Soru

Zorluk: OrtaYüce Divan Yargılaması

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesi "Yüce Divan" sıfatıyla görevleriyle ilgili suçlardan dolayı belirli üst düzey devlet görevlilerini yargılama yetkisine sahiptir. Bu anayasal düzenleme dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin Yüce Divan’da yargılanması mümkün değildir?

  1. A
    Cumhurbaşkanı yardımcıları
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı
  3. C
    Genelkurmay Başkanı
  4. MilletvekilleriCevap
  5. E
    Hakimler ve Savcılar Kurulu üyeleri

Cevap

Milletvekilleri, Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanan kişiler listesinde bulunmamaktadır.
Milletvekilleri, yasama çalışmalarından dolayı dokunulmazlığa sahip olsalar da, suç işledikleri iddiasıyla yargılanmaları gerektiğinde Anayasa Mahkemesi'nde (Yüce Divan) değil, genel mahkemelerde (Yargıtay ilgili ceza dairesi veya ilk derece mahkemeleri) yargılanırlar. Anayasa'da Yüce Divan'da yargılanacaklar listesinde 'Milletvekilleri' ifadesi yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Yüce Divan'ın hangi kurum olduğunu tespit et.
Anayasa Mahkemesi, belirli görevlileri yargılarken Yüce Divan sıfatını alır.
Yargılama makamının doğru bilinmesi, kimlerin oraya gidebileceğini anlamak için temeldir.
2
Yüce Divan'da yargılanan yürütme ve yasama temsilcilerini hatırla.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlar ve TBMM Başkanı listede yer alır.
Bu kişilerin görevleri devletin en üst kademesi olduğu için özel yargılama usulüne tabidirler.
3
Yüce Divan'da yargılanan yargı ve askeri kanat temsilcilerini kontrol et.
Yüksek mahkeme üyeleri, HSK üyeleri, Sayıştay üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları listededir.
Yargı bağımsızlığı ve askeri hiyerarşinin önemi nedeniyle bu makamlar da listeye dahil edilmiştir.
4
Seçeneklerdeki kişilerin bu listede olup olmadığını sorgula.
Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığı vardır ancak Yüce Divan'da yargılanma statüleri yoktur.
Milletvekilleri devletin 'üst düzey yönetici' sınıfından ziyade halkın temsilcisi olarak genel yargılama usullerine (dokunulmazlık kaldırılırsa) tabidir.

Anahtar Kavram

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetki Alanı

İpuçları

1
Yüce Divan'da sadece devletin en üst kademesinde bulunan ve anayasada tek tek sayılan kişiler yargılanabilir.
2
Yasama organından sadece Meclis'in başı bu listede yer alır; 600 üyenin tamamı değil.
3
Milletvekillerinin dokunulmazlığı kaldırılabilir, ancak bu durum onların Yüce Divan'a gitmesini sağlamaz; yargılama adliyede devam eder.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan yargılamasında savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve kararlara karşı 'yeniden inceleme' başvurusunun nereye yapıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla