Soru

Zorluk: Çok zorYazım Kuralları

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yazışmalarda dilin kurallarına uygun kullanımı, metnin ciddiyetini ve iletilen bilginin güvenilirliğini doğrudan etkiler. Bu tür metinlerde özellikle birleşik sözcüklerin yazımı, en sık hata yapılan alanlardan biridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Kurumun altyapı çalışmalarını tamamlaması için ayrılan ek ödenek, ilgili birime kısa sürede aktarıldı.
  2. B
    Eğitim seminerine katılan personelin birçoğu, yeni sistemin işleyişine dair olumlu görüş bildirdi.
  3. Proje kapsamında yürütülen teknik çalışmaların yanısıra yeni bir bütçe planlaması da gündeme alındı.Cevap
  4. D
    Yönetim kurulu başkanı, hazırlanan stratejik raporun ön sözünde kurumsal vizyonu açıkça ifade etti.
  5. E
    Müfettişler, denetim sırasında kurumun yurt dışı bağlantılı tüm projelerini titizlikle inceledi.

Cevap

Teknik çalışmaların yanısıra ifadesinde yer alan 'yanısıra' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'yanı sıra' şeklinde ayrı olmalıdır.
Türkçede 'dış, iç ve sıra' sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kurala göre; yanı sıra, ardı sıra, peşi sıra, yurt dışı, hafta içi, olağan dışı gibi ifadelerin tamamı ayrı yazılmalıdır. C seçeneğinde verilen 'yanısıra' kullanımı bu kuralı ihlal ettiği için hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (altyapı, birçoğu, yanısıra, ön söz, yurt dışı) tespit edin.
Beş farklı birleşik yapılı ifade belirlendi.
Yazım yanlışı genellikle bu tür karmaşık yapılı kelimelerde aranır.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) 'Dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler' kuralını hatırlayın.
Kural: 'Dış, iç ve sıra' sözleriyle kurulan tamlamalar her zaman ayrı yazılır.
Bu kural; yanı sıra, peşi sıra, ardı sıra, yurt dışı, hafta içi gibi ifadelerin yazımını belirler.
3
Tespit edilen 'yanısıra' sözcüğünü bu kurala göre değerlendirin.
'Yanı sıra' ifadesinin bitişik yazılması yazım yanlışıdır.
Sıra sözcüğüyle kurulan bu birleşik yapı kural gereği ayrı yazılmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Dış, İç ve Sıra Sözcüklerinin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki birleşik sözcüklere, özellikle 'yanı', 'ön', 'alt' ve 'dış' gibi sözcüklerle kurulan yapılara odaklanın.
2
Türk Dil Kurumu'nun 'Dış, iç ve sıra' sözcükleriyle ilgili özel bir yazım kuralı olduğunu hatırlayın.
3
Yanı sıra, peşi sıra ve ardı sıra gibi 'sıra' sözcüğüyle biten ifadeler her zaman ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Bitişik ve ayrı yazılan birleşik fiiller (terk etmek, fark etmek, katetmek) konusuna göz atarak bu zorluk seviyesindeki diğer soruları pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eğer bir birleşik kelimenin ayrı mı bitişik mi yazılacağından emin değilseniz, kelimelerin anlamını yitirip yitirmediğine bakın; ancak 'yanı sıra' gibi kalıplaşmış 'dış, iç, sıra' kurallarını ezberlemek sınavda zaman kazandırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla