Aşağıdaki tabloda, yaklaşık aynı boylam üzerinde yer alan iki merkezin enlem dereceleri ve… — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Aşağıdaki tabloda, yaklaşık aynı boylam üzerinde yer alan iki merkezin enlem dereceleri ve Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık değerleri verilmiştir:

Merkez	Enlem	Ocak Ayı İndirgenmiş Sıcaklık
Sinop	$42^{\circ}$ Kuzey	$7^{\circ}C$
Ankara	$40^{\circ}$ Kuzey	$1^{\circ}C$

Normal şartlarda enlem etkisiyle (güneyden kuzeye sıcaklığın azalması) çelişen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Denizellik ve nemlilik etkisiCevap
B
Sinop'un ortalama yükseltisinin daha az olması
C
Ankara'da bakı etkisinin daha az olması
D
Sinop'un boylam değerinin farklı olması
E
Ankara'da kış mevsiminde görülen bitki örtüsü

Cevap

Sinop'un Ankara'dan daha kuzeyde olmasına rağmen kışın daha sıcak olması, denizellik ve nemlilik etkisi ile açıklanır.

Doğru cevap denizellik ve nemlilik etkisidir. Türkiye'de kış mevsiminde (Ocak ayı) denizlerin karalara göre daha geç soğuması, kıyıdaki kuzey illerinin (örneğin Sinop) iç kesimdeki güney illerinden (örneğin Ankara) daha sıcak olmasına neden olur. Bu durum enlem sıcaklık ilişkisine terstir.

Adım Adım Çözüm

Verilen tabloyu enlem ve sıcaklık ilişkisi açısından analiz et.

Sinop (

42^{\circ}

K) Ankara'dan (

40^{\circ}

K) daha kuzeydedir. Enlem etkisine göre daha soğuk olması gerekirken daha sıcaktır (

7^{\circ}C > 1^{\circ}C

Soruda enlem etkisine ters düşen durumun nedenini bulmamız istenmektedir.

'İndirgenmiş sıcaklık' kavramının etkisini değerlendir.

İndirgenmiş sıcaklıkta yükselti faktörü devre dışı bırakılmıştır.

Yükselti bir seçenek olarak elenir çünkü harita zaten her yeri 0 metre kabul etmiştir.

Özel konum faktörlerini (denizellik/karasallık) incele.

Sinop kıyıda (denizellik), Ankara iç kesimdedir (karasallık).

Denizler kışın ısıyı daha uzun süre korur ve nemlilik aşırı soğumayı engeller. Bu yüzden kuzeydeki kıyı illeri kışın iç kesimdeki güney illerinden sıcak olabilir.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Denizellik-Karasallık İlişkisi

İpuçları

'İndirgenmiş sıcaklık' ifadesi geçtiğinde yükselti farkını bir neden olarak düşünmemelisiniz.

Türkiye'de kışın en sıcak yerlerin kıyılar olması denizlerin ısıyı koruma özelliğiyle ilgilidir.

Normalde kuzeye gidildikçe sıcaklık azalmalıdır. Bu kural bozuluyorsa cevap ya denizellik ya da karasallıktır.

Daha Fazla Pratik

Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritasında en yüksek sıcaklıkların neden Güneydoğu Anadolu'da olduğunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru