Examkin

Soru

Zorluk: ZorHukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

19241924 Anayasası'nın 26.26. maddesinde; "Kanunların tefsiri (yorumlanması) Büyük Millet Meclisine aittir." hükmüne yer verilmiştir. Türk hukuk tarihinde "yasama yorumu" olarak bilinen bu uygulama, günümüzün modern hukuk sistemlerinde doğrudan bağımsız yargı organına ait olan yorumlama yetkisinin, o dönemde halkın temsilcilerinden oluşan yasama organında toplandığını göstermektedir.

Buna göre, 19241924 Anayasası'nda yorumlama yetkisinin Meclise verilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kuvvetler ayrılığı ilkesini tüm devlet kurumlarında mutlak hale getirmek
  2. B
    Azınlıkların hukuk sistemine olan güvenini artırarak Lozan'daki haklarını genişletmek
  3. Meclis iradesinin üstünlüğünü koruyarak, inkılap kanunlarının eski hukuk anlayışıyla yorumlanmasının önüne geçmekCevap
  4. D
    19211921 Anayasası ile kurulan 'Meclis Hükümeti' sisteminden 'Kabine Sistemi'ne geçişi tamamen durdurmak
  5. E
    Yargı bağımsızlığını Avrupa hukuk normlarına uyumlu hale getirerek dış müdahaleleri engellemek

Cevap

Meclis iradesinin üstünlüğünü koruyarak, inkılap kanunlarının eski hukuk anlayışıyla yorumlanmasının önüne geçmek
Meclis iradesinin üstünlüğünü koruyarak inkılapların eski anlayışla yorumlanmasını engelleme düşüncesi, 'yasama yorumu'nun temel gerekçesidir. 19241924 yılında Şer'iyye mahkemeleri yeni kapatılmış ve hukuk birliği için adımlar atılmıştır. Ancak yargı kurumlarında halen eski hukuk zihniyetine sahip kişilerin bulunabileceği ve yeni laik yasaları eski geleneklere göre yorumlayabileceği endişesi, TBMM'nin kanunları bizzat yorumlama yetkisini elinde tutmasına neden olmuştur. Bu sayede inkılapların uygulanabilirliği ve milli iradenin yargı üzerindeki denetimi güvence altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19241924 Anayasası'ndaki 'yasama yorumu' (kanunları yorumlama yetkisinin Mecliste olması) kavramını analiz edin.
Bu yetki, kanun koyucunun aynı zamanda kanunun ne anlama geldiğini açıklama gücünü elinde tutmasıdır.
Hangi kurumun yorum yetkisine sahip olduğunu belirlemek, devletin yönetim karakterini anlamayı sağlar.
2
İnkılapların henüz yeni başladığı dönemin sosyo-politik koşullarını göz önünde bulundurun.
Yargı kadrolarında eski hukuk (şer'i hukuk/Mecelle) eğitiminden gelenlerin bulunabileceği riskini fark edin.
Yeni kurulan laik düzenin yasalarının, eski anlayışla sabote edilme ihtimali mevcuttur.
3
Meclis üstünlüğü ve kuvvetler birliği ilkeleriyle bağlantı kurun.
Milli iradenin temsilcisi olan TBMM'nin, inkılapların koruyucusu olarak konumlandırıldığını görün.
Yasama yorumu sayesinde Meclis, kanunların 'İnkılap Ruhu'na aykırı yorumlanmasını engelleme gücüne sahip olmuştur.

Anahtar Kavram

Yasama Yorumu ve İnkılapların Korunması

İpuçları

1
Bir kanunun ne anlama geldiğine meclis mi yoksa hakim mi karar vermeli? 19241924'te neden meclis tercih edilmiş olabilir?
2
İnkılapların yapıldığı bir dönemde, yargıda eski hukuk anlayışına sahip kadroların bulunması yeni yasaların uygulanmasını nasıl etkilerdi?
3
Yasama yorumu, kanunların yapılış amacına uygun (inkılapçı bir bakışla) uygulanmasını sağlamak için kullanılan bir denetim mekanizmasıdır.

Daha Fazla Pratik

19241924 Anayasası'nda laikleşme yolunda atılan adımları (19281928 ve 19371937 değişiklikleri) inceleyerek anayasanın zaman içindeki değişimini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

Bu konudan daha fazla soru