Examkin

Soru

Zorluk: ZorI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti'nin Batı kanadı yöneticisi İstemi Yabgu'nun, İpek Yolu ticaretini kontrol altına almak ve Sasanilerin bu yol üzerindeki tekelini kırmak amacıyla 568568 yılında Bizans İmparatorluğu'na (Doğu Roma) elçi heyeti göndermesi Türk dış politikası açısından bir dönüm noktasıdır. İstanbul'a giden Maniakh başkanlığındaki bu heyet, tarihte Orta Asya'dan Bizans'a gönderilen ilk resmi elçilik heyeti olup iki güç arasında Sasanilere karşı bir ittifakın doğmasını sağlamıştır.

Buna göre, I.I. Göktürk Devleti'nin bu politikaları ve dönemin genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

  1. A
    Dış politikanın belirlenmesinde ekonomik ve ticari kaygıların (İpek Yolu) öncelikli bir rol oynadığı
  2. B
    Devletin 'ikili teşkilat' sistemi uyarınca yönetilmesinin, Batı kanadına geniş bir dış politika inisiyatifi tanıdığı
  3. C
    Orta Asya merkezli Türk devletlerinin, Avrupa merkezli güçlerle doğrudan kurumsal temas kurabilecek siyasi olgunluğa ulaştığı
  4. Bu diplomatik temasların bir sonucu olarak Türklerin yerleşik hayata geçtiği ve Maniheizm inancını resmi din olarak kabul ettiğiCevap
  5. E
    Türk-Bizans ittifakının, Sasani İmparatorluğu'nu hem doğudan hem de batıdan gelen bir askeri baskı (kıskaç) altına aldığı

Cevap

Türklerin bu dönemde Maniheizm inancını benimseyerek yerleşik hayata geçtiği ve Bizans mimarisini örnek aldığı yargısı yanlıştır.
Maniheizm inancının resmen kabul edilmesi ve bu doğrultuda yerleşik hayata geçilmesi Türk tarihinde I.I. Göktürk Devleti döneminde değil, Uygur Devleti döneminde (Bögü Kağan zamanında) gerçekleşmiştir. Göktürkler, Maniheizm ve Budizm gibi inançlara bazı yöneticiler (örneğin Tapo Kağan) düzeyinde ilgi duymuş olsalar da bu durum halkın yaşam biçimini değiştirmemiş ve resmi bir devlet politikası haline gelmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İstemi Yabgu'nun dış politika stratejisini analiz etmek
İpek Yolu ticaretini kontrol etmek için önce Sasanilerle Akhunlara karşı, sonra Bizans ile Sasanilere karşı pragmatik ittifaklar kurulmuştur.
Dış politikanın temel motivasyonunun ekonomik olduğunu saptamak için.
2
Devlet yönetim yapısının diplomasiye etkisini değerlendirmek
İstemi Yabgu'nun 'Yabgu' ünvanıyla Batı kanadında bu ittifakları kurması, ikili teşkilatın sağladığı özerkliği gösterir.
İdari yapının siyasi manevra kabiliyetine etkisini anlamak için.
3
Kültürel ve dini özellikleri karşılaştırmak
I.I. Göktürk Devleti'nde milli kimlik ve Gök Tanrı inancı esastır; Maniheizm ve yerleşik hayat Uygurlar dönemine ait özelliklerdir.
Seçenekler arasındaki tarihsel yanlışlığı (anakronizm) tespit etmek için.

Anahtar Kavram

İkili Teşkilat ve İpek Yolu Diplomasisi

Alternatif Yöntem

Soruda verilen 'yapılamaz' köküne odaklanarak, seçeneklerdeki özellikleri Türk tarihindeki devletlerle (Hun, Göktürk, Uygur) eşleştirip, Göktürk dönemine ait olmayan (Uygur özelliği olan) seçeneği bularak hızlıca sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Göktürk Devleti

Bu konudan daha fazla soru