Examkin

Soru

Zorluk: ZorI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti hükümdarı Taspar (Tatpar) Kağan, Çinli Budist rahiplerin etkisiyle bu inancı benimsemiş, başkentte tapınaklar inşa ettirmiş ve halkına da bu öğretiyi aşılamak istemiştir. Ancak devletin karar organı olan Kurultay (Toy), Kağan'ın bu girişimini sert bir şekilde reddederek Budizm'in resmi din haline gelmesine ve yayılmasına engel olmuştur.

Buna göre Kurultay'ın, hükümdarın bu isteğine karşı çıkmasındaki temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Budizm'in Türklerin savaşçı ve devingen hayat tarzına aykırı düşerek milli karakterlerini bozacağı düşüncesiCevap
  2. B
    Uygur Devleti'nin Budizm’i kabul etmesi sonucunda askeri güçlerini kaybetmiş olmalarının yarattığı olumsuz tecrübe
  3. C
    Kut anlayışına göre hükümdarın dini inancının halkın inancından farklı olmasının veraset sistemini bozacağı endişesi
  4. D
    Budist tapınaklarının inşası için harcanan kaynakların İpek Yolu ticaretinden elde edilen geliri azaltacağı korkusu
  5. E
    Budizm'in kabulünün devletin federatif yapısını bozarak merkezi otoriteyi zayıflatacağı düşüncesi

Cevap

Budizm'in Türklerin savaşçı ve devingen hayat tarzına aykırı düşerek milli karakterlerini bozacağı düşüncesi doğru cevaptır.
Doğru seçenek olan milli karakterin bozulması endişesi, bozkır hayatının gerektirdiği askeri disiplin ve göçebe dinamizmi ile Budizm'in yerleşik hayatı, tapınak kültürünü ve şiddet karşıtlığını (ahimsa) vazetmesi arasındaki derin uçurumdan kaynaklanır. Devlet ileri gelenleri, bu dinin Türkleri Çinlileştireceğine ve dirençlerini kıracağına inanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Taspar Kağan'ın girişimi incelenir.
Hükümdarın kişisel olarak Budizm'i benimsemesi ve devlet dini yapma çabası görülür.
Konunun dini ve kültürel bir değişim talebi olduğu saptanır.
2
Budizm ile Bozkır Kültürü kıyaslanır.
Budizm'in et yemeyi yasaklaması ve pasifizmi (barışçıllığı) övmesi, Türklerin hayvancılığa dayalı göçebe hayatı ve savaşçı kimliğiyle çelişir.
Toplumsal yapının dini öğretiyle uyumsuzluğu tespit edilir.
3
Kurultay'ın fonksiyonu analiz edilir.
Kurultay, hükümdarın kararlarını milli çıkarlar ve töre doğrultusunda denetleyebilen bir organ olarak vetosunu kullanmıştır.
Siyasi yetkinin sınırsız olmadığı ve kimlik koruma refleksi doğrulanır.

Anahtar Kavram

Bozkır Kültürü ve Milli Benliğin Korunması

İpuçları

1
Budizm'in temel öğretileri olan pasifizm (barışçıllık) ve et yememe gibi yasakları düşünün.
2
Türklerin 'Ordu-Millet' anlayışıyla Budist rahiplerin hayat tarzını kıyaslayın.
3
Kurultay üyelerinin, 'Halkımız bu dine geçerse savaşamaz hale gelir ve Çin'in içinde eririz' şeklindeki argümanını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bilge Kağan'ın benzer şekilde şehirlere sur çekme ve Budizm'i yayma isteğinin Tonyukuk tarafından neden reddedildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Göktürk Devleti

Bu konudan daha fazla soru