Osmanlı klasik döneminde taşra teşkilatının temelini oluşturan salyanesiz (yıllıksız) eyaletlerde, dirlik sistemi çerçevesinde askeri, adli ve idari bir yapı kurgulanmıştır. Bu idari yapıda görev yapan yetkililer ve sorumlulukları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- ASancakbeyleri, bölgelerindeki asayiş ve güvenlik işlerini yürütürken hiyerarşik olarak doğrudan merkezi bürokrasideki Kazasker'e bağlı hareket ederler.
- Kadılar, görev yaptıkları kaza biriminde hem adli süreçleri yönetir hem de mülki idareci olarak merkezin emirlerini denetleyip halka ulaştırılmasını sağlarlar.Cevap
- CTımar sisteminin uygulandığı bu eyaletlerde, 'Cebelü' adı verilen askerlerin masrafları doğrudan devlet hazinesinden ödenen maaşlarla karşılanır.
- DEyaletlerin başında bulunan Beylerbeyi, İlmiye sınıfına mensup bir yönetici olarak bölgedeki tüm vakıf ve eğitim işlerinin denetiminden sorumludur.
- EKöy biriminde güvenliği sağlayan Subaşı, hiyerarşik olarak doğrudan Köy Kethüdası'nın emir ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
Cevap
Kadıların kaza biriminde hem adli hem de mülki görevleri üstlenmesi
Kadılar, Osmanlı klasik döneminde sadece mahkemede hüküm veren hakimler değil, aynı zamanda bulundukları kaza biriminde belediye işlerini, pazar denetimini ve merkezi emirlerin halka tebliğini yürüten en üst düzey mülki idarecilerdir. Bu durum merkezi otoritenin taşradaki denetimini artırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Taşra Teşkilatında Kadı'nın Çift Yönlü Rolü
İpuçları
1
Osmanlı taşrasında hem mülki hem de adli yetkileri tek elinde toplayan tek bir görevliyi düşünün.
2
Kaza biriminin başında bir vali veya bey bulunmadığı için yönetim işlerini de hukukçu sınıf üstlenir.
3
Bu görevli merkeze doğrudan rapor sunabilir, yani Beylerbeyi bile ona doğrudan emir verip kararını değiştiremez.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı'da İlmiye, Seyfiye ve Kalemiye sınıflarının taşra temsilcilerini gösteren bir tablo hazırlayarak bu bilgileri pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Birim hiyerarşisini (Eyalet > Sancak > Kaza > Köy) ve her birimin başındaki yöneticiyi (Beylerbeyi > Sancakbeyi > Kadı > Kethüda) bir tablo üzerinde karşılaştırarak seçenekleri eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s