Soru

Zorluk: OrtaToplumsal Alanda Yapılan İnkılaplar

Atatürk Dönemi’nde toplumsal alanda gerçekleştirilen inkılaplar; toplumu çağdaşlaştırmak, uluslararası standartlara uyum sağlamak ve imtiyazsız-sınıfsız bir sosyal yapı oluşturmak amacıyla yapılmıştır. Ancak bazı düzenlemeler doğrudan laik toplum düzenini tesis etmeye odaklanırken, bazıları sosyal eşitliği (Halkçılık) ön plana çıkarmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi toplumsal alanda yapılan düzenlemelerden biri olmasına rağmen, doğrudan "ayrıcalıkları kaldırmak ve eşitlik sağlamak" (Halkçılık) hedefinden ziyade "toplumun inanç dünyasını laikleştirmek ve suistimalleri önlemek" (Laiklik) amacıyla gerçekleştirilmiştir?

  1. A
    Miladi takvim, saat ve uluslararası ölçü birimlerinin kabul edilmesi
  2. B
    Soyadı Kanunu ile "Ağa, Hacı, Hafız, Molla" gibi toplumsal unvanların kullanımının yasaklanması
  3. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılarak dervişlik ve müritlik gibi unvanların yasaklanmasıCevap
  4. D
    Şapka İktisası Hakkında Kanun'un kabul edilerek başlıkların standart hale getirilmesi
  5. E
    Türk kadınlarına belediye ve muhtarlık seçimlerine katılma hakkının tanınması

Cevap

Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması, toplumsal alandaki bir düzenleme olup doğrudan laikleşmeyi hedeflemektedir.
Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması, toplumdaki dini kurumların kontrol altına alınmasını ve inanç sömürüsünün engellenmesini hedefleyen, dolayısıyla toplumsal hayatı laikleştirmeyi amaçlayan bir reformdur. Diğer seçeneklerin çoğu (Soyadı Kanunu hariç) ya modernleşme ya da siyasi temsil ile ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kategorizasyon yapılması
Seçeneklerdeki tüm düzenlemelerin hangi alana (Toplumsal vs. Siyasi) ait olduğu belirlenir.
Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesi siyasi bir haktır ve toplumsal inkılaplar kategorisinde yer almaz.
2
İlke-İnkılap eşleştirmesinin analizi
Kalan seçeneklerin hangi ilkeyle (Halkçılık, Laiklik, İnkılapçılık) daha baskın ilişkili olduğu saptanır.
Soyadı Kanunu doğrudan 'eşitlik' (Halkçılık) odaklıyken, Tekke ve Zaviyelerin kapatılması 'inanç ve vicdan hürriyeti/laiklik' odaklıdır.
3
Doğru sonucun tespiti
Toplumsal alanda olup Laiklik ilkesini temel alan düzenleme seçilir.
Tekke ve zaviyelerin kapatılması toplumun dini duygularının sömürülmesini engelleyen en köklü laiklik adımıdır.

Anahtar Kavram

Toplumsal alanda yapılan inkılapların temel amaçlarına (eşitlik vs. laikleşme) göre sınıflandırılması ve siyasi haklardan ayırt edilmesi.

İpuçları

1
Toplumsal alandaki her inkılap aynı ilkeye hizmet etmez; bazıları eşitliğe (Halkçılık), bazıları laikleşmeye odaklanır.

Daha Fazla Pratik

Kadınlara verilen hakların kronolojisini (Belediye-Muhtarlık-Vekillik) ve bunların 'Siyasi Haklar' kategorisinde olduğunu tekrar edin.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla