Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de gemi inşası ve tersanecilik faaliyetleri özellikle son yirmi yılda büyük bir gelişim göstererek dünya pazarında önemli bir konuma ulaşmıştır. Günümüzde İstanbul'da Tuzla ve Pendik kıyıları ile Yalova'da Altınova hattı, bu sanayi kolunun en yoğunlaştığı merkezler haline gelmiştir. Bu bölgelerin tersane kurulumu için seçilmesinde kıyı derinliği ve korunaklı körfez yapısı gibi doğal faktörler rol oynamış olsa da, bazı ekonomik ve beşerî faktörler temel belirleyici olmuştur.

Buna göre, Marmara Denizi'nin doğu kıyılarında gemi sanayisinin bu denli yoğunlaşmasında aşağıdakilerden hangisinin payı diğerlerinden daha fazladır?

  1. Ulaşım ağlarının çeşitliliği, gelişmiş liman olanakları ve geniş bir hinterlanda sahip olunmasıCevap
  2. B
    Gemi gövdesinin ana ham maddesi olan demir ve çelik madenlerinin bölge topraklarından çıkarılması
  3. C
    Tesislerin yüksek enerji ihtiyacını karşılayan taş kömürü yataklarına olan yakınlık
  4. D
    Bölgedeki dağların kıyıya dik uzanması sonucu oluşan doğal liman yapısının diğer kıyılarda bulunmaması
  5. E
    Tersane alanlarının çevresindeki verimli tarım arazilerinin düşük maliyetle sanayiye kazandırılması

Cevap

Ulaşım ağlarının çeşitliliği, gelişmiş liman olanakları ve geniş bir hinterlanda sahip olunması en temel gerekçedir.
Tersanecilik, yüksek katma değerli ve lojistik bağımlılığı fazla olan bir sanayi koludur. İstanbul-Yalova hattı, Türkiye'nin dış ticaret hacminin en yüksek olduğu, demir yolu ve deniz yolu bağlantılarının en güçlü olduğu (geniş hinterland) ve nitelikli iş gücü ile pazara erişimin en kolay olduğu bölgedir. Bu beşerî/ekonomik faktörler, tesislerin bu bölgede kümelenmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tersane konumlarının (Tuzla, Yalova) coğrafi ve ekonomik özelliklerini analiz etmek.
Bu bölgelerin Türkiye'nin sanayi kalbi olan İstanbul-Kocaeli-Bursa üçgeninde yer aldığı belirlenir.
Sanayi tesislerinin yer seçiminde pazar ve ulaşıma yakınlık en önemli kriterlerden biridir.
2
Ham madde ve enerji faktörlerini Türkiye geneliyle karşılaştırmak.
Gemi inşasında kullanılan demirin (Karabük/İskenderun) ve kömürün (Zonguldak) bölge dışından geldiği saptanır.
Marmara'da sanayinin ham maddeye değil, genellikle ulaşım ve pazara dayalı geliştiği anlaşılır.
3
Doğru seçeneği belirlemek.
Hinterland genişliği ve lojistik imkanların Marmara Denizi'ni bir ticaret merkezi yaptığı sonucuna varılır.
Tersanecilik, hem üretim hem de servis/bakım açısından ticaret rotalarına ve büyük pazarlara bağımlıdır.

Anahtar Kavram

Sanayi Tesislerinin Kuruluş Yeri Seçimi (Ulaşım ve Pazar)

İpuçları

1
Marmara Bölgesi'nin Türkiye ekonomisindeki genel ağırlığını ve ulaşım avantajlarını düşünün.
2
Gemi inşası için gerekli olan sac ve demir gibi malzemelerin Marmara'dan mı yoksa başka bölgelerden mi geldiğini sorgulayın.
3
Hinterland kavramı, bir limanın etkileşimde olduğu iç kesimleri ifade eder; İstanbul ve Yalova'nın iç kesimlerle ulaşım bağlantısını dikkate alın.

Daha Fazla Pratik

Demir-çelik fabrikalarının Karabük ve İskenderun'daki farklı kuruluş nedenlerini (enerji vs. ulaşım) karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Sanayi

Bu konudan daha fazla soru