Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde, Rumeli topraklarında yaşayan ve geçimini topraktan sağlayan Hristiyan bir reaya ailesine mensup olan bir gencin; devşirilerek başkente getirilmesi, burada İslamiyet'i kabul edip saray eğitiminden (Enderun) geçmesi ve nihayetinde "Sancakbeyi" rütbesiyle taşrada görevlendirilmesi süreci yaşanmıştır.
Bu süreçte yaşanan değişimler ve Osmanlı toplumsal yapısı dikkate alındığında, söz konusu kişiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
- AHem yatay hem de dikey hareketlilik örnekleri sergilemiştir.
- BToplumsal sınıfı 'yönetilenler' (reaya) grubundan 'yönetenler' (beraya) grubuna evrilmiştir.
- CDevlet nezdindeki hukuki statüsü 'Millet Sistemi'nin temel kriterine göre değişmiştir.
- Aldığı saray eğitimi ve üstlendiği görev neticesinde 'İlmiye' sınıfına mensup bir yönetici haline gelmiştir.Cevap
- EKişisel statüsündeki değişimle birlikte üretim faaliyetlerine dayalı vergi mükellefiyeti sona ermiştir.
Cevap
Söz konusu kişinin 'İlmiye' sınıfına dahil olduğu çıkarımı yapılamaz; çünkü Sancakbeyliği makamı 'Seyfiye' sınıfına aittir.
Sancakbeyliği, Osmanlı idari ve askeri teşkilatında 'kılıç ehli' olarak adlandırılan Seyfiye sınıfının bir makamıdır. Seyfiye sınıfı üyeleri genellikle Enderun mektebi veya devşirme kökenli askeri eğitimden gelirler. İlmiye sınıfı ise din, hukuk ve eğitim işlerinden sorumlu olup medrese eğitimi alma şartına tabidir ve klasik dönemde devşirme kökenlilerin bu sınıfa girmesi (bazı istisnalar dışında) mümkün değildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Toplumsal Hareketliliği ve Yönetici Sınıflar (Seyfiye-İlmiye-Kalemiye) Ayrımı
İpuçları
1
Osmanlı'da yöneticiler Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye olarak ayrılırdı. Hangi sınıfın 'medrese' yerine 'kılıç' ve 'idare' ile ilgili olduğunu düşünün.
Daha Fazla Pratik
İlmiye sınıfının en üst makamlarını ve bu makamlara gelmek için gereken temel şartları (nesep, eğitim) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s