Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDış Borçlar Sorunu

Türkiye Cumhuriyeti, 19281928 Paris Sözleşmesi ile Osmanlı Devleti'nden kalan borçların ödeme takvimini belirlemiş ancak kısa süre sonra dünyada yaşanan mali sarsıntılar nedeniyle bu planı uygulamakta güçlük çekmiştir. Türkiye, bu süreçte alacaklı devletlerin (başta Fransa) baskısını hafifletmek amacıyla uluslararası bir düzenlemeden de yararlanarak borçların yeniden yapılandırılmasını talep etmiş ve 19331933 yılında yeni bir protokol imzalamıştır.

Metinde bahsedilen borç ödeme sürecinin aksamasına yol açan temel gelişme ve Türkiye'nin ödemeleri kolaylaştırmak için yararlandığı uluslararası belge aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı — Hoover MoratoryumuCevap
  2. B
    Musul Sorunu'nun aleyhte çözülmesi — Ankara Antlaşması
  3. C
    Boğazlar rejiminin Türkiye lehine değişmesi — Montrö Sözleşmesi
  4. D
    İkinci Dünya Savaşı'nın başlaması — Birleşmiş Milletler Deklarasyonu
  5. E
    Duyun-u Umumiye'nin resmen kurulması — Muharrem Kararnamesi

Cevap

Borç ödemelerinin aksamasına yol açan gelişme 1929 Dünya Ekonomik Buhranı, Türkiye'nin yararlandığı belge ise Hoover Moratoryumu'dur.
Doğru seçenek olan gelişme çifti, borç ödeme sürecinin tarihsel akışına tam olarak uymaktadır. 19281928 Paris Sözleşmesi'nden hemen sonra çıkan 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı Türkiye'yi ödeme krizine sokmuş, ABD Başkanı'nın adıyla anılan Hoover Moratoryumu ise Türkiye'nin borç erteleme talebinin uluslararası hukukta kabul görmesini sağlamıştır. Bu iki gelişme, 19331933 yılında borçların Türkiye lehine yeniden yapılandırılmasıyla (kağıt frank ile ödeme gibi) sonuçlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin ekonomik bağlamını analiz etmek.
19281928 yılında bir ödeme planı (Paris Sözleşmesi) yapılmasına rağmen, 19291929 yılında başlayan küresel ekonomik kriz (Kara Perşembe) Türkiye'nin döviz rezervlerini ve ihracat gelirlerini olumsuz etkilemiştir.
Dış borç ödemeleri dövizle yapıldığı için küresel krizin yerel ekonomiye etkisi ödeme kabiliyetini doğrudan düşürmüştür.
2
Uluslararası diplomatik kolaylıkları belirlemek.
ABD Başkanı Hoover tarafından yayımlanan ve devletlerin borçlarını bir yıl süreyle ertelemesine imkan tanıyan Hoover Moratoryumu (19311931), Türkiye'ye nefes aldırmıştır.
Türkiye, bu moratoryumun sunduğu yasal çerçeveyi kullanarak Fransa gibi alacaklılarla yeniden pazarlık masasına oturmuştur.
3
19331933 Protokolü'nün sonucunu teyit etmek.
19331933 yılında imzalanan yeni anlaşma ile borçlar kağıt frank üzerinden (altın frank yerine) ödenmeye başlanmış ve taksitler hafifletilmiştir.
Bu süreç, Lozan'da çözülemeyen mali pürüzlerin Türkiye'nin lehine olacak şekilde son kez düzenlenmesini sağlamıştır.

Anahtar Kavram

Atatürk Dönemi Dış Borçlar Sorunu ve 1929 Ekonomik Buhranı Etkisi

İpuçları

1
Türkiye'nin borç ödemede zorlanmasına neden olan olay, sadece Türkiye'yi değil tüm dünyayı etkileyen büyük bir finansal çöküştür.

Daha Fazla Pratik

Borçlar sorununun çözümünde Fransa ile yaşanan gerginliklerin 'Yabancı Okullar' gibi diğer sorunları nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Dış Borçlar Sorunu

Bu konudan daha fazla soru