Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKanun Yapım Süreci

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişikliği ile kanunların yasalaşma süreci, Meclis'in kabul yetkisi ve Cumhurbaşkanı'nın veto (geri gönderme) mekanizması üzerinde önemli yapısal değişikliklere gidilmiştir.

Bu anayasal düzenlemeler ve kanun yapım sürecine ilişkin usul kuralları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

  1. Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilen bir kanun, Meclis Genel Kurulu'nda toplantıya katılanların salt çoğunluğu (karar yeter sayısı) ile aynen kabul edilirse; Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı'nın kendisine gönderilen kanunları bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderme yetkisi, Bütçe Kanunları için geçerli olmayıp bu kanunların yayımlanması zorunludur.
  3. C
    Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanun metninde herhangi bir değişiklik yaparak kabul ederse, bu işlem teknik olarak yeni bir kanun teklifi sayıldığından Cumhurbaşkanı'nın bu metni tekrar geri gönderme yetkisi doğar.
  4. D
    Bir yasama dönemi içinde sonuçlandırılamayan kanun teklifleri, o dönemin sonunda 'kadük' (hükümsüz) sayılır ve bir sonraki yasama döneminde ancak yeni bir teklif olarak sunulabilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamakla yükümlü olsa da, bu kanun yayımlandıktan sonra Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini kullanabilir.

Cevap

Meclis'in geri gönderilen bir kanunda ısrar ederek Cumhurbaşkanı'nı yayımlamaya zorlayabilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğu değil, üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) gereklidir.
Seçeneklerde belirtilen 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' ifadesi genel karar yeter sayısını (en az 151151 milletvekili) ifade eder. Ancak 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği bir kanun üzerinde Meclis'in ısrar edebilmesi ve Cumhurbaşkanı'nı bu kanunu yayımlamaya zorlayabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az 301301 kabul oyu şarttır. Dolayısıyla bu bilgi hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun Teklifinin Kabulü
Meclis Genel Kurulu bir kanun teklifini kabul ederek Cumhurbaşkanı'na sunar.
Yasama sürecinin ilk aşaması Meclis'in iradesinin oluşmasıdır.
2
Cumhurbaşkanlığı İnceleme Süreci
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu yayımlar veya Meclise geri gönderir.
Yürütme organının yasama üzerindeki denetim yetkisidir.
3
TBMM'nin Israr (Direnme) Mekanizması
Meclis, geri gönderilen metni aynen kabul etmek istiyorsa en az 301301 (salt çoğunluk) oy ile kabul etmelidir.
20172017 değişikliği ile bu sayı basit çoğunluktan (karar yeter sayısı) nitelikli bir sayıya (301301) çıkarılmıştır.
4
Yayımlama Zorunluluğu
301301 oy ile aynen kabul edilen kanun Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanır.
Meclis'in iradesinin salt çoğunlukla kesinleşmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisi sona erer.

Anahtar Kavram

Meclis'in Kanun Üzerindeki Israr Yetkisi ve Salt Çoğunluk Şartı

İpuçları

1
Geri gönderilen bir kanun üzerinde Meclis'in direnmesi için gereken sayısal çoğunluğu düşünün.
2
20172017 değişikliği ile Meclis'in Cumhurbaşkanı'nı 'yayımlamaya mecbur' bırakması zorlaştırılmıştır.
3
Meclis'teki karar yeter sayısı olan 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' ile anayasada belirtilen 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' arasındaki farka odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın 'Anayasa Değişikliği Kanunları' üzerindeki geri gönderme yetkisi ile normal kanunlar üzerindeki yetkisini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Yapım Süreci

Bu konudan daha fazla soru