Soru

Zorluk: OrtaSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

II. Dünya Savaşı’nın ardından 1945 yılında Sovyetler Birliği’nin Türkiye’ye bir nota vererek Boğazlar’da üs ve Doğu Anadolu’dan toprak talep etmesi, Türk dış politikasında köklü bir eksen kaymasına yol açmıştır.

Bu gelişmenin Türkiye üzerindeki temel stratejik etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Batı ittifakı ile bütünleşme sürecinin hızlanması ve güvenlik ihtiyacının NATO ile karşılanmasıCevap
  2. B
    Bağlantısızlar (Bloksuzlar) hareketine katılarak her iki kutba karşı tarafsız bir tutum takınılması
  3. C
    Sadabat Paktı'nın yenilenerek Orta Doğu ülkeleriyle askeri iş birliğine gidilmesi
  4. D
    Helsinki Nihai Senedi çerçevesinde Doğu Bloku ülkeleriyle silahsızlanma görüşmelerine başlanması
  5. E
    Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin tek taraflı feshedilerek Boğazlar rejiminin değiştirilmesi

Cevap

Batı ittifakı ile bütünleşme sürecinin hızlanması ve güvenlik ihtiyacının NATO ile karşılanması
Doğru yanıt olan seçenek, 1945 Sovyet notası sonrası Türkiye'nin girdiği yolu en iyi özetleyen maddedir. Sovyetler Birliği'nin yayılmacı politikası, Türkiye'yi 'yalnızlık' politikasını terk etmeye ve Batı savunma şemsiyesi altına girmeye zorlamıştır. Bu sürecin en somut adımları Truman Doktrini, Marshall Planı ve son olarak NATO üyeliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tehdidin analiz edilmesi
1945 Sovyet notası, Türkiye'nin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine yönelik doğrudan bir tehdittir.
Tehdidin kaynağını ve büyüklüğünü anlamak, stratejik cevabı belirlemek için gereklidir.
2
Güvenlik arayışının değerlendirilmesi
Türkiye, Sovyetler karşısında tek başına savunma yapamayacağını anlayarak Batı dünyasından (ABD ve Avrupa) destek istemiştir.
Uluslararası dengeler içerisinde bir müttefik grubuna dahil olma zorunluluğu doğmuştur.
3
Sonuç aşaması (NATO Üyeliği)
Truman Doktrini ve Marshall Planı ile başlayan süreç, 1952 yılında Türkiye'nin NATO'ya kabul edilmesiyle stratejik bir sonuca ulaşmıştır.
Türkiye'nin dış politikasındaki 'yalnızlık' veya 'tarafsızlık' politikasının yerini Batı Bloku ile stratejik ortaklık almıştır.

Anahtar Kavram

Soğuk Savaş başlarında Türkiye'nin Batı Bloku'na entegrasyonu

Daha Fazla Pratik

Balkan Paktı (1953) ve Bağdat Paktı (1955) gibi Türkiye'nin bölgesel güvenlik için kurduğu diğer ittifakları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla