Soru

Zorluk: OrtaToprak Sistemi

Osmanlı Devleti'nde mirî arazilerin vergi gelirlerinin görev karşılığı olarak asker ve memurlara dağıtıldığı dirlik sisteminde; toprak sahipleri, kendilerine ayrılan yıllık gelirin (kılıç hakkı dışındaki) her bir dilimiyle (has ve zeametlerde her 5.0005.000 akçe, tımarlarda her 3.0003.000 akçe için) bir asker yetiştirmek zorundaydı.

Buna göre, dirlik sahiplerinin beslemek, donatmak ve savaşa hazır bulundurmakla yükümlü olduğu bu tam teçhizatlı atlı askerlere ne ad verilir?

  1. CebelüCevap
  2. B
    Müsellem
  3. C
    Sekban
  4. D
    Yeniçeri
  5. E
    Lağımcı

Cevap

Dirlik sahiplerinin beslemekle yükümlü olduğu atlı askerlere 'Cebelü' adı verilir.
Dirlik sistemi (Has, Zeamet, Tımar) kapsamında, toprak gelirini alan kişi (sipahi veya devlet görevlisi), elde ettiği her birim gelir karşılığında savaşa hazır bir atlı asker yetiştirmek zorundadır; bu askere 'Cebelü' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Dirlik sisteminin işleyişini analiz et.
Devlet, toprağın mülkiyetini elinde tutarak vergi gelirini (Dirlik) görevliye bırakır, karşılığında asker ister.
Toprak sistemi ile ordu ihtiyacını (Tımarlı Sipahiler) karşılamak temel hedeftir.
2
Gelir ve asker yükümlülüğü arasındaki ilişkiyi kur.
Has ve zeametlerde her 5.0005.000 akçe, tımarda ise her 3.0003.000 akçe için bir asker yetiştirilmelidir.
Asker sayısı, toprağın verimliliği ve yıllık vergi geliriyle doğru orantılıdır.
3
Yetiştirilen askerin terminolojideki karşılığını belirle.
Bu askerlere 'Cebelü' (zırhlı/teçhizatlı asker) denir.
Cebelü kavramı, dirlik sahibinin savaşa getirmek zorunda olduğu yardımcı kuvvetleri tanımlar.

Anahtar Kavram

Dirlik Sistemi ve Cebelü Yükümlülüğü

İpuçları

1
Bu askerler eyalet ordusunun (Tımarlı Sipahiler) temelini oluşturur.
2
Kelime anlamı olarak 'zırhlı' ya da 'atlı asker' manasına gelir ve toprak sahibinin bizzat yetiştirdiği kişidir.
3
Dirlik sahiplerinin ilk 3.0003.000 veya 5.0005.000 akçelik gelirine 'kılıç hakkı' denir, sonrasındaki her dilim için bu askeri getirmeleri zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Dirlik türlerini (Has, Zeamet, Tımar) yıllık gelir limitlerine göre karşılaştıran bir tabloyu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla