Soru

Zorluk: ZorMustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı ve Samsun Raporu

Mustafa Kemal Paşa’ya 9.9. Ordu Müfettişi olarak verilen resmi talimatnamede; bölgedeki asayişsizliğin nedenlerini yerinde incelemesi, direniş odaklarını (şura ve cemiyetleri) dağıtması ve halkın elindeki silahları toplaması istenmiştir. Paşa ise 2222 Mayıs 19191919 tarihli Samsun Raporu’nda; bölgedeki karışıklıklara Rum çetelerinin faaliyetlerinin neden olduğunu belirtmekle kalmamış, müfettişlik yetki sahasının tamamen dışında kalan İzmir’in işgaline de değinerek bu durumun Türk milleti tarafından asla kabul edilmeyeceğini vurgulamıştır.

Mustafa Kemal Paşa’nın, resmi görevinin sınırlarını aşarak Batı Anadolu’daki bir gelişmeyi raporuna dahil etmesi, Milli Mücadele’nin başlangıç stratejisi hakkında aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?

  1. Mücadeleyi yerel bir asayiş sorunu olmaktan çıkarıp ulusal bağımsızlık temelinde kurguladığınınCevap
  2. B
    İstanbul Hükümeti ile işgallerin sona erdirilmesi konusunda tam bir görüş birliği içinde olduğunun
  3. C
    Temsil Heyeti’nin aldığı kararları resmi bir devlet belgesi aracılığıyla İstanbul’a onaylattığının
  4. D
    Mondros Ateşkesi’nin 7.7. maddesinin bölgede uygulanması için hukuki zemin hazırladığının
  5. E
    Kurtuluşun ancak bölgesel cemiyetlerin birleşmesiyle ve İngiliz mandası altında mümkün olacağının

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın yetki alanı dışındaki İzmir işgaline değinmesi, mücadeleyi bölgesellikten çıkarıp ulusal bir boyuta taşıdığını göstermektedir.
Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a bir 'ordu müfettişi' sıfatıyla, yani Osmanlı devletinin resmi bir memuru olarak gönderilmiştir. Görevi, İtilaf Devletleri'nin şikayeti üzerine bölgedeki Türk direnişini durdurmaktır. Ancak hazırladığı raporda sadece kendi bölgesindeki (Kuzey Anadolu) Rum faaliyetlerini eleştirmekle kalmamış, ülkenin diğer ucu olan Batı Anadolu'daki (İzmir) işgali de haksız bulduğunu beyan etmiştir. Bu durum, onun zihnindeki mücadelenin sadece Samsun'u kurtarmak değil, tüm vatanın bağımsızlığını sağlamak olduğunu, yani hareketi 'ulusal bir karaktere' büründürdüğünü kesin olarak kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Görev tanımı ve uygulama arasındaki farkı analiz etme
Paşa'nın resmi görevi asayişi sağlamakken, raporun içeriği bağımsızlık ve haksız işgallere itiraz üzerinedir.
Resmi talimat ile eylem arasındaki sapma, Paşa'nın gizli bir ajandası (Milli Mücadele) olduğunu gösterir.
2
Coğrafi kapsamı değerlendirme
Samsun müfettişi olmasına rağmen İzmir'den bahsetmesi, sorunu tüm vatanın sorunu olarak gördüğünü kanıtlar.
Yetki sınırlarının aşılması, bölgesel kurtuluşun değil, ulusal kurtuluşun hedeflendiğini gösterir.
3
Siyasal sonucu belirleme
Milli Mücadele'nin ilk resmi belgesinde ulusal bir duruş sergilenmiştir.
Samsun Raporu, Paşa'nın resmi göreviyle Milli Mücadele arasındaki ilk yol ayrımıdır.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Ulusal Niteliği

İpuçları

1
Paşa'nın resmi görevi olan '9. Ordu Müfettişliği' sadece Doğu Karadeniz ve çevresini kapsıyordu.
2
Bir müfettişin, kendi sorumluluk alanı dışında gerçekleşen İzmir işgaline raporunda yer vermesi, coğrafi bir sınır tanımadığını gösterir.
3
Bu durum, mücadelenin yerel cemiyetlerin sınırlarını aşıp 'Tüm vatan bir bütündür' anlayışına doğru evrildiğinin ilk işaretidir.

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'nun bu ulusal vurgusunun ardından Havza Genelgesi'nde mitinglerin istenmesiyle halkın nasıl harekete geçirildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla