Examkin

Soru

Zorluk: ZorI. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

İttifak Devletleri safında savaşa dahil olan Harbiye Nezareti; doğuda Çarlık Rusyası'na, güneyde ise İngiltere'ye karşı taarruz cepheleri (Kafkas ve Kanal) açarak hem sınırlarını genişletmeyi hem de jeopolitik dengeleri değiştirmeyi hedeflemiştir.

Bu taarruz cephelerinin askerî süreçleri, stratejik nitelikleri ve doğurduğu neticelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgi değildir?

  1. A
    Kafkas Cephesi'nde Bolşevik İhtilali sonrası savaştan çekilme kararı alan Sovyet Rusya ile imzalanan 1918 tarihli Brest-Litovsk Antlaşması sayesinde Kars, Ardahan ve Batum (Elviye-i Selâse) yeniden Osmanlı sınırlarına dahil edilmiştir.
  2. B
    Kanal Harekâtı'nın icrasında Bahriye Nazırı Cemal Paşa ile birlikte görev yapan Alman kurmay heyeti ve Friedrich Kress von Kressenstein, Sina Çölü'nün aşılması ve lojistik ikmal hatlarının teşkilinde etkin rol oynamıştır.
  3. Kafkas Cephesi'ndeki askerî mücadeleler, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekilmesinin hemen ardından TBMM Hükûmeti'nin Ermenistan ile akdettiği Gümrü Antlaşması ile hukuken ve fiilen son bulmuştur.Cevap
  4. D
    Süveyş Kanalı'na yönelik düzenlenen taarruzların neticesiz kalması üzerine Osmanlı birlikleri Sina Yarımadası'nı boşaltmak zorunda kalmış ve mücadele Suriye-Filistin savunma hattına taşınmıştır.
  5. E
    Kafkas ve Kanal taarruz cephelerinin planlanmasında, Osmanlı Devleti'nin kendi stratejik gayelerinin yanı sıra Almanya'nın İtilaf Devletleri'nin kuvvetlerini Batı Cephesi'nden Doğu ve Akdeniz havzasına çekme amacı belirleyici olmuştur.

Cevap

Kafkas Cephesi'ndeki askerî mücadelelerin Gümrü Antlaşması ile son bulduğunu belirten ifade yanlıştır; Kafkas Cephesi 1917 Erzincan Mütarekesi ve 1918 Brest-Litovsk Antlaşması ile kapanmıştır.
Kafkas Cephesi, I. Dünya Savaşı sürecinde açılmış bir taarruz cephesidir. Rusya'da patlak veren 1917 Bolşevik İhtilali sonrasında savaştan çekilen Rusya ile önce 18 Aralık 1917'de Erzincan Mütarekesi imzalanarak çatışmalar durdurulmuş, ardından 3 Mart 1918'de imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması ile cephe resmen ve hukuken kapanmıştır. Gümrü Antlaşması ise 3 Aralık 1920 tarihinde TBMM Hükûmeti ile Ermenistan arasında imzalanmış olup Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi'ni kapatmıştır. Dolayısıyla I. Dünya Savaşı Kafkas Cephesi'nin Gümrü Antlaşması ile kapandığını ileri süren ifade tarihsel açıdan kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Taarruz cephelerinin (Kafkas ve Kanal) açılma gerekçelerini ve komuta yapısını analiz etme
Almanya'nın Batı Cephesi'ndeki yükü hafifletme gayesi ile Osmanlı'nın Mısır'ı geri alma (Kanal) ve Turan/Bakü petrollerine ulaşma (Kafkas) hedefleri doğrulanır.
Soruda taarruz cephelerinin stratejik ve askerî arka planına dair öncüllerin doğruluğunu test etmek gereklidir.
2
Kanal Cephesi'nin askerî gelişimini ve neticesini değerlendirme
Cemal Paşa ve Kress von Kressenstein idaresindeki Süveyş taarruzlarının başarısız olmasıyla Sina tahliye edilmiş ve savunma Suriye-Filistin hattına kaymıştır.
Kanal Cephesi'nin kapanışının savunma cephesine dönüşme sürecini tespit etmek için bu adım uygulanır.
3
Kafkas Cephesi'ni kapatan antlaşmalar ile Milli Mücadele Doğu Cephesi antlaşmalarını kronolojik ve bağlamsal olarak karşılaştırma
Kafkas Cephesi, I. Dünya Savaşı sırasında 1917 Erzincan Mütarekesi ve 1918 Brest-Litovsk Antlaşması ile kapanmıştır. Gümrü Antlaşması ise 1920 yılında TBMM ile Ermenistan arasında imzalanarak Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi'ni kapatmıştır.
I. Dünya Savaşı dönemi Osmanlı cepheleri ile TBMM dönemi Milli Mücadele cephelerinin diplomatik kapanış belgeleri arasındaki farkı ortaya koymak esastır.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal) Askerî ve Diplomatik Sonuçları

İpuçları

1
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin imzaladığı antlaşmalar ile Kurtuluş Savaşı (Milli Mücadele) döneminde TBMM'nin imzaladığı antlaşmaların kronolojik ayrımına dikkat ediniz.
2
Gümrü Antlaşması 1920 yılında TBMM tarafından Kazım Karabekir komutasındaki Doğu Cephesi zaferi neticesinde imzalanmıştır. Oysa Kafkas Cephesi I. Dünya Savaşı'nda kapanmıştır.
3
I. Dünya Savaşı'nda Kafkas Cephesi'ni kapatan ve Elviye-i Selâse'yi Osmanlı'ya kazandıran antlaşma Sovyet Rusya ile akdedilen 1918 tarihli Brest-Litovsk Antlaşması'dır.

Daha Fazla Pratik

Brest-Litovsk Antlaşması'nın maddeleri ile Mondros Mütarekesi sonrası Elviye-i Selâse'nin hukuki statüsü arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik eleme yöntemi: Seçeneklerde geçen olayların tarihsel dönemlerini (I. Dünya Savaşı dönemi: 1914-1918 vs. Milli Mücadele dönemi: 1919-1922) kontrol ederek doğrudan dönem dışı kalan antlaşmayı tespit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Dünya Savaşı Taarruz Cepheleri (Kafkas ve Kanal)

Bu konudan daha fazla soru