Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı ve Samsun Raporu

42 soru

Soru 1Soru →

Mustafa Kemal Paşa, 9.9. Ordu Müfettişi sıfatıyla hazırladığı ve 2222 Mayıs 19191919’da İstanbul Hükümeti’ne sunduğu Samsun Raporu’nda; bölgedeki olayların sorumlusunun Türkler olmadığını, Rumların siyasi emellerinden vazgeçmesi durumunda huzurun sağlanacağını ve Türk ulusunun yabancı mandasına tahammülü olmadığını bildirmiştir.

Mustafa Kemal Paşa’nın raporda özellikle "karışıklıkların sorumlusunun Türkler olmadığına" vurgu yapmasıyla aşağıdakilerden hangisini doğrudan amaçladığı savunulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7.7. maddesine dayanılarak yapılabilecek işgallerin hukuki zeminini yok etmek

Cevap

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7.7. maddesine dayanılarak yapılabilecek işgallerin hukuki zeminini yok etmek
Doğru yanıt olan seçenek, Mustafa Kemal Paşa'nın stratejik hamlesini tam olarak açıklar. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesi, güvenlik bozulduğunda İtilaf Devletleri'ne işgal yetkisi veriyordu. Paşa, raporda karışıklığın asıl kaynağının Türkler olmadığını, aksine Rum çetelerinin faaliyetleri olduğunu belirterek İtilaf Devletleri'nin elindeki 'asayişsizlik' kozunu almayı ve olası bir işgalin hukuki gerekçesini ortadan kaldırmayı hedeflemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Rapordaki vurguyu analiz etme
Mustafa Kemal Paşa, bölgedeki karışıklığın nedeninin Türkler değil, Rumlar olduğunu belirtmiştir.
Bu ifade, İtilaf Devletleri'nin 'Türkler asayişi bozuyor' iddiasına verilmiş resmi bir cevaptır.
2
Mondros Ateşkesi ile bağlantı kurma
Mondros'un 7.7. maddesi, İtilaf Devletleri'ne asayişin bozulduğu herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkı tanıyordu.
İşgallerin en büyük yasal dayanağı bu maddeydi.
3
Sonuca ulaşma
Türklerin sorumlu olmadığını belgelemek, işgal gerekçesini ortadan kaldırır.
Sorumluluğun Rumlara ait olduğunun tespiti, 7.7. maddenin uygulanmasını haksız ve hukuksuz duruma düşürür.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Mondros Ateşkesi'nin işgalci maddelerine karşı ilk resmi başkaldırı olması.
Tahmini Süre:55s
Soru 2Soru →

İngilizlerin, Karadeniz Bölgesi’nde yaşanan Türk-Rum çatışmalarını gerekçe göstererek Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7.7. maddesine dayanarak bölgeyi işgal etme tehdidi üzerine, Mustafa Kemal Paşa 9.9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilmiştir. Kendisinden beklenen; Türk direniş odaklarını dağıtması, halkın elindeki silahları toplaması ve asayişi sağlamasıdır. Ancak Mustafa Kemal Paşa, bölgeden gönderdiği Samsun Raporu’nda bu beklentilerle uyuşmayan tespitlerde bulunmuştur.

Buna göre, Samsun Raporu’nda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi, Mustafa Kemal Paşa’nın resmi görev tanımının aksine, Türk direnişinin haklılığını savunduğunu göstermektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki karışıklıkların asıl sorumlusunun Rum çeteleri olduğu ve Türklerin sadece kendilerini savunma hakkını kullandığının belirtilmesi

Cevap

Bölgedeki karışıklıkların asıl sorumlusunun Rum çeteleri olduğu ve Türklerin sadece kendilerini savunma hakkını kullandığının belirtilmesi
Samsun Raporu, Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevinin (Türkleri silahsızlandırma) dışına çıktığının ilk göstergesidir. Raporda bölgedeki karışıklıklardan Rum çetelerini sorumlu tutması ve Türklerin saldırgan değil savunmacı olduğunu belirtmesi, kendisine verilen 'direnişi durdurma' talimatıyla doğrudan çelişir ve direnişin meşruiyetini savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal Paşa'ya verilen resmi görevin analiz edilmesi
Görevi Türk direnişini durdurmak ve asayişi sağlamaktır.
İstanbul Hükümeti, Mondros'un 7.7. maddesinin uygulanmasından (işgalden) korkmaktadır.
2
Samsun Raporu'nun içeriğinin incelenmesi
Rapor, karışıklığın suçlusunun Türkler değil, Rum çeteleri olduğunu belirtir.
Bu durum, direnişin bir suç değil, meşru bir savunma olduğunu kanıtlar.
3
Görev ile raporun karşılaştırılması
Resmi görev direnişi bitirmek iken, rapor direnişi haklı çıkarmaktadır.
Mustafa Kemal Paşa, resmi yetkisini Milli Mücadele'nin ilk haklılık belgesini oluşturmak için kullanmıştır.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu ve 9. Ordu Müfettişliği Görev Çelişkisi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru →

İngiliz makamlarının Karadeniz Bölgesi'ndeki karışıklıkların devam etmesi durumunda Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesini gerekçe göstererek bölgeyi işgal edeceklerini bildirmesi üzerine; İstanbul Hükümeti, asayişi sağlaması ve Türk direnişçilerin elindeki silahları toplaması amacıyla Mustafa Kemal Paşa'yı 9.9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın bu görev kapsamında Samsun'a ulaştıktan sonra hazırladığı Samsun Raporu ise hükümetin beklentileriyle örtüşmemiştir.

Buna göre Samsun Raporu'nda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi, Mustafa Kemal Paşa'nın resmi talimatların aksine ulusal bir direnişin haklılığını vurguladığının en açık göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki karışıklıkların asıl sorumlusu Rum çeteleridir ve Türk ulusu bağımsızlık dışında bir seçeneği kabul etmeyecektir.

Cevap

Bölgedeki karışıklıkların asıl sorumlusu Rum çeteleridir ve Türk ulusu bağımsızlık dışında bir seçeneği kabul etmeyecektir.
Doğru yanıt olan ifade, Samsun Raporu'nun özünü oluşturur. Mustafa Kemal Paşa bu raporda, İstanbul Hükümeti'nin aksine, karışıklıkların suçlusunun Türkler değil Rumlar olduğunu belirterek direnişi meşrulaştırmış ve Türk milletinin bağımsızlık karakterini vurgulayarak manda ve himayeyi reddetmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Görev Tanımını Analiz Etme
Mustafa Kemal'e verilen 9.9. Ordu Müfettişliği görevi, Mondros'un 7.7. maddesinin uygulanmasını önlemek için Türklerin direnişini durdurmayı amaçlamaktaydı.
İstanbul Hükümeti'nin önceliği İtilaf Devletleri'ni memnun ederek işgalleri durdurmaktı.
2
Samsun Raporu İçeriğini Hatırlama
Raporda Rumların haksız olduğu, İzmir'in işgalinin kabul edilemez olduğu ve Türk milletinin bağımsızlığa düşkünlüğü belirtilmiştir.
Mustafa Kemal Paşa, resmi görevinin dışına çıkarak Milli Mücadele'nin ilk haklılık belgesini oluşturmuştur.
3
Çelişkiyi Tespit Etme
Rumların suçlanması ve bağımsızlık vurgusu, Türkleri silahsızlandırma göreviyle taban tabana zıttır.
Bu durum, Mustafa Kemal'in resmi görevini Milli Mücadele'yi başlatmak için bir araç olarak kullandığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Milli Mücadele'deki Önemi ve Resmi Görevle Çelişmesi

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'ndan sonra yayımlanan ve milli bilinci uyandırmak için halkın protesto mitingleri yapmasını isteyen Havza Genelgesi'nin maddelerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 4Soru →

Mustafa Kemal Paşa’ya 9.9. Ordu Müfettişi olarak verilen resmi talimatnamede; bölgedeki asayişsizliğin nedenlerini yerinde incelemesi, direniş odaklarını (şura ve cemiyetleri) dağıtması ve halkın elindeki silahları toplaması istenmiştir. Paşa ise 2222 Mayıs 19191919 tarihli Samsun Raporu’nda; bölgedeki karışıklıklara Rum çetelerinin faaliyetlerinin neden olduğunu belirtmekle kalmamış, müfettişlik yetki sahasının tamamen dışında kalan İzmir’in işgaline de değinerek bu durumun Türk milleti tarafından asla kabul edilmeyeceğini vurgulamıştır.

Mustafa Kemal Paşa’nın, resmi görevinin sınırlarını aşarak Batı Anadolu’daki bir gelişmeyi raporuna dahil etmesi, Milli Mücadele’nin başlangıç stratejisi hakkında aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mücadeleyi yerel bir asayiş sorunu olmaktan çıkarıp ulusal bağımsızlık temelinde kurguladığının

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın yetki alanı dışındaki İzmir işgaline değinmesi, mücadeleyi bölgesellikten çıkarıp ulusal bir boyuta taşıdığını göstermektedir.
Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a bir 'ordu müfettişi' sıfatıyla, yani Osmanlı devletinin resmi bir memuru olarak gönderilmiştir. Görevi, İtilaf Devletleri'nin şikayeti üzerine bölgedeki Türk direnişini durdurmaktır. Ancak hazırladığı raporda sadece kendi bölgesindeki (Kuzey Anadolu) Rum faaliyetlerini eleştirmekle kalmamış, ülkenin diğer ucu olan Batı Anadolu'daki (İzmir) işgali de haksız bulduğunu beyan etmiştir. Bu durum, onun zihnindeki mücadelenin sadece Samsun'u kurtarmak değil, tüm vatanın bağımsızlığını sağlamak olduğunu, yani hareketi 'ulusal bir karaktere' büründürdüğünü kesin olarak kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Görev tanımı ve uygulama arasındaki farkı analiz etme
Paşa'nın resmi görevi asayişi sağlamakken, raporun içeriği bağımsızlık ve haksız işgallere itiraz üzerinedir.
Resmi talimat ile eylem arasındaki sapma, Paşa'nın gizli bir ajandası (Milli Mücadele) olduğunu gösterir.
2
Coğrafi kapsamı değerlendirme
Samsun müfettişi olmasına rağmen İzmir'den bahsetmesi, sorunu tüm vatanın sorunu olarak gördüğünü kanıtlar.
Yetki sınırlarının aşılması, bölgesel kurtuluşun değil, ulusal kurtuluşun hedeflendiğini gösterir.
3
Siyasal sonucu belirleme
Milli Mücadele'nin ilk resmi belgesinde ulusal bir duruş sergilenmiştir.
Samsun Raporu, Paşa'nın resmi göreviyle Milli Mücadele arasındaki ilk yol ayrımıdır.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Ulusal Niteliği

İpuçları

1
Paşa'nın resmi görevi olan '9. Ordu Müfettişliği' sadece Doğu Karadeniz ve çevresini kapsıyordu.
2
Bir müfettişin, kendi sorumluluk alanı dışında gerçekleşen İzmir işgaline raporunda yer vermesi, coğrafi bir sınır tanımadığını gösterir.
3
Bu durum, mücadelenin yerel cemiyetlerin sınırlarını aşıp 'Tüm vatan bir bütündür' anlayışına doğru evrildiğinin ilk işaretidir.

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'nun bu ulusal vurgusunun ardından Havza Genelgesi'nde mitinglerin istenmesiyle halkın nasıl harekete geçirildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Mustafa Kemal Paşa, 1919 Mayıs 19191919'da Samsun'a ayak bastıktan kısa bir süre sonra İstanbul Hükümeti'ne sunduğu raporda; İngilizlerin Mondros Ateşkesi'nin 7.7. maddesine dayanarak bölgeyi işgal etme tehditlerinin aksine, bölgedeki asayişsizliğin kaynağına dair yaptığı temel tespit aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki karışıklıklardan Türk halkının değil, Rum çetelerinin sorumlu olduğu

Cevap

Bölgedeki karışıklıklardan Türk halkının değil, Rum çetelerinin sorumlu olduğu
Samsun Raporu, Mustafa Kemal Paşa'nın bölgedeki gerçekleri İstanbul Hükümeti'ne raporladığı ilk belgedir. Bu raporda, İngilizlerin ve Rumların iddia ettiğinin aksine, asıl saldırgan tarafın Rum çeteleri olduğu ve Türklerin kendilerini savunduğu açıkça ifade edilerek halkın haklılığı ortaya konmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel bağlamı değerlendirme
İngiltere'nin Karadeniz'deki karışıklıkları bahane ederek Mondros'un 7.7. maddesine göre işgal tehdidi savurduğu anlaşılır.
Samsun'a gönderilişin resmi nedeni bölgedeki asayişi sağlamaktır.
2
Samsun Raporu'nun içeriğini inceleme
Mustafa Kemal'in bölgedeki durumu bizzat gözlemleyerek İstanbul'a karşı rapor hazırladığı görülür.
Rapor, Hükümetin ve İtilaf Devletlerinin "Türkler suçludur" tezine karşı bir antitezdir.
3
Temel tespiti belirleme
Karışıklıkların sorumlusunun Rum çeteleri olduğu ve Türk halkının dış müdahaleye tahammülü kalmadığı tespiti yapılır.
Bu tespit, Millî Mücadele'nin ilk resmi belgesinin özünü oluşturur.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun İçeriği ve Haklılık Gerekçesi

Daha Fazla Pratik

Havza Genelgesi ile millî bilincin nasıl uyandırıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru →

İngilizlerin, Karadeniz’deki Rum-Türk çatışmalarını gerekçe göstererek Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7.7. maddesini uygulama tehdidinde bulunması üzerine Mustafa Kemal Paşa, bölgede asayişi sağlamak amacıyla 9.9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilmiştir. Ancak Paşa, 2222 Mayıs 19191919’da hazırladığı Samsun Raporu’nda; karışıklıklardan Rumların sorumlu olduğunu, İzmir’in işgalinin haksızlığını ve Türk milletinin yabancı mandasına tahammülü olmadığını vurgulamıştır.

Bu bilgiler ışığında, Samsun Raporu'nun Mustafa Kemal Paşa'nın Milli Mücadele sürecindeki konumu açısından temel önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmi görev tanımının dışına çıkarak milli bağımsızlık idealini ve kişisel tutumunu ilk kez resmi bir belgeye yansıtması

Cevap

Samsun Raporu ile Mustafa Kemal Paşa, resmi görevi olan asayiş memurluğunun dışına çıkarak milli bağımsızlık düşüncesini ortaya koymuştur.
Samsun Raporu, Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul Hükümeti'nin kendisine verdiği kısıtlı asayiş görevinin sınırlarını aştığını ve milli bağımsızlık mücadelesini başlattığını gösteren ilk resmi belgedir. Rapordaki ifadeler, görevlendiriliş amacındaki 'İtilaf Devletleri'ni memnun etme' çabasıyla doğrudan çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Resmi görevin analiz edilmesi
Mustafa Kemal Paşa, asayişi sağlamak ve silahları toplamak gibi Mondros'a hizmet eden bir görevle gönderilmiştir.
Müfettişlik makamının verilme sebebi İtilaf Devletleri'nin baskısını azaltmaktır.
2
Raporun içeriğinin incelenmesi
Raporda Rumların haksız olduğu ve bağımsızlıktan ödün verilmeyeceği belirtilmiştir.
Paşa'nın kişisel niyetinin hükümetin beklentileriyle uyuşmadığını gösterir.
3
Sonuç çıkarılması
Rapor, resmi bir makamdan çıkan ilk milli başkaldırı belgesi niteliği kazanmıştır.
Samsun Raporu, Milli Mücadele'nin ilk siyasi belgesi olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun resmi görev ile milli gaye arasındaki köprü niteliği ve ilk başkaldırı işareti olması.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru →

9.9. Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa, 2222 Mayıs 19191919 tarihinde İstanbul Hükümeti’ne sunduğu Samsun Raporu’nda; bölgedeki Rumların siyasi emellerinden vazgeçmesi hâlinde asayişin kendiliğinden düzeleceğini belirterek asıl sorumlu olarak Rumları ve onlara destek veren İngilizleri işaret etmiş, ayrıca İzmir’in haksız yere işgal edildiğini ve Türk milletinin "millî hâkimiyet" esasını benimsediğini resmen bildirmiştir.

Buna göre, Samsun Raporu'nun niteliği ve içeriği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgesel kurtuluş çarelerini bir kenara bırakarak doğrudan Temsil Heyeti’nin kurulması ve yürütme yetkisini kullanması yönünde bir çağrı içermektedir.

Cevap

Samsun Raporu, Millî Mücadele'nin ilk resmî belgesi olsa da Temsil Heyeti'nin kurulması veya yürütme yetkisini kullanması yönünde bir çağrı içermez; bu durum kongreler sürecine aittir.
Temsil Heyeti'nin kurulması fikri ilk kez Amasya Genelgesi'nde (haziran 1919) "Her türlü etki ve denetimden uzak millî bir kurulun varlığı gereklidir" şeklinde dile getirilmiş; heyet Erzurum Kongresi'nde bölgesel, Sivas Kongresi'nde ise ulusal olarak kurulmuştur. 22 Mayıs 1919 tarihli Samsun Raporu ise henüz bu kurumsal aşamaya geçilmeden önceki, Mustafa Kemal'in İstanbul'a gönderdiği bir durum tespit raporudur.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'in resmî görevi ile raporun içeriğini karşılaştırın.
Görevi direnişi bitirmekken, raporunda direnişi (İzmir işgaline tepki, Rumlara karşı savunma) haklı çıkarmıştır.
Resmî yetkinin millî amaçlar için kullanıldığını tespit etmek için.
2
Rapordaki "millî hâkimiyet" ve "asayiş" vurgularını analiz edin.
Bu vurgular Mondros'un 7. maddesini geçersiz kılmayı ve egemenlik idealini resmîleştirmeyi amaçlar.
Raporun stratejik önemini anlamak için.
3
Temsil Heyeti kavramının kronolojik gelişimini kontrol edin.
Temsil Heyeti (Heyet-i Temsiliye) kavramı Amasya Genelgesi ile gündeme gelmiştir, Samsun Raporu'nda yer almaz.
Zamanlama hatasını bularak yanlış seçeneği belirlemek için.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Siyasi ve Hukuki Niteliği

İpuçları

1
Samsun Raporu'nun bir kurumsallaşma çağrısı mı yoksa bir durum tespiti mi olduğunu düşünün.
2
Temsil Heyeti, Amasya Genelgesi'nden sonraki sürecin ürünüdür.
3
Milli egemenlik fikrinin bu kadar erken (Mayıs 1919) bir raporda geçmesi, raporun en şaşırtıcı ve KPSS'de sık sorulan özelliğidir.

Daha Fazla Pratik

Havza Genelgesi ile Samsun Raporu arasındaki temel farkları (hitap edilen kitle ve yöntem) karşılaştıran bir soru çözmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’daki faaliyetlerinin ilk resmi ürünü olan Samsun Raporu, doğrudan İstanbul Hükümeti’ne sunulmuş ve bu yönüyle daha sonra yayımlanan Havza veya Amasya Genelgeleri gibi geniş kitlelere hitap eden bir çağrı niteliği taşımamıştır. Samsun Raporu’nun halka bir duyuru yapmak yerine sadece hükümet nezdinde bir girişim olması, Milli Mücadele’nin bu ilk evresi hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Mücadele’nin henüz bir halk ihtilali aşamasına geçmediğini ve resmi/bürokratik kanallar üzerinden yürütüldüğünü

Cevap

Milli Mücadele’nin henüz bir halk ihtilali aşamasına geçmediğini ve resmi/bürokratik kanallar üzerinden yürütüldüğünü ifade eden seçenek doğrudur.
Samsun Raporu, Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevi (9. Ordu Müfettişliği) kapsamında hükümete sunduğu bir durum bildirisidir. Bu belgenin muhatabının halk değil sadece İstanbul Hükümeti olması, sürecin henüz bir 'ihtilal' (halk ayaklanması) boyutuna taşınmadığını, hala resmi ve diplomatik kanallar üzerinden çözüm arandığını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Samsun Raporu'nun muhatap kitlesini analiz etmek.
Raporun sadece İstanbul Hükümeti'ne hitaben yazıldığı tespit edilir.
Belgenin niteliğini (resmi rapor vs. halka çağrı) belirlemek için muhatap önemlidir.
2
Raporun içeriğini ve üslubunu sonraki genelgelerle kıyaslamak.
Samsun Raporu'nun bir durum tespiti olduğu, Havza ve Amasya'nın ise eylem çağrısı olduğu görülür.
Sürecin evrimini ve belgenin Milli Mücadele kronolojisindeki yerini anlamak gerekir.
3
Elde edilen verilerle hareketin o anki aşamasını tanımlamak.
Mücadelenin henüz bir 'halk hareketi' değil, 'bürokratik bir itiraz' aşamasında olduğu sonucuna varılır.
Mustafa Kemal'in resmi sıfatını kullanarak yürüttüğü son diplomatik girişimlerden biri olması bu sonucu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Resmi/Bürokratik Niteliği

İpuçları

1
Samsun Raporu'nun kimin tarafından kime yazıldığına ve ulaştırılma yöntemine odaklanın.
2
Belgenin bir 'ihtilal beyannamesi' mi yoksa 'resmi bir devlet raporu' mu olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu ile Havza Genelgesi'ni muhatap kitlesi ve üslup açısından karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 9Soru →

Mustafa Kemal Paşa’ya 9.9. Ordu Müfettişliği görevi verilirken; İngilizlerin Mondros Ateşkesi’nin 7.7. maddesini uygulama tehdidine karşı bölgedeki asayişi sağlama ve halkın elindeki silahları toplama talimatı verilmiştir. Ancak Mustafa Kemal, 2222 Mayıs 19191919’da İstanbul’a gönderdiği Samsun Raporu ile bu teknik ve askeri görev tanımının dışına çıkan siyasi bir duruş sergilemiştir.

Buna göre, Samsun Raporu’nda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi, Mustafa Kemal’in resmi görev sınırlarını aşarak milli mücadelenin temel dayanağını ilk kez merkezi otoriteye bildirdiğinin kanıtıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletin birlik olup milli hakimiyet esasını ve Türk milliyetçiliğini benimsediğinin vurgulanması

Cevap

Milletin birlik olup milli hakimiyet esasını ve Türk milliyetçiliğini benimsediğinin vurgulanması
Doğru yanıt olan seçenek, Samsun Raporu'nun en can alıcı siyasi tespitini içerir. Mustafa Kemal Paşa, resmi görevi asayişi sağlamak olmasına rağmen, İstanbul Hükümeti'ne gönderdiği bu raporda Türk milletinin artık 'milli hakimiyet' ve 'milliyetçilik' prensiplerini benimsediğini belirterek mücadelenin yönünü saltanat otoritesinden millet iradesine kaydırmıştır. Bu durum, kişisel görev sınırlarının aşıldığını ve milli mücadelenin fikri altyapısının resmiyet kazandığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
9.9. Ordu Müfettişliği'nin resmi görev tanımı belirlenir.
Görevin sadece asayişi sağlamak ve Mondros hükümlerini (silah toplama vb.) yerine getirmek olduğu görülür.
Mustafa Kemal'in hangi yetkilerle Samsun'a gönderildiğini anlamak için gereklidir.
2
Samsun Raporu'nun içeriği analiz edilir.
Raporda Rumların haksız olduğu, İzmir'in işgalinin kabul edilemeyeceği ve halkın milli hakimiyeti benimsediği tespit edilir.
Raporun resmi görevle çelişen kısımlarını saptamak için gereklidir.
3
"Milli hakimiyet" ve "Türk milliyetçiliği" kavramlarının kronolojik yeri sorgulanır.
Bu kavramların ilk kez resmi bir belgeyle İstanbul Hükümeti'ne Samsun Raporu üzerinden iletildiği saptanır.
Milli mücadelenin fikri temelinin ilk kez nerede atıldığını belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Siyasi Niteliği ve Milli Hakimiyetin İlk Kez Telaffuz Edilmesi
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 10Soru →

9.9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa'nın resmi yetki belgesinde; bölgedeki asayişsizliğin nedenlerini araştırmak, direniş gruplarını dağıtmak ve halkın elindeki silahları toplamak gibi görevler yer almaktaydı. Ancak Mustafa Kemal Paşa, bölgedeki incelemeleri sonrası İstanbul Hükümeti'ne gönderdiği Samsun Raporu'nda; karışıklıklara Rum çetelerinin neden olduğunu belirtmiş ve Türk milletinin yabancı mandasına tahammülü olmadığını vurgulamıştır.

Bu durum, Mustafa Kemal Paşa’nın yürüttüğü faaliyetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrudan göstermektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kendisine verilen resmi yetki ve görevlerin sınırlarını aştığını

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın kendisine verilen resmi yetki ve görevlerin sınırlarını aştığını
Mustafa Kemal Paşa'ya verilen resmi talimatlar asayişin sağlanması ve Türk direnişinin durdurulması yönündeyken; o, raporunda Türk halkının haklılığını ve bağımsızlık isteğini savunmuştur. Bu durum, onun resmi görev tanımlarının dışına çıkarak milli bir lider gibi hareket etmeye başladığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Görevlendirme şartlarını analiz etme
Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevi asayişi sağlamak ve direnişi durdurmaktır.
Hükümetin amacı İngilizlerin Mondros 7.7. maddeyi uygulamasını engellemek için Türk tarafını pasifize etmektir.
2
Samsun Raporu içeriğini değerlendirme
Raporda Rumlar suçlanmış ve bağımsızlık vurgusu yapılmıştır.
Bu ifadeler hükümetin beklediği 'silah toplama' ve 'uyum' mesajlarıyla taban tabana zıttır.
3
Karşılaştırma ve sonuç çıkarma
Resmi görev ile fiili tutum arasındaki fark belirlenir.
Yetki belgesindeki sınırların dışına çıkılarak milli bilincin yansıtıldığı görülür.

Anahtar Kavram

9. Ordu Müfettişliği ve Samsun Raporu'nun Milli Mücadele'deki Yeri

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'nun Havza Genelgesi'ne giden süreçteki tetikleyici rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru →

İngiliz makamlarının, Karadeniz Bölgesi’nde Müslüman halkın Hristiyanlara yönelik saldırılarda bulunduğu iddiasıyla Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7.7. maddesini uygulama tehdidi, İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal Paşa’yı geniş yetkilerle bölgeye göndermesine zemin hazırlamıştır. Ancak Mustafa Kemal Paşa, İstanbul’a sunduğu 2222 Mayıs 19191919 tarihli Samsun Raporu’nda; bölgedeki karışıklıkların sorumlusunun Rumlar olduğunu, Rumlar siyasi emellerinden vazgeçerse asayişin düzeleceğini ve Türk ulusunun yabancı bir mandaya tahammülü olmadığını belirtmiştir.

Bu durum, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’daki faaliyetleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kendisine verilen asayişi sağlama ve silahları toplama şeklindeki resmî görev tanımının dışına çıkarak millî bir duruş sergilediğini

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın kendisine verilen asayişi sağlama ve silahları toplama şeklindeki resmî görev tanımının dışına çıkarak millî bir duruş sergilediğini kanıtlamaktadır.
Samsun Raporu, Mustafa Kemal Paşa'nın IX. Ordu Müfettişi olarak kendisine verilen 'direnişi kırma' görevini reddettiğini ve halkın haklı bağımsızlık taleplerini sahiplendiğini gösterir. Raporda Rumların suçlanması ve bağımsızlık arzusunun vurgulanması, resmî görevin dışına çıkıldığının en net kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal Paşa'nın bölgeye gönderiliş amacını analiz etme
İstanbul Hükümeti ve İngilizlerin beklentisi, Türk direnişini durdurmak, silahları toplamak ve Hristiyan halka yönelik (iddia edilen) saldırıları engellemektir.
Müfettişlik görevinin resmî çerçevesini belirlemek için gereklidir.
2
Samsun Raporu'nun içeriğini resmî görevle karşılaştırma
Rapor, suçun Rumlarda olduğunu ve İzmir'in işgalinin haksız olduğunu belirterek tam tersi bir pozisyon almıştır.
Mustafa Kemal'in resmî talimatlara uyup uymadığını saptamak için gereklidir.
3
Raporun siyasi karakterini yorumlama
Rapor, Millî Mücadele'nin ilk siyasi belgesi sayılabilecek bir bağımsızlık vurgusu içermektedir.
Eylemin sonuçlarını ve niteliğini belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu ve IX. Ordu Müfettişliği Görevi Arasındaki Çelişki

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal'in Samsun Raporu'ndan sonra yayımladığı Havza Genelgesi'nin millî bilinci uyandırma üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

Mustafa Kemal Paşa, Samsun’a çıktıktan kısa bir süre sonra 2222 Mayıs 19191919’da İstanbul Hükümeti’ne sunduğu raporda; "Millet, millî hâkimiyet esasını ve Türk milliyetçiliğini kabul etmiştir. Bunu gerçekleştirmeye çalışacaktır." ifadesine yer vermiştir.

Samsun Raporu’nda yer alan bu ifade, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mustafa Kemal'in, kendisine verilen resmi görev tanımının dışına çıkarak yeni bir siyasi düzen arayışını resmi yazışmalara yansıttığının

Cevap

Samsun Raporu'ndaki bu ifade, Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevi olan 'asayişi sağlama' sınırlarını aşarak, milli egemenliğe dayalı yeni bir devlet düzeninin işaretlerini daha en baştan resmi makamlara ilettiğini gösterir.
Samsun Raporu genellikle sadece Rum çetelerinin haksızlığını ve Mondros'un 7. maddesine karşı bir savunmayı içerdiği şeklinde bilinse de; rapordaki 'milli hakimiyet' vurgusu Mustafa Kemal'in kafasındaki yeni devlet modelini ve milli mücadele programını daha en baştan İstanbul'a sunduğunun kanıtıdır. Bu durum, kendisine verilen 'asayiş memuru' kimliğinden sıyrılarak bir 'milli lider' gibi hareket ettiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kavramları (milli hakimiyet, Türk milliyetçiliği) belirlemek.
Bu kavramlar mevcut Osmanlı monarşisi ve Mondros şartlarıyla çelişen 'ihtilalci' unsurlardır.
Sorunun kökünde verilen alıntının siyasi ağırlığını anlamak gerekir.
2
Mustafa Kemal'in resmi görevini (9. Ordu Müfettişliği) hatırlamak.
Görevi bölgedeki karışıklıkları durdurmak ve halkın elindeki silahları toplamaktı.
Resmi görev ile rapordaki milli direniş vurgusu arasındaki çelişkiyi yakalamak için gereklidir.
3
Rapordaki ifadenin zamanlamasını ve muhatabını değerlendirmek.
Milli Mücadele'nin ilk resmi belgesinde hükümete 'milletin yeni bir düzen istediği' bildirilmiştir.
Samsun Raporu'nun sadece bir 'asayiş raporu' olmadığını, siyasi bir manifesto niteliği de taşıdığını analiz etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu ve Milli Egemenliğin İlk Sinyalleri

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in Samsun'a hangi görevle (resmi olarak) gönderildiğini ve bu raporda ne yazdığını karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'ndaki 'milli hakimiyet' ifadesinin Amasya Genelgesi'ndeki 'milletin azim ve kararı' ifadesiyle olan mantıksal bağını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesine dayanarak bölgeyi işgal etmekle tehdit eden İngiltere'nin baskısı üzerine İstanbul Hükümeti; Karadeniz'deki karışıklıkları önlemek ve Türklerin elindeki silahları toplamak amacıyla Mustafa Kemal Paşa'yı 9.9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirmiştir. Mustafa Kemal Paşa, bölgeye ulaştıktan sonra hazırladığı Samsun Raporu'nda olayların sorumlusunun Rumlar olduğunu ve Türklerin yabancı mandasına tahammülü olmadığını bildirmiştir.

Buna göre Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun Raporu'ndaki bu tespitiyle aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşgallere dayanak oluşturabilecek gerekçeleri ortadan kaldırmayı

Cevap

Mustafa Kemal Paşa, Samsun Raporu ile bölgedeki karışıklıkların suçlusunun Türkler olmadığını belirterek Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesinin (işgal gerekçesi) uygulanmasını engellemeye çalışmıştır.
Samsun Raporu'nda Rumların saldırgan taraf olduğunun vurgulanması, İtilaf Devletleri'nin Mondros'un 7.7. maddesini kullanarak bölgeyi işgal etme bahanelerini ellerinden almayı hedefler. Bu, Milli Mücadele'nin haklılığının ilk kez resmi bir dille ortaya konmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'in görevlendirilme sebebini analiz etme
İstanbul Hükümeti, İngiliz baskısıyla Mondros'un 7.7. maddesinin uygulanmasından korktuğu için Mustafa Kemal'i bölgeye göndermiştir.
Mondros'un 7.7. maddesi, karışıklık çıkan yerlerin işgaline olanak tanımaktadır.
2
Samsun Raporu'ndaki temel tespiti değerlendirme
Raporda olayların Rumlar tarafından başlatıldığı ve Türklerin haklı olduğu belirtilmiştir.
Bu tespit, işgal için öne sürülen gerekçenin asılsız olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu ve Mondros 7.7. Madde İlişkisi
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru →

İngilizlerin, Karadeniz bölgesindeki karışıklıkları gerekçe göstererek Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7.7. maddesini uygulama tehdidinde bulunması üzerine İstanbul Hükümeti, asayişi sağlaması için Mustafa Kemal Paşa’yı 9.9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirmiştir. Ancak Mustafa Kemal Paşa, 2222 Mayıs 19191919’da gönderdiği Samsun Raporu ile bu beklentilerin dışına çıkmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun Raporu’nda yer alan ve resmi görev tanımıyla çelişen ifadelerinden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki karışıklıklardan Rum çetelerinin sorumlu olduğu ve Türk ulusunun bağımsızlıktan vazgeçmeyeceği

Cevap

Bölgedeki karışıklıklardan Rum çetelerinin sorumlu olduğu ve Türk ulusunun bağımsızlıktan vazgeçmeyeceği tespiti
Mustafa Kemal Paşa, Samsun Raporu'nda Karadeniz bölgesindeki karışıklıkların asıl sorumlusunun Türkler değil, bölgede devlet kurma hayali peşinde koşan Rum çeteleri olduğunu savunmuştur. Bu tespit, asayişsizliğin sorumlusu olarak Türkleri gören İngilizlerin Mondros 7.7. maddeyi uygulama tehdidine ve bu tehdit üzerine görevlendirilen İstanbul Hükümeti'nin beklentisine aykırıdır. Ayrıca raporunda Türk milletinin bağımsızlık azmini vurgulayarak resmi görev tanımının dışına çıkmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal Paşa'ya verilen resmi görevin niteliğini analiz et.
Resmi görev; asayişi sağlamak, silahları toplamak ve direniş cemiyetlerini dağıtmaktır.
Resmi görev tanımı ile hazırlanan rapor arasındaki çelişkiyi bulmak için başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
Samsun Raporu'nun içeriğini diğer Milli Mücadele belgeleriyle kıyasla.
Raporun, asayişsizliğin suçlusunu Rumlar olarak göstermesi resmi talimatlarla (suçun Türklerde olduğu varsayımı) çelişmektedir.
Yanlış seçenekler genellikle kronolojik olarak daha sonraki safhalara (Amasya, Erzurum, Sivas) ait kararları içerir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun resmi görevle çelişen siyasi mahiyeti
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 15Soru →

Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a çıktıktan sonra İstanbul Hükümeti'ne sunduğu Samsun Raporu'nda; sadece Karadeniz'deki olaylara değinmekle kalmamış, aynı zamanda İzmir'in Yunanlılar tarafından işgalinin haksız olduğunu ve bu durumun milletçe asla kabul edilemeyeceğini de açıkça belirtmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın, müfettişlik görev sahası dışında kalan bir gelişmeye bu raporda yer vermiş olması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurtuluş hareketinin bölgesellikten çıkarılarak ulusal bir zemine oturtulmaya çalışıldığının

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın görev sahası dışındaki İzmir'in işgaline değinmesi, kurtuluş hareketinin bölgesellikten çıkarılarak ulusal bir zemine oturtulmaya çalışıldığını gösterir.
Doğru yanıt olan seçenek, Mustafa Kemal'in vizyonunu açıklar. 9. Ordu Müfettişi olarak yetki sahası Karadeniz ve çevresiyle sınırlı olan Mustafa Kemal'in, raporunda ülkenin diğer ucundaki İzmir'in işgaline yer vermesi, onun zihnindeki mücadelenin sadece Karadeniz'i kurtarmakla sınırlı olmadığını, tüm vatanın bağımsızlığını hedefleyen ulusal bir hareket olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'in resmi görevini analiz etme.
Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun ve çevresinde asayişi sağlamakla görevlendirilmişti.
Soruda belirtilen görev sahası vurgusunu anlamak için resmi yetki sınırlarını bilmek gerekir.
2
Samsun Raporu'nun içeriğindeki İzmir vurgusunu değerlendirme.
Raporda Karadeniz'deki Rum faaliyetlerinin yanı sıra, Batı Anadolu'daki İzmir'in işgalinin haksızlığına vurgu yapılmıştır.
Bu durum, Mustafa Kemal'in yerel bir sorundan ziyade memleketin genelini ilgilendiren bir meseleyi önceliklendirdiğini gösterir.
3
Milli Mücadele'nin karakterini belirleme.
Bölgesel yetkisine rağmen ulusal bir tavır sergilemesi, mücadelenin 'ulusal bağımsızlık' ve 'topyekun kurtuluş' hedefiyle başladığının kanıtıdır.
Samsun Raporu, Milli Mücadele'nin ilk belgesi olarak yerellikten ulusallığa geçişin işaretidir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Ulusal Niteliği

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in Samsun'daki görev sahası ile İzmir arasındaki mesafeyi düşünün.
2
Resmi bir görevli neden yetki alanı dışındaki bir işgalden bahseder?
3
Bu durum, Mustafa Kemal'in kafasındaki kurtuluş planının sınırlarının bölgesel mi yoksa tüm vatanı mı kapsadığını gösterir?

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'ndan sonra yayımlanan Havza Genelgesi'nin de ulusal bilinci uyandırmadaki rolünü inceleyin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 16Soru →

İngiltere'nin, Karadeniz Bölgesi'ndeki karışıklıkları gerekçe göstererek Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesini uygulama tehdidi üzerine; İstanbul Hükümeti tarafından asayişi sağlamak ve Türk direniş gruplarını silahsızlandırmak amacıyla IX. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa'nın, Samsun'a ulaştıktan sonra hazırladığı raporda 'Türk ulusunun yabancı kontrolüne tahammülü yoktur ve Rumlar iddialarından vazgeçmelidir.' şeklinde görüş bildirmesi aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar niteliktedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstanbul Hükümeti'nin kendisine verdiği resmi talimatların ve görev sınırlarının dışına çıkıldığını

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun Raporu'nda bağımsızlık vurgusu yapması, İstanbul Hükümeti'nin kendisine verdiği resmi görev ve yetki sınırlarının dışına çıktığını gösterir.
Mustafa Kemal Paşa, İstanbul Hükümeti tarafından Mondros'un 7.7. maddesinin uygulanmasını önlemek amacıyla bölgedeki Türk direnişini bastırmak için gönderilmiştir. Ancak hazırladığı raporda tam tersine Türklerin haklılığını ve bağımsızlık isteğini vurgulayarak, kendisine verilen 'direnişi durdurma' talimatının dışına çıkmış ve Milli Mücadele'nin ilk resmi tepkisini ortaya koymuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'e verilen resmi görevin içeriğini analiz etme
Hükümet, IX. Ordu Müfettişi olarak ondan asayişi sağlamasını ve Türk halkının elindeki silahları toplamasını istemiştir.
Müfettişlik görevi, İtilaf Devletleri'nin Mondros'un 7.7. maddesini kullanmasını engellemek için pasifist bir nitelik taşıyordu.
2
Samsun Raporu'ndaki ifadeleri değerlendirme
Raporda Rumların haksız olduğu ve Türklerin yabancı mandasına karşı olduğu belirtilmiştir.
Mustafa Kemal, hükümetin emirlerinin aksine milli bilinci uyandıracak bir duruş sergilemiştir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Milli Mücadele'deki İlk Siyasi Belge Niteliği

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal'in Samsun Raporu'ndan sonra Havza'ya geçerek yayınladığı Havza Genelgesi'nin halk üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

Mustafa Kemal Paşa, 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla Samsun’a ulaştıktan sonra 22 Mayıs 1919 tarihinde İstanbul Hükümeti’ne gönderdiği Samsun Raporu’nda; bölgedeki karışıklıklardan Rum çetelerinin sorumlu olduğunu, Türklerin yabancı mandasına tahammülü olmadığını ve İzmir’in işgalinin haksızlığını açıkça ifade etmiştir.

Bu raporun içeriği ve hazırlandığı dönem dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Mücadele sürecinin ilk siyasi belgesi niteliğindedir ve Mustafa Kemal'in resmi görev sınırlarını aşmaya başladığını gösterir.

Cevap

Samsun Raporu, Milli Mücadele'nin ilk belgesi olup Mustafa Kemal'in resmi görevinin dışına çıkarak halkın ve bağımsızlığın sesi olduğunu göstermektedir.
Milli Mücadele'nin ilk belgesi olması ve müfettişlik görevinin sınırlarını aşması ifadesi doğrudur; çünkü Mustafa Kemal bu raporda İstanbul Hükümeti'nin pasif politikasına rağmen Türk milletinin haklarını savunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'in resmi görevinin analiz edilmesi
9. Ordu Müfettişi olarak görevi bölgedeki karışıklığı bitirmek ve Türklerin elindeki silahları toplamaktır.
Raporun resmi görevle ne kadar örtüştüğünü anlamak için gereklidir.
2
Samsun Raporu'nun içeriğinin değerlendirilmesi
Raporda Rumlar suçlanmış, İzmir'in işgali protesto edilmiş ve bağımsızlık vurgusu yapılmıştır.
Belgenin niteliğini ve İstanbul Hükümeti'nin politikalarına zıtlığını tespit etmek için gereklidir.
3
Siyasi sonuç çıkarma
Bu rapor, Milli Mücadele'nin ilk yazılı belgesi olup Mustafa Kemal'in ihtilalci bir tutum sergilemeye başladığını kanıtlar.
Soruda istenen 'söylenebilir' yargısına ulaşmak için nihai analizdir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Milli Mücadele'deki Yeri ve Önemi

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in Anadolu'daki ilk resmi yazışmasını düşünün.
2
İstanbul Hükümeti Mustafa Kemal'i bölgeye barış sağlaması için göndermişti; rapordaki 'işgaller haksızdır' ifadesi bu görevle uyumlu mu?
3
Bu rapor, Amasya Genelgesi'nden önce yayınlanmış ilk belgedir ve müfettişlik yetkilerinin dışına çıkıldığının ilk sinyalidir.

Daha Fazla Pratik

Havza Genelgesi'nin Samsun Raporu'ndan farkını ve halka duyurulma biçimini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 18Soru →

Mustafa Kemal Paşa’nın 9.9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilmesindeki resmi amaç; Karadeniz Bölgesi’nde yaşanan asayişsizliği sona erdirmek, Türklerin elindeki silahları toplamak ve direniş örgütlerini dağıtarak İtilaf Devletleri'nin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7.7. maddesini uygulama tehdidini ortadan kaldırmaktı. Ancak bölgeye ulaşan Mustafa Kemal Paşa, İstanbul’a gönderdiği ilk resmi belge olan Samsun Raporu'nda beklentilerin aksine tespitlere yer vermiştir.

Buna göre, Samsun Raporu’nda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi Mustafa Kemal Paşa’nın kendisine verilen resmi talimatların dışına çıkarak "milli bağımsızlık" mücadelesinin ilk diplomatik ve siyasi işaretini verdiğinin en güçlü kanıtıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk milletinin yabancı manda ve kontrolüne tahammülü olmadığını ve İzmir’in işgalinin haksızlığını açıkça dile getirmesi

Cevap

Türk milletinin yabancı manda ve kontrolüne tahammülü olmadığını ve İzmir’in haksız işgalinin milletçe kabul edilmeyeceğini belirtmesi
Doğru seçenek olan Türk milletinin yabancı manda ve kontrolüne tahammülü olmadığını belirten ifade, Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul Hükümeti tarafından kendisine verilen asayişi sağlama ve silahları toplama talimatının tamamen dışına çıktığını gösterir. Bu ifade, manda sistemini (İtilaf Devletleri'nin çözümünü) reddeden ve milli bağımsızlığı savunan ilk resmi diplomatik tespittir.

Adım Adım Çözüm

1
Resmi görevin kapsamını belirle
Mondros 7. maddeyi engellemek için silah toplamak ve Türk direnişini bitirmek.
Soruda istenen 'resmi görevin dışına çıkma' durumunu analiz etmek için temel referans noktasıdır.
2
Samsun Raporu'ndaki tespitleri değerlendir
Rapor; Rumları suçlar, İzmir'in işgalini haksız bulur ve manda fikrini reddeder.
Mustafa Kemal'in resmi göreviyle çelişen milli duruşunu tespit etmek.
3
Siyasi ve diplomatik başkaldırıyı bul
Manda yönetiminin reddi, doğrudan tam bağımsızlık talebi olup resmi görevin tamamen dışındadır.
Manda reddi, kurtuluş mücadelesinin fikri temelinin ilk kez resmi bir raporla merkeze bildirilmesidir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Siyasi Niteliği ve Görev Tanımıyla Çelişkisi

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal Paşa'nın resmi yetkilerini kullanarak yayınladığı son belge olan Amasya Genelgesi ile arasındaki içerik farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru →

İtilaf Devletleri'nin, Karadeniz Bölgesi'nde Rumlar ile Türkler arasında yaşanan çatışmaları gerekçe göstererek Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesini uygulamaya koyma tehdidinde bulunması üzerine; İstanbul Hükümeti, bölgede asayişi sağlaması için Mustafa Kemal Paşa'yı geniş yetkilerle 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıktıktan sonra hazırladığı ve İstanbul Hükümeti'ne gönderdiği ilk resmî belge olan Samsun Raporu'nda yer alan "Bölgedeki asayişsizliğin sorumlusu Türkler değil, Rumlardır. Rumlar bu siyasi emellerinden vazgeçerse huzur kendiliğinden sağlanacaktır." şeklindeki tespiti ile aşağıdakilerden hangisini doğrudan hedeflediği savunulabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtilaf Devletleri'nin bölgeyi işgal etmek için öne sürdüğü yasal dayanağı geçersiz kılmak

Cevap

İtilaf Devletleri'nin bölgeyi işgal etmek için öne sürdüğü yasal dayanağı geçersiz kılmak
İtilaf Devletleri, özellikle İngiltere, Karadeniz Bölgesi'nde Rumların çıkardığı karışıklıkları bahane ederek Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesine dayanarak bölgeyi işgal etmekle tehdit ediyordu. Mustafa Kemal Paşa, hazırladığı Samsun Raporu'nda asayişsizliğin sorumlusunun Türkler değil Rumlar olduğunu açıkça belirterek, işgalcilerin bu yasal gerekçesini ortadan kaldırmayı ve Türk halkının haklılığını resmî kayıtlara geçirmeyi hedeflemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Mondros Ateşkesi'nin 7.7. maddesinin etkisini analiz etme
Bu maddeye göre İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecekti.
İngilizlerin Karadeniz'deki karışıklıkları bir işgal bahanesi olarak kullanmasını anlamak için gereklidir.
2
Mustafa Kemal'in resmî görevi ve Samsun Raporu'nun içeriğini değerlendirme
Mustafa Kemal, bölgede asayişi sağlamakla görevlendirilmiş; hazırladığı raporda ise suçun Türklerde değil, saldırgan Rumlarda olduğunu belirtmiştir.
Raporun asayişsizliğin kaynağını kime yüklediğini belirlemek için gereklidir.
3
Tespitin diplomatik ve hukuki amacını sentezleme
Suçun Türklerde olmadığının kanıtlanması, İngilizlerin 'asayiş bozuluyor' diyerek 7.7. maddeyi uygulama gerekçesini elinden almıştır.
Ulaşılmak istenen temel amacı netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. Maddesine Karşı Hukuki Savunma Niteliği

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'nun İstanbul Hükümeti'ne karşı ilk sessiz direniş belgesi olduğunu ve Mustafa Kemal'in müfettişlik yetkilerini kullanarak yetki aşımı yaptığı ilk olay olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 20Soru →

Mustafa Kemal Paşa, 1919 Mayıs 19191919 tarihinde Samsun'a çıktıktan sonra bölgedeki durumu incelemiş ve 2222 Mayıs 19191919'da İstanbul Hükümeti'ne bir rapor sunmuştur. Bu raporda; bölgedeki karışıklıklardan Rum çetelerinin sorumlu olduğu, Türklerin yabancı mandasına tahammülünün bulunmadığı ve İzmir'in işgalinin haksızlığı açıkça ifade edilmiştir.

Mustafa Kemal Paşa'nın resmî görev ve yetkilerinin dışına çıkarak hazırladığı bu Samsun Raporu'nun Millî Mücadele süreci açısından taşıdığı temel önem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî Mücadele'nin haklılığını ortaya koyan ilk resmî belge olması

Cevap

Samsun Raporu, Millî Mücadele'nin haklılığını ve Türk milletinin bağımsızlık isteğini resmî bir dille ifade eden ilk belgedir.
Samsun Raporu, Mustafa Kemal Paşa'nın 9.9. Ordu Müfettişi sıfatıyla İstanbul Hükümeti'ne sunduğu ve Millî Mücadele'nin haklılığını, Rumların suçlu olduğunu ve Türk milletinin bağımsızlık azmini vurgulayan ilk resmî dokümandır.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'in Samsun'daki resmî görevini analiz edin.
Görevi asayişi sağlamaktı ancak o, asayişsizliğin nedenini Türkler değil, Rumlar olarak belirledi.
Resmî raporun, hükümetin ve İngilizlerin beklentisinin aksine bir içerik taşıması önemlidir.
2
Raporun içeriğini değerlendirin.
İzmir'in işgaline tepki ve bağımsızlık vurgusu ilk kez bu raporla hükümete iletilmiştir.
Bu vurgular, yaklaşan direnişin fikrî temellerini ve resmî dayanağını oluşturur.
3
Kronolojik ve hukuki önemini belirleyin.
Bu rapor, Amasya Genelgesi'nden ve kongrelerden önce yayınlanan ilk resmî karşı duruş belgesidir.
Samsun Raporu, Millî Mücadele'nin 'ilk belgesi' olma özelliğini taşır.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Millî Mücadele tarihindeki 'ilk resmî belge' olma niteliği.

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in Samsun'a hangi sıfatla gittiğini ve raporun kime sunulduğunu hatırlayın.
2
Raporun içeriğindeki Rum çeteleri ve İzmir vurgusu, İngiliz ve İstanbul Hükümeti görüşlerine bir cevaptır.
3
Bu rapor, Amasya Genelgesi'nden bile önce hazırlanan ve direnişin haklı gerekçelerini sunan ilk resmî metindir.

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu ile Havza Genelgesi arasındaki farkları; özellikle birinin hükümete, diğerinin ise doğrudan halka ve orduya yönelik olması açısından inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Sayfa 1 / 3Sonraki