Examkin

Soru

Zorluk: ZorII. Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye

II. Dünya Savaşı'nın yarattığı olağanüstü ekonomik şartlar, Türkiye'de hükümetin ekonomiye doğrudan müdahalesini zorunlu kılmış; bu süreçte 1942'de 'Varlık Vergisi', 1944'te ise 'Toprak Mahsulleri Vergisi' gibi sert uygulamalar hayata geçirilmiştir. Bu vergilerin uygulanma amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. II. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın gerektirdiği finansmanı sağlayarak yeni kamu yatırımlarını başlatmakCevap
  2. B
    Savaşın getirdiği yüksek enflasyonun etkisiyle piyasada dolaşan fazla nakit parayı çekmek
  3. C
    Seferberlik ilanıyla birlikte aşırı derecede artan savunma harcamaları için kaynak yaratmak
  4. D
    Karaborsacılık ve stokçuluk gibi faaliyetlerle elde edilen haksız kazançları vergilendirmek
  5. E
    Ekonomik istikrarsızlığı önleyerek bütçe açıklarını kapatmak ve hazine gelirlerini artırmak

Cevap

II. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın finansmanını sağlayarak yeni kamu yatırımlarını başlatmak, bu dönemdeki vergilerin amaçlarından biri değildir çünkü bu plan savaş nedeniyle uygulanamamıştır.
II. Beş Yıllık Sanayi Planı, 1938 yılında hazırlanmış ancak 1939 yılında savaşın başlamasıyla birlikte uygulanamadan rafa kaldırılmıştır. Dolayısıyla 1942 ve 1944 yıllarında uygulanan vergilerin, çoktan iptal edilmiş olan bu planın finansmanını sağlaması veya yeni sanayi yatırımları başlatması söz konusu değildir. Bu dönemdeki vergiler tamamen savaşın yarattığı bütçe açığı, enflasyon ve karaborsacılık gibi krizleri yönetmeye yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin ekonomik şartlarını analiz etme
1939-1945 yılları arasında Türkiye'nin sanayileşme hedeflerinden ziyade 'savaş ekonomisi' ve 'hayatta kalma' moduna geçtiği görülür.
Savaşın başlaması, barış dönemi yatırımlarını durdurup kaynakları savunmaya aktarmayı zorunlu kılmıştır.
2
II. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın akıbetini sorgulama
1938'de hazırlanan bu planın 1939'da savaşın çıkmasıyla uygulanmasının imkansız hale geldiği ve rafa kaldırıldığı bilgisine ulaşılır.
Ağır sanayi hamleleri, savaş ortamında dışarıdan makine ve ham madde alımının durması nedeniyle gerçekleştirilememiştir.
3
Varlık ve Toprak Mahsulleri vergilerinin işlevini değerlendirme
Bu vergilerin kısa vadeli, olağanüstü ve kriz yönetimine odaklı (enflasyon, bütçe açığı, karaborsa) olduğu sonucuna varılır.
Bu vergiler kalıcı bir kalkınma modeli değil, savaşın yarattığı tahribatı hafifletme aracıdır.

Anahtar Kavram

II. Dünya Savaşı Dönemi Türkiye Ekonomisi

Daha Fazla Pratik

Milli Korunma Kanunu'nun devlete verdiği yetkiler ile 1945 yılında çıkarılan Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

II. Dünya Savaşı Yıllarında Türkiye

Bu konudan daha fazla soru