I. Göktürk Devleti'nin Batı kanadı yöneticisi İstemi Yabgu, İpek Yolu'nun kontrolünü ele geçirmek amacıyla bölgedeki stratejik dengeleri gözetmiş; önce Sasanilerle iş birliği yaparak Akhunları (Eftalitler) tarih sahnesinden silmiş, ardından ise güçlenen Sasanilere karşı Bizans İmparatorluğu ile ilk resmi diplomatik teması başlatmıştır.
Bu diplomatik hamleler, I. Göktürk Devleti'nin yönetim ve dış politika anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?
- AManiheizm ve Budizm gibi inançların devletin dış politikasını ve savaşçı yapısını şekillendirdiğini
- BOrta Asya'da Türk siyasi birliğinin tarihte ilk kez bu hükümdar döneminde sağlandığını
- CTürk adının bir millet adı olarak ilk kez Orhun Abideleri gibi yazılı belgelerde yer aldığını
- Bölgesel ekonomik çıkarlar doğrultusunda esnek ve pragmatik bir diplomasi yürütüldüğünüCevap
- Eİkili teşkilatın uygulanmasıyla merkezi otoritenin Batı kanadı üzerinde tamamen sona erdiğini
Cevap
İstemi Yabgu'nun İpek Yolu'nun kontrolü için önce Sasanilerle iş birliği yapıp Akhunları yıkması, ardından ise Bizans ile ittifak kurarak Sasanileri baskı altına alması, devletin çıkarları doğrultusunda esnek ve pragmatik bir diplomasi yürüttüğünü gösterir.
İstemi Yabgu'nun sergilediği tutum, Türk dış politikasında 'düşmanımın düşmanı dostumdur' mantığıyla hareket edildiğini ve ekonomik bir değer olan İpek Yolu'nun kontrolü için değişen bölgesel güçlere göre stratejik konum alındığını kanıtlamaktadır. Bu durum, devletin çıkarlarını ön plana alan pragmatik bir diplomasi anlayışına sahip olduğunu gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Göktürk Devleti İpek Yolu Diplomasisi
İpuçları
1
İstemi Yabgu'nun farklı devletlerle (Sasani ve Bizans) kurduğu ittifakların ortak amacının 'ekonomik kazanç' (İpek Yolu) olduğunu düşünün.
Daha Fazla Pratik
II. Göktürk Devleti ve Orhun Abideleri'nin içeriği ile I. Göktürk Devleti'nin siyasi yapısını karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s