İnönü Muharebesi'nin kazanılmasıyla sağlanan güven ortamı, TBMM'ye devletleşme sürecini hızlandırma imkânı tanımıştır. Bu doğrultuda hazırlanan ve Ocak tarihinde kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Milli Mücadele'nin hukuki altyapısını oluşturmuştur. Bu anayasanın kabul edilmesinin, Türk siyasi tarihi ve devlet yapısı açısından taşıdığı en radikal ve belirleyici özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Egemenliğin kaynağını ilahi veya geleneksel otoriteden alıp doğrudan millete devretmesiCevap
- BMeclis hükümeti sistemini kaldırarak yasama ve yürütme yetkilerini birbirinden ayırması
- CTürkiye Devleti'nin resmi dininin İslam olduğunu belirterek laiklik tartışmalarını tamamen sonlandırması
- DAzınlık temsilcilerine meclis içerisinde geniş haklar tanıyarak Osmanlıcılık fikrini anayasal güvenceye alması
- EPadişahın meclisi feshetme yetkisini sınırlandırarak anayasal monarşi düzenini güçlendirmesi
Cevap
Egemenliğin kaynağını ilahi veya geleneksel otoriteden alıp doğrudan millete devretmesi
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun en belirleyici özelliği, 'Hâkimiyet bilâkayduşart milletindir' maddesiyle egemenliğin meşruiyet kaynağını kökten değiştirmesidir. Bu, geleneksel saltanat otoritesine karşı hukuki bir devrim niteliğindedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Halk Egemenliği ve Devletleşme Süreci
İpuçları
1
Bu gelişme, I. İnönü Zaferi'nin 'TALİM' kodlamasındaki 'T' harfini temsil eder.
2
Anayasanın ilk maddesinde geçen 'egemenlik' kavramının kime ait olduğuna odaklanın.
3
Osmanlı'daki Padişah egemenliği ile TBMM'nin getirdiği Halk egemenliği arasındaki farkı düşünün.
Daha Fazla Pratik
İleride 1924 Anayasası ile karşılaştırmalı bir soru çözerek devletleşme sürecindeki anayasal değişimleri pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Soruya eleme yöntemiyle de yaklaşılabilir: Güçler ayrılığı (1924/1961), laiklik (1937), padişah yetkisi (1876/1908) gibi bilgilerin tarihsel süreçleri dikkate alındığında geriye sadece halk egemenliği ilkesi kalmaktadır.
Tahmini Süre:1m 30s