Examkin

Kanun Yapım Süreci

63 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası ve ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde; Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilip yayımlanması uygun bulunan bir kanun metninde, yürürlüğe giriş tarihine dair özel bir hüküm yer almıyorsa, bu kanun ne zaman yürürlüğe girmiş sayılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî Gazete'de yayımlandığı gün

Cevap

Kanunda özel bir yürürlük tarihi belirtilmemişse, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Mevcut yasal düzenlemelere göre, bir kanun metninde yürürlüğe girişine dair özel bir tarih (örneğin 'yayımlandıktan 6 ay sonra' veya '01.01.2025 tarihinde') belirtilmemişse, o kanun Resmî Gazete'de yayımlandığı an hukuk sisteminde uygulanabilir hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun metninin incelenmesi
Yürürlük maddesine bakılır.
Kanunlar genellikle son maddelerinde ne zaman yürürlüğe gireceklerini belirtirler.
2
Genel kuralın uygulanması
Özel bir tarih yoksa 'Yayımlandığı gün' kuralı geçerli olur.
7070 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik uyarınca, aksi belirtilmeyen kanunlar yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.

Anahtar Kavram

Kanunların Yürürlüğe Girmesi
Soru 2Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda bir kanun teklifinin görüşülmesi ve kabul edilmesi sürecindeki yeter sayılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'da aksine bir hüküm bulunmadıkça, kanunların kabulü için her durumda üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 kabul oyu aranır.

Cevap

Anayasa'da aksine bir hüküm bulunmadıkça, kanunların kabulü için her durumda üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) aranması gerektiği ifadesi yanlıştır; çünkü genel kural toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin karar alabilmesi için kural 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu'dur. Bu kural 'adi (basit) çoğunluk' olarak adlandırılır. Karar yeter sayısı, üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151 milletvekilinden az olamaz. Dolayısıyla, her kanun teklifinin kabulü için mutlaka üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 oyun aranması gerektiği bilgisi yanlıştır; bu sayı sadece belirli nitelikli çoğunluk durumlarında (örneğin veto edilen kanunun aynen kabulü) bir alt sınır olarak karşımıza çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Toplantı yeter sayısını belirleme
Meclis, üye tamsayısının (600600) üçte biri olan 200200 milletvekili ile toplanabilir.
Yasama faaliyetlerinin başlayabilmesi için Anayasa'da öngörülen asgari katılım şartıdır.
2
Karar yeter sayısı kuralını uygulama
Kanunların kabulü için kural olarak toplantıya katılanların yarısından bir fazlası (salt çoğunluk) yeterlidir.
Anayasa'da özel bir nitelikli çoğunluk belirtilmediği sürece adi çoğunluk kuralı işler.
3
Asgari karar sınırını (floor) kontrol etme
Karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151 sayısının altına düşemez.
Meclis'in çok düşük katılımlı oturumlarda meşruiyet kaybını önlemek için getirilmiş bir emniyet sınırıdır.

Anahtar Kavram

TBMM Karar Yeter Sayısı ve Adi Çoğunluk
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 anayasa değişikliği ile düzenlenen kanun yapım ve yürürlük süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunlar, üzerinde ayrıca bir yürürlük tarihi belirtilmediği durumlarda Resmi Gazete'de yayımlandığı günü takip eden günden itibaren yürürlüğe girer.

Cevap

Kanunlar, metinlerinde özel bir yürürlük tarihi belirtilmemişse, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Türkiye'de yürürlükteki mevzuat (703 Sayılı KHK ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri) uyarınca; kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler, metinlerinde ayrıca bir yürürlük tarihi belirtilmemişse Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. İfadede geçen 'takip eden gün' ibaresi hukuki olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların kabul edilme ve Cumhurbaşkanına gönderilme sürecini değerlendir.
Milletvekilleri teklif eder, komisyon ve genel kurulda kabul edilen kanun Cumhurbaşkanına sunulur.
Kanunlaşma sürecinin ilk aşamalarını anlamak için.
2
Cumhurbaşkanının veto (geri gönderme) yetkisini incele.
Cumhurbaşkanı 15 gün içinde inceleme yapmalı, bütçe kanunu hariç diğerlerini Meclise geri gönderebilmektedir.
İnceleme süreleri ve istisnaları tespit etmek için.
3
Meclisin veto edilen kanun üzerindeki yetkisini kontrol et.
Meclis en az 301301 kabul oyu (üye tamsayısının salt çoğunluğu) ile kanunu aynen kabul edebilir.
Aynen kabul çoğunluğunun nitelikli olduğunu (301301) doğrulamak için.
4
Kanunların yürürlüğe girme kuralını hatırla.
703 Sayılı KHK ile yapılan düzenleme uyarınca, tarih belirtilmemişse yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Yürürlük tarihiyle ilgili güncel hukuki kuralı uygulamak için.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Yürürlüğe Girmesi

İpuçları

1
Kanunların yürürlüğe girme tarihiyle ilgili eski '45 gün' kuralının artık geçerli olmadığını ve güncel uygulamanın 'yayımlandığı an' ile ilgili olduğunu düşünün.
2
Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir kanunu Meclis'in 'aynen kabul' etmesi için gereken sayı 600600 milletvekilinin yarısından bir fazlasıdır (301301).
3
Bütçe kanunu dışındaki tüm kanunlar veto edilebilir; ancak bütçe kanunları yargısal denetime açık olsa da Meclise geri gönderilemez.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (CBK) kanunlarla çatışması durumunda hangi normun üstün geleceğine dair kuralları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 4Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 değişikliği ile düzenlenen yasama süreci hükümleri dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanun teklifinin Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi (veto) ve sonrasındaki usul ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunun Meclis Genel Kurulu'nda 'aynen kabul' edilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu yeterlidir.

Cevap

Meclis tarafından geri gönderilen kanunun aynen kabulü için adi çoğunluk değil, üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301) oyu gereklidir.
2017 Anayasa değişikliği ile Anayasa'nın 89. maddesinde yapılan düzenlemeye göre, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından değiştirilmeden tekrar kabul edilebilmesi (ısrar edilmesi) için üye tamsayısının salt çoğunluğu (600 milletvekilinin en az 301'i) gerekmektedir. Toplantıya katılanların salt çoğunluğu (adi çoğunluk) bu işlem için hukuken yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun Teklifi ve Kabul
Milletvekilleri kanun teklifi sunar, Genel Kurulda kabul edilir.
Yasama sürecinin başlaması için yetkili organın irade beyanı gerekir.
2
Cumhurbaşkanı İncelemesi
Cumhurbaşkanı 15 gün içinde yayımlar veya iade eder.
Yürütme organının yasama üzerindeki denetim ve katılım yetkisidir.
3
Veto Sonrası Karar Yeter Sayısının Belirlenmesi
Meclis 'aynen kabul' (ısrar) edecekse üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) gerekir.
2017 Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisine karşı Meclis'in ısrar etmesi zorlaştırılmıştır.
4
Nihai Yayın Süreci
301 ile aynen kabul edilen kanun yayımlanır; değişiklik yapılırsa CB tekrar iade edebilir.
Metinde değişiklik yapılması durumunda kanunun 'aynen kabul' vasfını yitirmesi.

Anahtar Kavram

Kanunların Israrla Kabulünde (Veto Override) Nitelikli Çoğunluk

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin tek istisnası Bütçe Kanunu'dur.
2
2017 Anayasa değişikliği, Meclis'in veto edilen bir kanun üzerindeki 'ısrar' (aynen kabul) yetkisini nitelikli bir çoğunluğa bağlamıştır.
3
Meclis'in bir kanuna ısrar edebilmesi için gerekli sayı, üye tamsayısının (600) yarısından bir fazlasıdır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin Meclis'e geri gönderilmesi ile normal kanunların geri gönderilmesi arasındaki çoğunluk farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve 20172017 anayasa değişikliği ile getirilen yeni sistem dikkate alındığında, kanunların yapım ve yürürlük süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir kanun, TBMM tarafından toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile hiçbir değişiklik yapılmadan aynen kabul edilirse Cumhurbaşkanınca yayımlanmak zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderdiği bir kanunun, Meclis tarafından aynen kabul edilerek Cumhurbaşkanına zorla yayımlatılabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gereklidir; basit salt çoğunluk yeterli değildir.
Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderilen (veto edilen) kanunların, Meclis tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan aynen kabul edilebilmesi için 20172017 değişikliğiyle birlikte 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301301 milletvekili) şartı getirilmiştir. Seçenekte belirtilen 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' ifadesi genel karar yeter sayısıdır ve bu durum için geçerli değildir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklif yetkisini kontrol et.
Milletvekillerinin yetkili olduğu doğrulanır.
20172017 değişikliği ile yürütmenin (Bakanlar Kurulu) teklif yetkisi kaldırılmıştır.
2
Cumhurbaşkanının inceleme süresini ve bütçe istisnasını değerlendir.
1515 günlük süre ve bütçe kanununun geri gönderilemeyeceği bilgisi doğrulanır.
Anayasa'nın 8989. maddesi uyarınca bütçe kanunları bu yetkinin dışındadır.
3
Geri gönderilen kanunların TBMM'deki kabul yeter sayısını analiz et.
Toplantıya katılanların salt çoğunluğunun hatalı olduğu, üye tamsayısının salt çoğunluğunun gerektiği tespit edilir.
20172017 değişikliği ile geri gönderilen kanunların aynen kabulü zorlaştırılmış ve nitelikli çoğunluk (301301) şartı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Kanunların Görüşülmesi ve Yayımlanması

İpuçları

1
Geri gönderilen bir kanunun TBMM'de aynen kabulü için gereken sayısal zorunluluğu düşünün.
2
20172017 anayasa değişikliği ile Meclis'in Cumhurbaşkanı karşısındaki dengeleyici gücü olan üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) kuralını hatırlayın.
3
Basit çoğunluk (toplantıya katılanların salt çoğunluğu) ile nitelikli çoğunluk (üye tamsayısının salt çoğunluğu) arasındaki fark, geri gönderilen kanunların tekrar kabulünde kritik bir noktadır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir kanunda Meclis 'değişiklik' yaparak kabul ederse, bu durumun yeni bir kanun teklifi sayılacağını ve Cumhurbaşkanının bu kanunu tekrar geri gönderme yetkisinin olup olmadığını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

Kanunların anayasal denetim, onay ve yürürlük süreçleri incelendiğinde; yasama organı ile yürütme organı arasındaki etkileşimi düzenleyen 19821982 Anayasası hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanun metninde herhangi bir değişiklik yaparak kabul ederse, Cumhurbaşkanı'nın bu yeni metni tekrar Meclise geri gönderme yetkisi sona erer ve sadece Anayasa Mahkemesine iptal davası açabilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunda değişiklik yaparak kabul ederse, Cumhurbaşkanı'nın bu kanunu tekrar geri gönderme yetkisi bulunmaktadır.
19821982 Anayasası'nın 8989. maddesine göre; Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu aynen kabul ederse (en az 301301 oy ile), Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır. Ancak Meclis, geri gönderilen kanun üzerinde yeni bir değişiklik yaparsa, Cumhurbaşkanı değiştirilen bu kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir. Yanlış olan seçenek, Meclis değişiklik yaptığında Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisinin sona erdiğini iddia etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın kanun inceleme yetkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
19821982 Anayasası Madde 8989 gereği genel kural budur.
2
Bütçe Kanunu istisnasını kontrol et.
Bütçe Kanunları geri gönderilemez; ancak Anayasa Mahkemesi'ne taşınabilir.
Bütçe süreçlerinin aksamaması için getirilmiş özel bir anayasal hükümdür.
3
'Aynen Kabul' ve 'Değiştirerek Kabul' ayrımını analiz et.
Aynen kabul için 301301 oy gerekir ve bu durumda Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır. Ancak değişiklik yapılırsa süreç başa döner.
Değişiklik yapılması durumunda metin 'yeni' bir kanun niteliği kazanır, bu da yürütmenin denetim yetkisinin tekrar doğmasına neden olur.
4
Yürürlük tarihini doğrula.
Yürürlük tarihi belirtilmemişse yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
20182018 yılında yapılan mevzuat düzenlemeleri ile eski '4545 gün' kuralı kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve İstisnaları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

1982 Anayasası hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından "bir daha görüşülmek üzere" Meclise iade edilen (veto edilen) bir kanunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından görüşülme süreci ve sonrasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, geri gönderilen kanun metninde herhangi bir değişiklik veya yeni bir düzenleme yaparsa, Cumhurbaşkanı bu metni tekrar Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cevap

Meclis, geri gönderilen kanun metninde herhangi bir değişiklik veya yeni bir düzenleme yaparsa, Cumhurbaşkanı bu metni tekrar Meclise geri gönderme yetkisine sahiptir.
Anayasa'nın 89. maddesi uyarınca, Meclis iade edilen bir kanunu hiçbir değişiklik yapmadan 'aynen' kabul ederse (en az 301301 oy ile), Cumhurbaşkanı bunu yayımlamak zorundadır. Ancak Meclis metin üzerinde en ufak bir değişiklik yaparsa, bu işlem artık yeni bir kanunlaşma süreci gibi değerlendirilir ve Cumhurbaşkanı'nın bu yeni metni tekrar inceleme ve gerekirse tekrar geri gönderme yetkisi bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Veto sürecinin hukuki dayanağını belirleme
1982 Anayasası Madde 89
Cumhurbaşkanı'nın kanunları yayımlama ve geri gönderme yetkisi bu maddede düzenlenmiştir.
2
Meclisin 'aynen kabul' ve 'değiştirerek kabul' ayrımını analiz etme
Aynen kabulde veto yetkisi biter, değiştirerek kabulde yeni bir veto hakkı doğar.
Meclis metni değiştirirse bu yeni bir kanun metni sayılır ve Cumhurbaşkanı'nın inceleme yetkisi tekrar başlar.
3
Karar yeter sayısı şartını kontrol etme
Aynen kabul için en az 301301 (salt çoğunluk) oyu gereklidir.
2017 Anayasa değişikliği ile Meclis'in vetoyu aşması zorlaştırılmıştır.

Anahtar Kavram

Kanunların Geri Gönderilmesi (Veto) ve Vetoyu Aşma Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilemeyen tek kanun olan Bütçe Kanunu'nun hazırlık ve görüşme sürelerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

Türkiye'de yasama sürecinde, TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilen bir kanun metninin hukuk sisteminde geçerlilik kazanması için Resmi Gazete'de yayımlanması gerekmektedir. Anayasal hükümler çerçevesinde, kanunları on beş gün içinde yayımlamak veya bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri göndermekle yetkili olan makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Kanunları yayımlamak veya Meclise geri göndermekle yetkili makam Cumhurbaşkanıdır.
1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanması şarttır. Cumhurbaşkanı bu incelemeyi 15 gün içinde yapmak ve uygun görmediği kanunları gerekçesiyle birlikte Meclise geri göndermek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun Kabulü
Kanun teklifi TBMM Genel Kurulunda oylanarak kabul edilir.
Yasama yetkisi Türk Milleti adına TBMM'ye aittir.
2
Cumhurbaşkanına Gönderilme
Kabul edilen metin incelenmek üzere Cumhurbaşkanlığı makamına sunulur.
Yürütmenin başı, yasama işlemlerini denetleme ve ilan etme yetkisine sahiptir.
3
Karar Süreci
Cumhurbaşkanı 15 gün içinde kanunu ya Resmi Gazete'de yayımlar ya da veto ederek Meclise geri gönderir.
Anayasa ile belirlenen süre ve usul bu şekildedir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yasama ile İlgili Görevleri
Soru 9Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nin mevcut anayasal sisteminde kanunların teklif edilmesi ve yasalaşma süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun teklif etme yetkisi milletvekillerine ait olup tek bir milletvekilinin imzası ile teklif sunulması mümkündür.

Cevap

Kanun teklif etme yetkisi milletvekillerine ait olup tek bir milletvekilinin imzası ile teklif sunulması mümkündür.
1982 Anayasası'nın 8888. maddesine göre kanun teklif etme yetkisi milletvekillerine aittir. Meclis İçtüzüğü hükümleri uyarınca da bir milletvekilinin tek başına gerekçeli bir teklif sunması yasama sürecini başlatmak için yeterlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklif yetkisini belirle
Milletvekilleri genel kanunları teklif eder; Cumhurbaşkanı bütçe kanununu teklif eder.
Anayasa m. 8888 ve m. 161161 arasındaki görev ayrımını netleştirmek gerekir.
2
Teklif için gereken imza sayısını kontrol et
Teklif için bir milletvekili yeterlidir.
Meclis İçtüzüğü uyarınca bireysel teklif hakkı esastır.
3
Yasama dönemi sonu etkisini değerlendir
Kadük olma durumu.
Dönem içinde bitmeyen işlerin bir sonraki döneme sarkmayacağı (devamlılık ilkesinin istisnası) kuralını hatırla.
4
Veto sürecindeki karar yeter sayısını incele
Üye tam sayısının salt çoğunluğu (301301).
20172017 değişikliği ile veto override yetkisinin zorlaştırıldığını doğrula.

Anahtar Kavram

Kanun Yapım Süreci ve Teklif Yetkisi

İpuçları

1
Kanun teklif etme yetkisinin kime ait olduğunu ve bütçe kanununun bu süreçteki özel konumunu düşünün.
2
Yasama dönemi bitiminde yarım kalan işlerin durumunu (kadük) ve veto sonrası gereken özel çoğunluk sayısını (301301) hatırlayın.
3
Meclis İçtüzüğü'ne göre her milletvekilinin tek başına teklif verme hakkı olduğunu, siyasi parti gruplarının ise böyle bir yetkisi olmadığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanununun yasalaşma sürecindeki farklılıkları (veto edilememesi, sunum zamanı vb.) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü ve 19821982 Anayasası hükümleri çerçevesinde; bir yasama dönemi içerisinde sonuçlandırılamamış olan kanun tekliflerinin hukuki durumu ve yeni yasama dönemindeki süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun teklifi hükümsüz (kadük) hale gelir ve yeni yasama döneminde görüşülebilmesi için teklifin yeniden sunulması gerekir.

Cevap

Kanun teklifi hükümsüz (kadük) hale gelir ve yeni yasama döneminde görüşülebilmesi için teklifin yeniden sunulması gerekir.
TBMM İçtüzüğü'ne göre bir yasama dönemi içinde yasalaşma süreci tamamlanmayan teklifler 'kadük' olur. Kadük olan bir teklifin hukuki varlığı sona erer; bu nedenle yeni yasama döneminde aynı konunun görüşülebilmesi için milletvekillerinin teklifi tekrar TBMM Başkanlığına sunmaları şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama dönemi kavramını analiz etme
İki genel seçim arasındaki süreye yasama dönemi denir (55 yıl).
Kanun tekliflerinin ömrü, sunuldukları yasama dönemi ile sınırlıdır.
2
Kadük (hükümsüzlük) durumunu tanımlama
Bir yasama dönemi içinde sonuçlandırılamayan kanun teklifleri kadük sayılır.
TBMM İçtüzüğü madde 7777 uyarınca, dönem sonunda yasalaşmamış işler geçerliliğini yitirir.
3
Reddedilme ile kadük olma arasındaki farkı belirleme
Kadük olan teklif hemen yeniden verilebilir; reddedilen teklif için 11 yıl beklenmelidir.
Reddedilen tekliflerdeki bekleme süresi, Meclis'in iradesine saygı ve zaman tasarrufu içindir.

Anahtar Kavram

Kanun Tekliflerinin Kadük (Hükümsüz) Olması

İpuçları

1
Bir yasama dönemi iki seçim arasını kapsar; peki bu süre bitince yarım kalan işlere ne isim verilir?
2
Seçimler yapılıp yeni Meclis toplandığında, eski dönemden kalan dosyaların 'hükümsüz' sayıldığını düşünün.
3
Bu duruma 'kadük olma' denir ve bu tekliflerin tekrar canlanması için yeni bir imza ve sunum süreci gerekir.

Daha Fazla Pratik

Kanun tekliflerinin reddedilmesi durumundaki '11 yıl kuralı' ile kadük olma durumunu bir tablo yaparak karşılaştırınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası'na göre kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) görüşülme usulü ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilirse Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğu (301) ile aynen kabul edilmesi durumunda yayımlanmasının zorunlu olduğu ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen kanun TBMM Genel Kurulunda hiçbir değişiklik yapılmadan (aynen) üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 301301 oy ile kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır. Eğer Meclis kanunda değişiklik yaparsa, bu yeni bir teklif sayılır ve Cumhurbaşkanı'nın tekrar iade etme yetkisi doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Teklif Aşamasının Değerlendirilmesi
Kanun teklifi yetkisinin sadece milletvekillerine ait olduğunun tespiti.
1982 Anayasası m. 88 uyarınca kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir.
2
Geri Gönderme (Veto) İstisnasının Kontrolü
Bütçe Kanunu'nun geri gönderilemeyeceğinin belirlenmesi.
Anayasa m. 89 uyarınca Cumhurbaşkanı Bütçe Kanunu'nu iade edemez.
3
Meclis İnatlaşma (Aynen Kabul) Sayısının Analizi
Geri gönderilen kanunun aynen kabulü için 301301 (salt çoğunluk) gerektiğinin teyidi.
2017 değişikliği ile basit çoğunluk yerine üye tam sayısının salt çoğunluğu şartı getirilmiştir.
4
Yürürlük Tarihi Kuralının Hatırlanması
Belirtilmediği durumlarda yürürlük gününün 'yayımlanma günü' olduğunun saptanması.
Güncel mevzuat uyarınca 45 günlük varsayılan süre artık uygulanmamaktadır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki Süreç Döngüsü

İpuçları

1
Geri gönderilen (veto edilen) bir kanunun tekrar kabulü için gereken oy sayısı ile normal bir kanunun kabulü için gereken oy sayısı aynı değildir.
2
Bütçe kanunlarının diğer kanunlardan ayrılan en büyük özelliği Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilememesidir.
3
Meclis'in geri gönderilen kanun üzerindeki 'direnme' gücü, üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 301301 rakamına bağlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının kanunları iade etme yetkisi ile Anayasa Mahkemesine iptal davası açma yetkisi arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca; bir yasama döneminde sonuçlandırılamamış olan kanun tekliflerinin hükümsüz sayılması (kadük olma) kuralının istisnası olan ve yeni yasama döneminde de geçerliliğini koruyarak işleme devam eden kanun türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanun teklifleri

Cevap

Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanun teklifleri
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanun teklifleri, TBMM İçtüzüğü'nün 7777. maddesine göre kadük olma kuralının tek istisnasıdır. Bu teklifler, yeni yasama dönemi başladığında hiçbir işleme gerek kalmaksızın yenilenmiş sayılarak kaldıkları yerden devam ederler.

Adım Adım Çözüm

1
Kadük olma kavramını tanımla
Bir yasama dönemi (iki seçim arası) içinde yasalaşmayan teklifler hükümsüz kalır.
Meclis çalışmalarının sürekliliğini sınırlayan genel kural budur.
2
İstisna durumunu belirle
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasına dair teklifler kadük olmaz.
Devletin uluslararası taahhütlerinin sürekliliğini sağlamak ve diplomatik süreçlerin kesintiye uğramasını önlemek amaçlanır.
3
Hukuki dayanağı teyit et
TBMM İçtüzüğü Madde 7777 uyarınca bu teklifler yeni dönemde yenilenmiş sayılır.
İçtüzük bu konuda net bir muafiyet hükmü getirmiştir.

Anahtar Kavram

Kadük Olma ve İstisnaları
Soru 13Soru →

1982 Anayasası'nda yapılan 2017 anayasa değişikliği sonrası düzenlenen "kanun yapım süreci" ve yasalaşma aşamaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından aynen kabul edilip tekrar Cumhurbaşkanına gönderilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) oyu gerekir.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 milletvekilinin kabul oyu gereklidir.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun TBMM tarafından değiştirilmeden tekrar kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) tarafından onaylanması gerektiğini belirtir. Bu, 2017 Anayasa değişikliği ile gelen kritik bir sayısal zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklifi yetkisini kontrol et.
Sadece milletvekilleri teklif verebilir (Bütçe hariç).
Yürütmenin kanun teklif yetkisi kaldırılmıştır.
2
Cumhurbaşkanı'nın inceleme süresini değerlendir.
1515 gün.
Anayasa'nın 89. maddesi gereği süre kısıtıdır.
3
Geri gönderilen kanunların tekrar kabul edilme şartını (zorlaştırıcı nitelik) incele.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 kabul).
2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisi güçlendirilmiş, Meclisin 'aynen kabul' şartı zorlaştırılmıştır.
4
Yürürlük tarihini belirle.
Belirtilmemişse yayım günü.
7061 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sonrası standart uygulamadır.

Anahtar Kavram

Kanunların Mecliste Kabulü ve Cumhurbaşkanı Tarafından İncelenmesi

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunları inceleme süresi ve bütçe kanunu üzerindeki özel durumunu hatırlayın.
2
2017 anayasa değişikliği ile yürütmenin kanun teklif etme yetkisinin kaldırıldığını ve geri gönderilen kanunlar için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerektiğini dikkate alın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanun Meclis tarafından 'değiştirilerek' kabul edilirse, Cumhurbaşkanı'nın bu değişikliği tekrar geri gönderme yetkisi olup olmadığını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 14Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarını da diğer kanunlar gibi bir kez daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını veto ederek Meclise geri gönderme yetkisinin olduğunu belirten seçenek yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları 15 gün içinde ya yayımlar ya da bir kez daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderir. Ancak aynı maddede 'Bütçe kanunları bu hükmün dışındadır' ifadesi yer almaktadır. Bu durum, Cumhurbaşkanının bütçe kanunlarını veto edemeyeceği, sadece Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabileceği anlamına gelir. Dolayısıyla, bütçe kanunlarının geri gönderilebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların kabulünden sonraki inceleme makamı belirlenir.
Yürütme organı olan Cumhurbaşkanı.
Anayasa'nın 89. maddesi gereği kanunlar onay için Cumhurbaşkanına gönderilir.
2
Cumhurbaşkanının kanunlar üzerindeki inceleme süresi ve yetkisi kontrol edilir.
İnceleme süresi 15 gündür; kanunu yayımlayabilir veya geri gönderebilir.
Cumhurbaşkanının yasama üzerindeki denetim yetkisini kullanması sağlanır.
3
Geri gönderme (veto) yetkisinin istisnası olan kanun türü saptanır.
Bütçe Kanunları.
Anayasa'da bütçe kanunlarının bu hükmün dışında olduğu açıkça belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunlarının Geri Gönderilemezliği

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının kanunları veto etme yetkisinin bir istisnası olduğunu hatırlayın.
2
Devletin harcamalarını ve gelirlerini düzenleyen özel bir kanun türü veto edilemez.
3
Bütçe kanunları, kamu hizmetlerinin aksamaması için Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye geri gönderilemeyen tek kanun türüdür.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanunlarına karşı yargı yolunun (Anayasa Mahkemesi) açık olup olmadığını araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 15Soru →

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca kanun yapım süreci dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu tarafından reddedilen bir kanun teklifinin hukuki akıbeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reddedildiği tarihten itibaren bir tam yıl geçmedikçe aynı yasama dönemi içerisinde yeniden teklif edilemez.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından reddedilen bir kanun teklifi, reddedildiği tarihten itibaren bir tam yıl geçmedikçe aynı yasama dönemi içerisinde tekrar sunulamaz.
TBMM İçtüzüğü'nün 'Aynı Yasama Döneminde Yeniden Verilemeyecek Teklifler' başlıklı 76. maddesine göre; Meclis Genel Kurulu tarafından reddedilmiş olan kanun teklifleri, reddedildiği tarihten itibaren bir tam yıl geçmedikçe aynı yasama dönemi içinde yeniden verilemez. Bu kural yasama çalışmalarının ciddiyetini ve verimliliğini korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklifinin reddedilme aşamasını tespit et.
Teklif, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmüş ve kabul edilmeyerek reddedilmiştir.
Sürecin devamı için teklifin akıbetinin (kabul, ret veya kadük) belirlenmesi gerekir.
2
TBMM İçtüzüğü madde 76'daki ilgili kuralı uygula.
Reddedilen tekliflerin 'bir tam yıl' geçmeden aynı yasama dönemi içinde tekrar verilemeyeceği kuralına ulaşılır.
Meclis'in aynı konuyu kısa aralıklarla tekrar tekrar görüşerek zaman kaybetmesini önlemek amaçlanmıştır.
3
Kadük olma kavramı ile ret kavramı arasındaki farkı ayırt et.
Kadük olma, bir yasama dönemi içinde sonuçlanmayan teklifler içindir; ret ise oylama sonucunda reddedilme durumudur.
KPSS'de en sık karıştırılan iki teknik terim arasındaki fark sorunun can alıcı noktasıdır.

Anahtar Kavram

Kanun tekliflerinin reddi ve kadük olması arasındaki farklar.

İpuçları

1
Meclis'te reddedilen bir konunun hemen ertesi gün tekrar getirilmesi mantıklı mıdır?
2
Teknik bir terim olan 'kadük' olma ile 'reddedilme'nin süreleri ve nedenleri farklıdır. Dönem sonunu değil, ret kararını düşünün.
3
İçtüzük kurallarına göre bu bekleme süresi tam bir takvim yılıdır.

Daha Fazla Pratik

Kanun tekliflerinin 'kadük' olması ile Cumhurbaşkanının kanunları geri gönderme (veto) yetkisi arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri çerçevesinde, kanunların yasalaşma süreci ve nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM İçtüzüğü'nde yapılan değişiklikler, yasalaşma süreci bakımından Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi olan birer kanun hükmündedir.

Cevap

TBMM İçtüzüğü değişikliklerinin Cumhurbaşkanı onayına tabi olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü İçtüzük bir kanun değil, Parlamento Kararıdır.
TBMM İçtüzüğü, Anayasa'nın 95. maddesine göre Meclis tarafından kabul edilen ve kendi iç işleyişini düzenleyen bir Parlamento Kararıdır. Parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı'na 'onay' için gönderilmez ve Cumhurbaşkanı'nın bunları veto etme yetkisi yoktur. Bu nedenle İçtüzük değişikliklerinin yasalaşma süreci bakımından kanun niteliğinde olduğu ve onay gerektirdiği bilgisi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını hatırla.
Meclisin kendi iç işleyişine dair kararları (İçtüzük gibi) Parlamento Kararı niteliğindedir.
Hangi işlemlerin yasama süreci dışındaki onay mekanizmalarına tabi olduğunu belirlemek için bu ayrım kritiktir.
2
Cumhurbaşkanının onay yetkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı sadece Kanunları onaylar veya iade eder.
Parlamento kararları CB'nin onayına gitmeden Resmi Gazete'de yayımlanır.
3
Anayasa'daki istisnaları ve çoğunluk kurallarını kontrol et.
Bütçe Kanunu'nun veto edilemeyeceği ve iade edilen kanun için 301 oyun gerektiği bilgileri doğrudur.
Modern (2017 sonrası) yasama sürecindeki sayısal ve usuli kısıtlamaları doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

İpuçları

1
TBMM'nin yaptığı her işlem 'kanun' niteliği taşımaz; bazıları 'Parlamento Kararı'dır.
2
Cumhurbaşkanı yasama organı üzerinde denetim yaparken sadece kanunları iade edebilir, meclis kararlarına (istisnalar hariç) karışamaz.

Daha Fazla Pratik

Parlamento kararlarından hangilerinin (İçtüzük, dokunulmazlık, üyelik düşmesi) Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 17Soru →

19821982 Anayasası’nda yapılan 20172017 değişiklikleri ve yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen ve Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete’de yayımlanan bir kanunun metninde yürürlük tarihine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmaması durumunda, söz konusu kanun ne zaman yürürlüğe girmiş sayılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi Gazete’de yayımlandığı gün

Cevap

Kanun metninde özel bir yürürlük tarihi belirtilmemişse, Resmi Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Resmi Gazete Hakkında 1010 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 66. maddesi uyarınca; kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve yönetmelikler, metinlerinde daha ileri bir tarih belirtilmediği sürece Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun kabul aşamasını belirle
Kanun TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilmiş ve Cumhurbaşkanı'na gönderilmiştir.
Yasama sürecinin tamamlanması için Meclis iradesinin oluşması gerekir.
2
Yayımlama ve inceleme süresini kontrol et
Cumhurbaşkanı kanunu 1515 gün içinde inceler ve uygun bulursa Resmi Gazete'de yayımlar.
Yürütme organının kanunun ilanı üzerindeki anayasal görevidir.
3
Yürürlük hükmünün varlığını kontrol et
Kanun metninde yürürlük tarihine dair özel bir kayıt bulunmadığı tespit edilmiştir.
Yürürlük zamanı öncelikle kanun koyucunun iradesine, yoksa genel kurala göre belirlenir.
4
Genel kuralı uygula
1010 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
20172017 sonrası sistemde varsayılan yürürlük süresi 'yayın günü' olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Kanunların Yürürlüğe Girişi

İpuçları

1
Kanunların yürürlüğe girmesi için halka duyurulması (ilanı) şarttır.
2
20172017 yılındaki sistem değişikliği ile eski yasalardaki bekleme süreleri (örneğin 4545 gün) büyük oranda kaldırılmıştır.
3
Güncel mevzuata göre bir tarih belirtilmemişse, ilan edildiği an ile yürürlük anı aynı gündür.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanunlarının yapım sürecindeki farklılıkları (Cumhurbaşkanı'nın geri gönderememesi gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve 2017 anayasa değişiklikleri çerçevesinde kanunların yapım, yayımlanma ve yürürlük süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından Meclise geri gönderilen bir kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilirse Cumhurbaşkanınca yayımlanır.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) ile aynen kabul edilmesi durumunda Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
Doğru ifadeye göre, Cumhurbaşkanı bir kanunu Meclise geri gönderirse, Meclis bu kanunu hiçbir değişiklik yapmadan (aynen) üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az 301 milletvekilinin oyuyla tekrar kabul ederse, Cumhurbaşkanı artık bu kanunu yayımlamak zorundadır. Bu, yasama organının yürütme üzerindeki dengeleyici gücünü gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki yetkisini analiz etme
Cumhurbaşkanı kanunları 15 gün içinde yayımlar veya geri gönderir (Bütçe hariç).
Anayasal sürecin başlangıç noktasını belirlemek.
2
Geri gönderilen (veto edilen) kanun için Meclis karar sayısını kontrol etme
2017 değişikliği ile 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301) şartı getirilmiştir.
Meclisin kanundaki ısrar yetkisinin nitelikli çoğunluk gerektirdiğini saptamak.
3
Bütçe Kanunu istisnasını değerlendirme
Bütçe kanunu veto edilemeyen tek kanun türüdür.
Kanun yapım sürecindeki en kritik istisnayı ayırt etmek.
4
Yürürlük tarihlerine ilişkin güncel kuralı hatırlama
Aksi belirtilmedikçe yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Outdated (güncelliğini yitirmiş) bilgilerle güncel hukuk kurallarını ayırmak.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve Meclisin Israr Hakkı

İpuçları

1
Bütçe Kanunları'nın Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilip gönderilemeyeceğini hatırlayın.
2
2017 Anayasa değişikliği ile Meclis'in veto edilen bir kanunda ısrar etmesi için gereken üye sayısının değiştiğine dikkat edin.
3
Cumhurbaşkanı kanunu veto ettiğinde Meclis bunu 301 milletvekili ile aynen kabul ederse süreç nasıl ilerler?

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilmesi ve halkoyuna sunulması sürecindeki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 19Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenerek Resmî Gazete'de yayımlanması veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi için belirlenen anayasal süre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1515 gün

Cevap

Cumhurbaşkanının kanunları inceleme, yayımlama veya veto etme süresi 15 gündür.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlar. Yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları, bir daha görüşülmek üzere, bu hususta gösterdiği gerekçe ile birlikte aynı süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun yapım sürecinin son aşamasını belirleyin.
TBMM'de kabul edilen metin Cumhurbaşkanı'na gönderilir.
Yürürlüğe girmesi için devlet başkanının onayı veya ilanı gereklidir.
2
1982 Anayasası'nın 89. maddesindeki süreyi hatırlayın.
Anayasa bu işlem için 15 günlük bir süre tanımıştır.
Cumhurbaşkanı'nın metni incelemesi ve uygun bulursa yayımlaması, bulmazsa geri göndermesi için tanınan makul süredir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları İnceleme Süresi
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) yasama yetkisi kapsamında görüştüğü tekliflerde, toplumsal hayatı yakından ilgilendiren bazı düzenlemelerin kabulü için Anayasa koyucu tarafından 'nitelikli çoğunluk' şartı aranmıştır. 19821982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, genel ve özel af ilanını içeren bir kanun teklifinin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilebilmesi için aranan asgari karar yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu

Cevap

Genel ve özel af ilanını içeren kanun tekliflerinin kabulü için TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 milletvekili) aranmaktadır.
19821982 Anayasası'nın 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri' başlıklı 8787. maddesine göre; genel ve özel af ilanına karar vermek Meclis'in yetkisindedir. Ancak bu kararın alınabilmesi için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) kabul oyu vermesi şart koşulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun türünün belirlenmesi
Genel ve özel af ilanı kanunu.
Anayasa'nın 8787. maddesi Meclis'in görevlerini sayarken af yetkisini özel bir çoğunluğa bağlamıştır.
2
Gereken nitelikli çoğunluk oranının hatırlanması
3/53/5 (Beşte üç) oranı.
Af kanunları toplumsal uzlaşı gerektirdiği için salt çoğunluktan daha yüksek bir rıza aranır.
3
Sayısal karşılığın hesaplanması
600×(3/5)=360600 \times (3/5) = 360.
Mevcut sistemde üye tamsayısı 600600 olduğu için oran bu sayı üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Nitelikli Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Af kanunları için basit çoğunluk (toplantıya katılanların salt çoğunluğu) yeterli değildir.
2
Bu oran, Meclis'in mevcut üye sayısı olan 600600 üzerinden 360360 milletvekiline tekabül eder.
3
Anayasa değişikliği teklifinin kabulü için gereken asgari oranla aynıdır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın veto ettiği bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilmesi için gereken oranı da tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 4Sonraki