Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

Soğuk Savaş döneminin başlangıcında Türkiye; bir yandan Sovyet tehdidine karşı Batı dünyasıyla askeri ve ekonomik paktlar kurarken diğer yandan iç politikada çok partili sisteme geçiş yapmıştır. 1945-1955 yılları arasındaki bu süreçte yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İkinci Dünya Savaşı sonrasında küresel siyasette belirleyici olan kutuplaşma sürecinde kurulan teşkilatlar ve yayımlanan belgelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Batı Bloku'nun savunma stratejisinin en önemli unsuru olarak 4 Nisan 1949'da Washington'da imzalanan antlaşma ile kurulan Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün (NATO) kurucu üyeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

$I. Dünya Savaşı$’nın sona ermesiyle birlikte, dünya barışını korumak ve kalıcı bir güvenlik sistemi oluşturmak amacıyla $1919$ yılında Paris Barış Konferansı’nda temelleri atılan Milletler Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Akvam) kurulmasına ABD Başkanı Woodrow Wilson öncülük etmiştir. Buna rağmen, Amerika Birleşik Devletleri’nin kendi kurduğu bu uluslararası örgüte üye olmamasının temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Yumuşama Dönemi'nde Türkiye ile ABD arasında ciddi bir diplomatik krize yol açan haşhaş ekimi meselesi, 1971 yılında kurulan ara rejim hükümeti tarafından yasaklanmış; ancak 1974 yılında göreve gelen yeni hükümet tarafından "milli çıkarlar ve egemenlik hakları" gerekçe gösterilerek bu yasak kaldırılmıştır. Türkiye'nin bu kararı üzerine ABD, Türkiye'ye yönelik askeri ve ekonomik yardımları kısıtlama yoluna gitmiştir. 1974 yılında haşhaş ekimini yeniden serbest bırakma kararı alan bu hükümetin başbakanı aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı’nın başlarında Nazi Almanyası’nın Balkanlar üzerinden Türkiye’ye yönelik bir saldırı ihtimaline karşı Trakya sınırında askeri güvenlik önlemleri artırılmıştır. Bu süreçte Mareşal Fevzi Çakmak’ın önerisi ve gözetiminde, Edirne’den başlayarak Çatalca’ya kadar uzanan bölgede beton koruganlar ve ağır silah mevzilerinden oluşan stratejik bir savunma kuşağı inşa edilmiştir.

Türkiye'nin batı sınırını olası bir işgale karşı korumak amacıyla hayata geçirdiği bu savunma hattı aşağıdakilerden hangisidir?

II. Dünya Savaşı sonrasında Sovyetler Birliği'nin toprak ve Boğazlar üzerindeki talepleri karşısında Türkiye, dış politikasında Batı Bloku ile bütünleşme sürecine girmiştir. Bu süreçte sadece askeri ve ekonomik değil, siyasi ve hukuki alanda da uluslararası kuruluşlarda yer alma stratejisi izlenmiştir.

Türkiye'nin 1949 yılında kurulan Avrupa Konseyine (Council of Europe), kuruluşundan kısa bir süre sonra davet edilerek üyeliğe kabul edilmesinde aşağıdakilerden hangisinin doğrudan etkili olduğu savunulabilir?

$1962$ yılında ABD ve SSCB arasında yaşanan Küba Füze Krizi'nde, taraflar nükleer bir savaşı önlemek amacıyla gizli bir pazarlık yürütmüştür. Bu pazarlık neticesinde SSCB'nin Küba'daki füzelerini sökmesi karşılığında, ABD de Türkiye'de bulunan Jüpiter füzelerini sökme kararı almıştır. Türkiye'nin onayı alınmadan ve hatta bilgisi dışında gerçekleşen bu durum, Türk devlet kademesinde ve kamuoyunda müttefiklik ilişkisinin sınırlarının sorgulanmasına yol açmıştır.

Bu gelişmenin Türk dış politikasında yol açtığı temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

15 Haziran 1997 tarihinde İstanbul'da düzenlenen bir zirveyle Türkiye'nin öncülüğünde kurulan; İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Endonezya, Mısır ve Nijerya'nın katılımıyla ekonomik ve ticari iş birliğini geliştirmeyi hedefleyen uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı ($1939-1945$) sürecinde Türkiye, dış politikada "aktif tarafsızlık" ilkesini benimseyerek diplomatik baskıları yönetmiş; iç politikada ise savaşın yarattığı olağanüstü koşullara karşı çeşitli ekonomik ve siyasi tedbirler almıştır. Savaşın sona ermesiyle birlikte küresel dengelerdeki değişim, Türkiye'nin iç siyasi yapısında da köklü bir dönüşümün önünü açmıştır.

Bu bilgiler ışığında, $II.$ Dünya Savaşı dönemi ve hemen sonrasındaki gelişmelere dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yugoslavya’nın dağılma sürecinde 1992-1995 yılları arasında Balkanlar'da yaşanan ve büyük bir insanlık dramına sahne olan Bosna Savaşı’nı sona erdiren, Bosna-Hersek’in bugünkü siyasi yapısının ve anayasal düzeninin temellerini atan uluslararası antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD tarafından uygulamaya konulan Marshall Planı kapsamında Avrupa ülkelerine yapılacak ekonomik yardımların dağıtımını denetlemek ve bu ülkeler arasındaki ekonomik iş birliğini koordine etmek amacıyla 1948 yılında kurulan uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı yıllarında Türkiye, dış politikada Adana ve Kahire Konferansları ile müttefiklerin baskılarına karşı denge siyaseti yürütürken; iç politikada ise Milli Korunma Kanunu ve Varlık Vergisi gibi ekonomik tedbirleri uygulamaya koymuştur. Savaşın sona ermesiyle birlikte, Türkiye'nin uluslararası demokratik blokta yer alma isteği sonucunda ülkede yaşanan temel siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Yumuşama Dönemi'nde Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler Kıbrıs Meselesi nedeniyle gerilmiş; ABD Kongresi $5$ Şubat $1975$’te Türkiye’ye yönelik kapsamlı bir silah ambargosu başlatmıştır. Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin bu ambargo kararına karşı gösterdiği en somut ve kapsamlı tepki aşağıdakilerden hangisidir?

II. Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri tarafından Sovyetler Birliği'nin komünizm üzerinden yayılmacılık faaliyetlerini durdurmak amacıyla geliştirilen "Çevreleme Politikası"nın (Containment Policy) ilk somut adımı olarak kabul edilen ve doğrudan Türkiye ile Yunanistan'a askeri ve ekonomik yardım yapılmasını öngören belge aşağıdakilerden hangisidir?

1917 yılında Çarlık Rusyası’nın yıkılması ve Bolşeviklerin iktidara gelmesinin ardından, Türkistan coğrafyasında Rus baskısına karşı bağımsızlık elde etmek amacıyla başlatılan, Enver Paşa ve Zeki Velidi Togan gibi isimlerin de destek verdiği milli direniş hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

Soğuk Savaş'ın başlangıç yıllarında, 'İki Kamp' teorisini (Jdanov Doktrini) temel alarak; Doğu Bloku ülkeleri arasında siyasi iş birliğini güçlendirmek ve komünist partiler arası ideolojik birliği sağlamak amacıyla 1947 yılında kurulan uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı'nın zorlu yıllarında Türkiye; Milli Korunma Kanunu ile ekonomiyi denetim altına almış, Varlık Vergisi ile de savaşın mali yükünü hafifletmeye çalışmıştır. Dış politikada ise "aktif tarafsızlık" ilkesini koruyarak Adana ve Kahire görüşmelerinde müttefik devletleri oyalamayı başarmıştır. Ancak $1945$ yılına gelindiğinde Türkiye'nin San Francisco Konferansı'na davet edilme süreci ve Batı dünyasıyla bütünleşme arzusu, iç politikada köklü bir değişimi zorunlu kılmıştır.

Bu gelişmelerin bir sonucu olarak Türkiye'de yaşanan temel siyasi değişim aşağıdakilerden hangisidir?

II. Dünya Savaşı’nın ardından 1945 yılında Sovyetler Birliği’nin Türkiye’ye bir nota vererek Boğazlar’da üs ve Doğu Anadolu’dan toprak talep etmesi, Türk dış politikasında köklü bir eksen kaymasına yol açmıştır.

Bu gelişmenin Türkiye üzerindeki temel stratejik etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin II. Dünya Savaşı'ndan sonra Batı Bloku ile bütünleşme süreci ve çok partili hayata geçişiyle başlayan Soğuk Savaş dönemi (1945-1960), hem iç hem de dış politikada köklü değişimlere sahne olmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de 1945-1960 yılları arasında yaşanan gelişmelerden biri değildir?