Toplum hayatını düzenleyen sosyal düzen kuralları; din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları olarak çeşitlenmektedir. Bunlar arasında yer alan ahlak kuralları; bireyin kendi vicdanına karşı olan ödevlerini kapsayan 'subjektif ahlak' ve bireyin toplumdaki diğer kişilere karşı olan toplumsal ödevlerini kapsayan 'objektif ahlak' olarak ikiye ayrılır. Hukuk kuralları ise diğerlerinden farklı olarak devlet gücüyle desteklenen maddi yaptırımlara sahiptir.
Buna göre, sosyal düzen kuralları ve hukuk arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AHukuk kuralları, kural olarak kişilerin dışa dönük davranışlarını düzenlese de 'iyiniyet' veya 'kasıt' gibi kavramlar aracılığıyla bireyin iç dünyasındaki niyetlere de hukuki sonuçlar bağlayabilir.
- Bir hukuk kuralının geçerli ve yürürlükte bir norm olarak varlık kazanması için, mutlaka toplumda hakim olan objektif ahlak veya din kurallarıyla içeriksel olarak örtüşmesi bir zorunluluktur.Cevap
- CHukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en temel fark, yaptırımının maddi (cebri) nitelikte olması ve kamu gücü kullanılarak zorla yerine getirilmesidir.
- DDin kuralları, hem bireyin yaratıcı ile olan ilişkilerini hem de bireylerin birbirleriyle olan dünyevi ilişkilerini düzenleme potansiyeline sahip, muhatabı bakımından kapsamlı kurallardır.
- EGörgü kuralları, belirli bir toplulukta bireylerin uyması gereken nezaket ve adabımuaşeret temelli kurallar olup; bu kurallara aykırılık ayıplanma ve dışlanma gibi manevi tepkiler doğurur.
Cevap
Bir hukuk kuralının geçerliliği için ahlak veya din kurallarıyla örtüşme zorunluluğu olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Modern hukuk sistemlerinde (pozitif hukuk anlayışında), bir kuralın 'hukuk kuralı' olarak varlık kazanması ve hukuken bağlayıcı olması için yetkili organ tarafından usulüne uygun şekilde kabul edilmesi ve yürürlüğe girmesi yeterlidir. Bu kuralın toplumdaki din veya ahlak anlayışıyla içerik olarak uyuşması arzu edilebilir bir durum (meşruiyet) olsa da hukuki geçerlilik için bir zorunluluk teşkil etmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukukun Özerkliği ve Maddi Yaptırım