Soru

Zorluk: ZorXX. Yüzyıl Başlarında Dünya

19171917 Bolşevik İhtilali'nin ardından Türkistan coğrafyasında Rus baskısına karşı başlayan Basmacı Hareketi, başlangıçta yerel direniş grupları (Korbas\cılarKorbaşılar) şeklinde ilerlemiş; ancak mücadelenin siyasi ve askeri bir disiplin altına alınması ihtiyacı doğmuştur. Bu amaçla 19211921 yılında Zeki Velidi ToganZeki\ Velidi\ Togan başkanlığında kurulan ve bağımsızlık mücadelesini merkezi bir yapıya kavuşturmayı hedefleyen teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Türkistan Milli BirliğiCevap
  2. B
    Alaş Orda
  3. C
    Hokand Muhtariyeti
  4. D
    Milli Türkistan Birlik Komitesi
  5. E
    İttihat ve Terakki Cemiyeti

Cevap

Türkistan Milli Birliği, Basmacı Hareketi'ni merkezi bir yapıya kavuşturmak amacıyla 1921'de Zeki Velidi Togan tarafından kurulan teşkilattır.
Türkistan Milli Birliği, 1921 yılında Semerkant'ta yapılan bir kongre ile Zeki Velidi Togan başkanlığında kurulmuştur. Bu teşkilat, Basmacı Hareketi'nin dağınık gruplarını askeri ve siyasi olarak tek bir çatı altında toplamayı, Türkistan'ın tam bağımsızlığını sağlamayı hedeflemiştir. Enver Paşa'nın bölgeye gelmesi de bu merkezi yapının güçlenmesine katkı sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin siyasi ortamını analiz et.
1917 Bolşevik İhtilali sonrası Rusya'da iç karışıklık çıkmış ve Türkistan'da bağımsızlık hareketleri güçlenmiştir.
Otorite boşluğu Türkistan Türklerinin örgütlenmesine zemin hazırlamıştır.
2
Basmacı Hareketi'nin evrelerini değerlendir.
Hareket başlangıçta yerel 'Korbaşı' liderliğinde dağınık bir gerilla savaşıyken, birleşme ihtiyacı doğmuştur.
Düzenli bir ordu ve siyasi birlik olmadan Rus Kızıl Ordusu'na karşı başarı sağlanamayacağı anlaşılmıştır.
3
Teşkilat ve lider eşleştirmesini doğrula.
1921'de kurulan Türkistan Milli Birliği'nin başına Zeki Velidi Togan getirilmiştir.
Togan, hem akademik hem de siyasi kimliğiyle direnişin entelektüel ve organizasyonel temelini oluşturmuştur.

Anahtar Kavram

Basmacı Hareketi ve Türkistan Milli Birliği

İpuçları

1
Soruda bahsedilen teşkilat, Türkistan'daki tüm direniş gruplarını birleştirmeyi amaçlayan en geniş kapsamlı siyasi yapıdır.
2
Lideri olan kişi, Türkiye'de de önemli bir tarih profesörü olarak tanınan Zeki Velidi Togan'dır.
3
Bu teşkilat 1921'de Semerkant'ta kurulmuş ve hareketin 'Korbaşılık' evresinden merkezi bir ordu evresine geçişini simgelemiştir.

Daha Fazla Pratik

Enver Paşa'nın 1921 yılında Türkistan'a gelişi ve Basmacı Hareketi'ne liderlik edişi ile Türkistan Milli Birliği arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla