylanamamış, yerine toplanan Saltanat Şûrası'nın da anayasal bir yetkisi bulunmadığından antlaşma hukuken 'ölü doğmuş' kabul edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı anayasal düzenindeki antlaşma onay mekanizmasını tespit etme
Kanun-i Esasi'nin 7. maddesi gereğince devleti bağlayan barış ve ticaret antlaşmalarının yürürlüğe girebilmesi için Meclis-i Mebusan'ın onayı şarttır.
Anayasal monarşilerde yürütmenin imzaladığı antlaşmaların bağlayıcılık kazanması yasama organının tasdikiyle mümkündür.
2
Antlaşmanın imzalandığı dönemdeki meclis durumunu ve Saltanat Şûrası'nın rolünü inceleme
Son Osmanlı Mebusan Meclisi 11 Nisan 1920'de Padişah tarafından resmen feshedildiği için ortada yasama organı kalmamış, padişah antlaşmayı onaylatmak için danışma niteliğindeki Saltanat Şûrası'nı toplamıştır.
Saltanat Şûrası yasal ve anayasal bir meclis olmadığından, yaptığı onay antlaşmaya hukuki geçerlilik sağlayamamıştır.
3
Hukuki geçersizlik ve sonuç ilişkisini kurma
Meclis onayından geçmeyen Sevr Antlaşması hukuken kadük (ölü doğmuş) kalmış, Ankara'daki TBMM de bu antlaşmayı tanımadığını ve imzalayanları vatan haini saydığını ilan etmiştir.
Bir antlaşmanın uluslararası ve ulusal hukukta hüküm ifade etmesi anayasal yürürlük prosedürünün tamamlanmasına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nın Anayasal ve Hukuki Geçersizliği

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nde yürürlükte olan anayasanın uluslararası antlaşmalar için getirdiği şartı düşününüz.
2
Antlaşmanın imzalandığı tarihte Osmanlı parlamentosunun (Meclis-i Mebusan) açık olup olmadığını göz önüne alınız.
3
Kanun-i Esasi'ye göre barış antlaşmalarının yasama organı tarafından onaylanması zorunludur; meclis kapalı olduğu için bu işlem yapılamamıştır.

Daha Fazla Pratik

Saltanat Şûrası'nda Sevr Antlaşması'na imza atmayan tek üye olan Topçu Feriki Rıza Paşa'nın tutumu ve TBMM'nin Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamındaki kararları incelenebilir.

Alternatif Yöntem

Kavram eşleştirmesi yöntemi: 'Hukuken geçersizlik/ölü doğma' kavramı doğrudan anayasal onay organı olan 'Meclis-i Mebusan onayı eksikliği' ile eşleşir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sevr Barış Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru