Soru

Zorluk: OrtaSevr Barış Antlaşması

Sevr Barış Antlaşması'nın Doğu Anadolu'ya ilişkin 88 ve 89. maddelerinde; Osmanlı Devleti'nin bağımsız bir Ermenistan Devleti'ni tanıyacağı, bu devlet ile Osmanlı Devleti arasındaki sınırın belirlenmesi yetkisinin ise tarafsız bir hakem sıfatıyla belirli bir uluslararası makama bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

Buna göre, antlaşma metninde söz konusu sınırın çizilmesi ve tespiti görevi aşağıdakilerden hangisine bırakılmıştır?

  1. A
    Milletler Cemiyeti Konseyi'ne
  2. B
    San Remo Barış Konferansı Heyeti'ne
  3. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'naCevap
  4. D
    İngiltere ve Fransa Karma Askeri Komisyonu'na
  5. E
    Uluslararası Lahey Adalet Divanı'na

Cevap

Sevr Barış Antlaşması'nda öngörülen bağımsız Ermenistan Devleti'nin sınırlarını belirleme görevi Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'na bırakılmıştır.
10 Ağustos 1920 tarihinde imzalanan Sevr Barış Antlaşması'nın 89. maddesine göre; Osmanlı Devleti ile kurulması öngörülen Ermenistan arasındaki sınırın (Erzurum, Trabzon, Van ve Bitlis vilayetlerini kapsayacak şekilde) çizilmesi ve Ermenistan'ın Karadeniz'e çıkışının sağlanması yetkisi doğrudan Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Woodrow Wilson'un hakemliğine bırakılmıştır. Bu sınır haritası tarihte 'Wilsonian Armenia' (Wilson Ermenistanı) olarak adlandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sevr Barış Antlaşması'nın Doğu Anadolu'ya ilişkin toprak ve sınır düzenlemelerini incelemek
Antlaşmanın 88 ve 89. maddelerinde Osmanlı Devleti'nin bağımsız Ermenistan'ı tanıması ve sınırların tarafsız bir hakem tarafından çizilmesi kararlaştırılmıştır.
Antlaşmanın Osmanlı Devleti'ni parçalayan hükümlerinin kapsamını ve hukuki mekanizmasını belirlemek gerekir.
2
Sınır çizimi için hakem olarak tayin edilen uluslararası makamı tespit etmek
Trabzon, Erzurum, Van ve Bitlis vilayetlerindeki sınırların çizilmesi görevi antlaşma maddesi gereğince ABD Başkanı Woodrow Wilson'a ('Wilson Hakemliği') verilmiştir.
Wilson İlkeleri ve dönemin diplomatik dengeleri doğrultusunda bu görev doğrudan ABD Başkanı'na bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Sevr Antlaşması'nda Doğu Anadolu paylaşımı ve Wilson Hakemliği

İpuçları

1
I. Dünya Savaşı sonrasında dünya barışı ve sınırların tespiti için 14 ilke yayımlayan devlet başkanını hatırlayınız.
2
İtilaf Devletleri, Doğu Anadolu'daki Ermenistan sınırının çizimini kendi aralarındaki çıkar çatışmalarından uzak tutmak için savaşa sonradan katılan tarafsız bir liderin hakemliğine bırakmıştır.
3
Tarihte 'Wilson İlkeleri' olarak bilinen prensiplerin sahibi olan Amerika Birleşik Devletleri Başkanı hakem tayin edilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Sevr Antlaşması'nda öngörülen Ermenistan tasarısının Milli Mücadele döneminde imzalanan Gümrü Antlaşması ile nasıl hükümsüz kaldığını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Sevr Antlaşması'nda Doğu Anadolu'da kurulması planlanan devletlerin sınır haritalarının 'Wilsonian Armenia' olarak adlandırılmasından yola çıkarak hakem makamına ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla