Soru

Zorluk: Çok zorİki Noktanın Kullanımı

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yazışmalarda noktalama işaretlerinin kullanımı, bilginin netliği ve kurumsal dilin ciddiyeti açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, noktalama kuralları ve bu kurallara bağlı yazım ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kamu hukukunda tüzel kişilikler temel olarak ikiye ayrılır: kamu idareleri ve kamu kurumları.
  2. B
    Valilik makamının son tamiminde şu ifadeye yer verilmiştir: 'Mesai saatlerine riayet edilmesi hususunda gereken hassasiyet gösterilecektir.'
  3. C
    Kurumun yeni stratejik planında hedeflenen temel çıktılar şöyledir: Kurumsal kapasite artırılacak, hizmet içi eğitimler yaygınlaştırılacaktır.
  4. D
    Belediyenin iç denetim raporunda şu eksiklikler tespit edildi: bütçe disiplinine uyulmaması ve ihale süreçlerindeki usul hataları.
  5. Başvuru esnasında adaylardan istenen evraklar şunlardır: Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi.Cevap

Cevap

Doğru cevap, başvuru esnasında istenen evrakların sıralandığı ve 'Öğrenim belgesi' ifadesiyle başlayan seçenektir.
Türk Dil Kurumu'nun noktalama kurallarına göre; iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşımıyorsa ve özel ad değilse küçük harfle başlar. 'Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi' ifadesi bir cümle değil, bir örnekler dizisidir. Bu nedenle 'öğrenim' sözcüğünün ilk harfi küçük olmalıdır. Diğer seçeneklerdeki büyük harf kullanımları ya cümlenin bağımsız bir yargı bildirmesinden ya da doğrudan aktarma (alıntı) olmasından dolayı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki iki noktanın kullanım amacını belirle.
Cümlelerin bir kısmında açıklama yapılmış (cümle niteliğinde), bir kısmında ise örnekler sıralanmıştır.
İki noktadan sonraki yazım kuralı, gelen ifadenin cümle mi yoksa örnek mi olduğuna göre değişir.
2
İki noktadan sonra gelen bölümlerin yapısal özelliğini kontrol et.
Başvuru evraklarının sıralandığı cümlede 'Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği...' ifadesi bir cümle niteliği taşımaz, sadece bir listedir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse ve özel isim içermiyorsa küçük harfle başlar.
3
Yazım kuralları açısından hatalı olan seçeneği tespit et.
Öğrenim belgesi ifadesinin 'Ö' harfiyle büyük başlatılması kurala aykırıdır; 'öğrenim belgesi' şeklinde yazılmalıdır.
Sıralanan maddeler birer cümle yapısında olmadığı için küçük harf kuralı ihlal edilmiştir.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonraki Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Alternatif Yöntem

İki noktadan sonra gelen kısmın sonuna nokta koyup koyamayacağınızı kontrol edin. Eğer bağımsız bir yargı (cümle) ise nokta konulabilir ve büyük harf gerekir; ancak sadece bir liste (örnekler) ise küçük harfle devam edilir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla