Soru

Zorluk: OrtaCemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Anadolu'da başlayan işgallere karşı Türk halkı çeşitli cemiyetler kurarak direnişe geçmiştir. Bu cemiyetlerin büyük çoğunluğu bölgesel kurtuluşu hedeflemiş ve silahlı direnişi esas almıştır.

Buna karşılık; belirli bir bölgeyi savunmak yerine tüm yurdun kurtuluşunu amaçlayan, silahlı mücadeleden ziyade basın-yayın ve propaganda yoluyla dünya kamuoyunu aydınlatmayı ilke edinen ve 'Kuvayımilliye' tabirini ilk kez tüzüğünde kullanan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kilikyalılar Cemiyeti
  2. Milli Kongre CemiyetiCevap
  3. C
    Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
  4. D
    Wilson Prensipleri Cemiyeti
  5. E
    İngiliz Muhipleri Cemiyeti

Cevap

Milli Kongre Cemiyeti
Milli Kongre Cemiyeti, 1918 yılında İstanbul'da Dr. Esat Işık ve aydınlar tarafından kurulmuştur. Diğer yararlı cemiyetler belirli bir bölgenin savunması için silahlı ve yerel direnme yolunu seçerken; Milli Kongre Cemiyeti tüm vatanın haklarını savunmuş, Türkçe ve yabancı dillerde broşür, kitap ve bildiriler yayımlayarak dünya kamuoyunu etkilemeye çalışmıştır. Ayrıca Türk direniş güçlerini tanımlayan 'Kuvayımilliye' kavramı ilk kez Dr. Esat Işık'ın raporunda ve bu cemiyetin tüzüğünde yer almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki cemiyete ait ayırt edici özellikleri tespit etme
Aranan cemiyet; bölgesel değil ulusal amaçlı, silahlı mücadele yerine basın-yayın odaklı ve 'Kuvayımilliye' tabirini ilk kez kullanan cemiyettir.
Milli varlığa yararlı cemiyetlerin büyük kısmı bölgesel ve silahlı faaliyet yürütürken sadece bir tanesi genel/ulusal basın-yayın stratejisi gütmüştür.
2
Seçeneklerdeki cemiyetlerin türlerini ve faaliyet alanlarını değerlendirme
Kilikyalılar ve Trakya Paşaeli cemiyetleri bölgesel amaçlı yararlı cemiyetlerdir. Wilson Prensipleri ve İngiliz Muhipleri cemiyetleri ise manda ve himaye savunan zararlı cemiyetlerdir.
Milli Mücadele dönemi cemiyetleri amaçları, kuruluş yerleri ve yöntemleri bakımından sınıflandırılır.
3
Özellikleri sağlayan cemiyeti belirleme
Dr. Esat Işık tarafından kurulan, Türkçe ve Fransızca yayınlarla dünya kamuoyuna seslenen ve Kuvayımilliye ifadesini ilk defa resmi raporunda/tüzüğünde kullanan kuruluş Milli Kongre Cemiyeti'dir.
Milli Kongre Cemiyeti diğer Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinden ulusal niteliği ve basın-yayın yöntemiyle ayrılır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Döneminde Yararlı Cemiyetlerin Özellikleri ve Milli Kongre Cemiyeti'nin Farkı

İpuçları

1
Bu cemiyet bölgesel bir isim taşımamakta, kurucusu olan ünlü hekim Dr. Esat Işık'ın hazırladığı raporlarla bilinmektedir.
2
Cemiyet, silahlı çeteler kurmak yerine gazete, dergi ve bildiriler çıkararak Türk milletinin haksız işgallere uğradığını dünyaya anlatmayı hedeflemiştir.
3
Milli direniş kuvvetlerini ifade eden 'Kuvayımilliye' terimini ilk kez literatüre kazandıran ve adında 'Milli' ifadesi geçen cemiyettir.

Daha Fazla Pratik

Milli Mücadele döneminde Sivas Kongresi'nde tüm yararlı cemiyetlerin 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adı altında birleştirilmesinin gerekçelerini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Cemiyetleri 'Amaç' (Bölgesel / Ulusal) ve 'Yöntem' (Silahlı Direniş / Basın-Yayın) ölçütlerine göre sınıflandırınız: Trakya Paşaeli ve Kilikyalılar bölgesel/silahlıdır; Wilson Prensipleri ve İngiliz Muhipleri mandacıdır. Geriye kalan ulusal ve basın-yayın odaklı cemiyet doğrudan doğru cevabı verir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla