Soru

Zorluk: Zorİki Noktanın Kullanımı

Kamu kurumlarında yürütülen stratejik planlama çalışmalarında ve resmî raporların hazırlanmasında noktalama işaretlerinin kullanımı, metnin kurumsal kimliğe uygunluğu ve iletilen mesajın netliği açısından kritiktir. Özellikle iki nokta (:); açıklama, örneklendirme ve alıntılarda doğru yazım kurallarıyla (büyük/küçük harf ayrımı) birlikte kullanılmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Yayımlanan genelgede personel rejimiyle ilgili şu husus vurgulanmıştı: Resmî yazışmalarda standart dosya planına harfiyen uyulacaktır.
  2. B
    Arşiv odasında tasnif edilmeyi bekleyen birçok evrak türü vardı: dilekçeler, raporlar, tutanaklar ve resmî mektuplar.
  3. Kurumsal verimliliği artırmak adına şu stratejiler hayata geçirilecek; esnek çalışma modelleri, dijital dönüşüm ve hizmet içi eğitimler.Cevap
  4. D
    Modern Türk edebiyatında yeni bir anlayışın kapıları aralanmıştır: Toplumcu gerçekçilik.
  5. E
    Atatürk’ün şu vecizesi bizlere yol göstermektedir: 'Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır.'

Cevap

Kurumsal verimliliği artırmak adına başlayan cümlede, kendisinden sonra örnekler sıralandığı için iki nokta (:) kullanılması gerekirken noktalı virgül (;) kullanılması yanlıştır.
İlgili cümlede 'şu stratejiler' ifadesinden sonra örnekler sıralanmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Cümlede bu işaret yerine noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yapısı ve anlam akışı incelenir.
'şu stratejiler hayata geçirilecek' ifadesi, cümleden sonra bir açıklama veya örneklendirme geleceğini işaret etmektedir.
Noktalama işaretinin işlevini belirlemek için cümlenin ne amaçla devam ettiği anlaşılmalıdır.
2
İki nokta ve noktalı virgül kuralları karşılaştırılır.
Türkçede açıklama yapılacak veya örnek verilecek yerlerde iki nokta (:) kullanılır; noktalı virgül (;) ise daha çok ögeleri arasında virgül bulunan grupları veya sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
İki işaretin birbiriyle karıştırılması en yaygın noktalama hatalarından biridir.
3
Yanlış kullanım tespit edilir.
Stratejilerin sıralandığı ifadeden önce noktalı virgül kullanıldığı görülmüştür.
Kural ihlali doğrudan tespit edilerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle mi yoksa sadece örnek mi olduğunu belirlemek, büyük/küçük harf kurallarını doğru uygulamak için en pratik yoldur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla