Soru

Zorluk: ZorCumhuriyetçilik

Türkiye'de Cumhuriyetçilik ilkesinin tam anlamıyla kurumsallaşması ve devlet rejiminin hukuki bir tanıma kavuşması sürecinde, "millî egemenlik" prensibinin önündeki en büyük siyasi ve hukuki engelin kaldırılması gerekmiştir. Bu engel, egemenliğin kaynağını millete değil, tek bir kişiye ve hanedana dayandıran eski yönetim anlayışıdır.

Buna göre, 2929 Ekim 19231923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesine giden yolda, egemenliğin kaynağı sorununu kesin olarak çözerek yeni rejimin önündeki en büyük engeli ortadan kaldıran gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Saltanatın kaldırılmasıCevap
  2. B
    Halifeliğin kaldırılması
  3. C
    19211921 Anayasası'nın (Teşkilat-ı Esasiye) kabul edilmesi
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılması
  5. E
    Ankara'nın başkent ilan edilmesi

Cevap

Saltanatın kaldırılması, egemenliğin hanedandan millete geçişini kesinleştirerek Cumhuriyet'in ilanı önündeki en büyük engeli kaldırmıştır.
Saltanatın kaldırılması (11 Kasım 19221922), Türk devlet yapısında egemenliğin kaynağını bir kişiden ve hanedandan alarak kayıtsız şartsız millete devretmiştir. Bu gelişme, devlet içindeki "çift başlılığa" (bir yanda TBMM, diğer yanda Osmanlı Hükümeti) son vermiş ve yaklaşık bir yıl sonra ilan edilecek olan Cumhuriyet'in önündeki en büyük hukuki ve siyasi engeli temizlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Egemenlik kavramını analiz etme
Cumhuriyetçilik, egemenliğin millete ait olmasını gerektirir.
Soruda egemenliğin kaynağı sorunu vurgulanmıştır.
2
Eski rejimin (monarşi/saltanat) karakterini belirleme
Saltanat, egemenliği tek bir kişiye ve aileye verir.
Bu durum Cumhuriyetçilik ilkesiyle taban tabana zıttır.
3
En büyük engelin kaldırıldığı anı saptama
11 Kasım 19221922'de Saltanatın kaldırılmasıyla milli egemenliğin önündeki hukuki rakip ortadan kalkmıştır.
Cumhuriyet'in ilanı için önce rakip egemenlik kaynağının tasfiye edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Milli Egemenliğin Kurumsallaşması ve Saltanatın Tasfiyesi

İpuçları

1
Cumhuriyet'in ilanından yaklaşık bir yıl önce gerçekleşen büyük bir değişikliği düşünün.
2
Bir ülkede hem 'halkın seçtiği meclis' hem de 'babadan oğula geçen bir padişah' varsa, orada Cumhuriyet ilan etmek için hangisinden vazgeçmek gerekir?
3
11 Kasım 19221922 tarihinde gerçekleşen ve egemenliği tek bir kişiden alıp millete devreden olayı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhuriyetçilik ilkesinin demokratikleşme aşamalarından olan 'Çok partili hayata geçiş denemeleri' konusuna göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Süreci kronolojik ve mantıksal bir süzgeçten geçirin: İlke Belirlendi (19211921 Anayasası) -> Engel Kaldırıldı (19221922 Saltanatın Kaldırılması) -> Rejim İlan Edildi (19231923 Cumhuriyet).
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla