I. Göktürk Devleti'nde ikili teşkilat gereği devletin batı kanadını "Yabgu" unvanıyla yöneten İstemi Yabgu, İpek Yolu'nun kontrolünü ele geçirmek amacıyla önce Sâsânîlerle ittifak kurarak Ak Hun (Eftalit) Devleti'ne son vermiş; ancak daha sonra Sâsânîlerin Türk tüccarların geçişini engellemesi üzerine Bizans ile diplomatik temas kurarak Sâsânîlere karşı cephe almıştır.
Bu bilgilere dayanarak I. Göktürk Devleti'nin dış politikasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Ekonomik menfaatler doğrultusunda konjonktürel (değişken) bir diplomasi izlendiğiCevap
- BBizans İmparatorluğu ile yerleşik hayata geçme ve din değiştirme konusunda fikir birliğine varıldığı
- CII. Göktürk Devleti'ndeki gibi Çin esaretine son vermek için bağımsızlık mücadelesi yürütüldüğü
- Dİkili teşkilat sisteminin dış politikada yetki karmaşasına yol açarak devletin askeri gücünü zayıflattığı
- ETürk veraset sistemindeki Kut anlayışı gereği ittifakların sadece dini otoritelerle sınırlı tutulduğu
Cevap
I. Göktürk Devleti'nin dış politikası, İpek Yolu ticaretini kontrol altında tutmak amacıyla ekonomik menfaatler doğrultusunda şekillenmiş ve konjonktürel (şartlara göre değişen) ittifaklar yapılmıştır.
Dış politikada önce bir devletle (Sâsânî) anlaşıp rakibi (Ak Hun) ortadan kaldırmak, ardından aynı devlete karşı başka bir güçle (Bizans) ittifak kurmak, politikanın ideolojik değil, ekonomik menfaatler ve değişen şartlar (konjonktür) çerçevesinde yürütüldüğünü gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Konjonktürel İttifak ve İpek Yolu Hakimiyeti
İpuçları
1
İstemi Yabgu'nun temel motivasyonu olan İpek Yolu'nun bir ticaret rotası olduğunu unutmayın.
2
Devletlerin çıkarları değiştiğinde dostlarının ve düşmanlarının da değişebileceği bir dış politika anlayışını düşünün.
3
Sâsânîlerle önce dost sonra düşman olunması, politikanın 'şartlara göre' (konjonktürel) değiştiğinin kanıtıdır.
Daha Fazla Pratik
İstemi Yabgu'nun Bizans'a gönderdiği elçi Maniakh'ın Türk diplomasi tarihindeki yerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s