Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilat yapısında merkezi yönetimin (merkezden yönetim) işleyişi, hiyerarşik yapısı ve birimlerin hukuki statüleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Merkezi yönetimin taşra teşkilatında yer alan il ve ilçelerin kurulması, kaldırılması veya sınırlarının değiştirilmesi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile gerçekleştirilir.
  2. B
    Vali, il idaresinde merkezi yönetime ait 'yetki genişliği' ilkesini kullanırken, bu kapsamda yapılan harcamaları il özel idaresinin bütçesinden karşılar.
  3. İl genel idaresinin başı olan vali, yetki genişliği ilkesi uyarınca merkezi idare adına işlem yapar ve bu işlemlerden doğan mali sorumluluk merkezi yönetime aittir.Cevap
  4. D
    Başkent teşkilatındaki yardımcı kuruluşlar arasında yer alan Sayıştay, idari yargı kolunda merkezi yönetimi denetleyen en yüksek mahkeme sıfatına sahiptir.
  5. E
    Kaymakamlar, ilçedeki kamu hizmetlerini yürütürken illerdeki valiler gibi anayasal 'yetki genişliği' ilkesinden yararlanma hakkına sahiptirler.

Cevap

İl genel idaresinin başında bulunan vali, yetki genişliği ilkesi doğrultusunda merkezi yönetim adına karar alabilir ve bu işlemlerin mali karşılığı merkezi bütçeden karşılanır.
Merkezi yönetimin taşra teşkilatında illerin kendi tüzel kişilikleri bulunmaz; bu nedenle vali, devlet tüzel kişiliğini temsil eder ve kullandığı yetki genişliği çerçevesindeki harcamalar devletin (merkezi yönetimin) bütçesinden karşılanır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezi yönetimin taşra teşkilat yapısının belirlenmesi.
İl ve ilçeler merkezi yönetimin taşra birimleridir ve ayrı tüzel kişilikleri yoktur.
Bu birimler devlet tüzel kişiliği içinde yer alırlar.
2
Yetki genişliği (tevsii mezuniyet) kavramının analizi.
Bu yetki, merkeze sormadan karar alabilmeyi sağlar ancak sadece illerde valiye tanınmıştır.
Anayasa'nın 126126. maddesi 'İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır' hükmünü amirdir.
3
Mali sorumluluk ve tüzel kişilik ilişkisinin kurulması.
İl genel idaresinin harcamaları merkezi yönetim bütçesinden yapılır.
Taşra birimlerinin kendi bütçeleri olmadığı için harcamalar devlet bütçesine (merkeze) aittir.

Anahtar Kavram

Yetki Genişliği ve Taşra Teşkilatının Mali Statüsü

İpuçları

1
Yetki genişliği ilkesi, merkezi idarenin katılığına karşı valiye tanınmış bir esnekliktir.
2
Taşra teşkilatındaki birimlerin (il/ilçe) kendilerine ait 'kamu tüzel kişiliği' yoktur; hepsi devlet tüzel kişiliği içindedir.
3
Bir birimin tüzel kişiliği yoksa, onun tüm gelir ve giderleri bağlı olduğu üst tüzel kişiliğin (merkez) bütçesine tabidir.

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi ile İl Genel İdaresi arasındaki farkları; birinin yerinden yönetim, diğerinin ise merkezi yönetim (taşra) olduğunu pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Bu konudan daha fazla soru