Soru

Zorluk: OrtaDüzenli Ordunun Kurulması ve Batı Cephesi

TBMM hükümeti, Batı Anadolu'daki Yunan işgalini sona erdirmek ve milli birliği tesis etmek amacıyla Kuva-yi Milliye birliklerinden düzenli ordu sistemine geçilmesini kararlaştırmıştır. Bu kararın alınmasında etkili olan aşağıdaki gerekçelerden hangisi, doğrudan 'hukuk devleti' ve 'merkezi otorite' prensipleriyle ilişkilendirilebilir?

  1. A
    Yunan taarruzlarının sadece savunma hattında karşılanabilmesi ve kesin sonuç alacak karşı taarruz gücüne ulaşılamaması
  2. B
    Gediz Taarruzu sonucunda ortaya çıkan koordinasyon bozukluğunun askeri açıdan ciddi bir zafiyet oluşturması
  3. Bazı bölgesel direniş liderlerinin halktan usulsüz yardımlar toplaması ve yargı yetkisini kullanarak şahsi cezalar uygulamasıCevap
  4. D
    Güney Cephesi'nde Fransız işgaline karşı yürütülen yerel direnişin kesin askeri zaferle sonuçlanarak tüm cephenin kapanması
  5. E
    Doğu Cephesi'nde Ermenistan ile imzalanan Gümrı Antlaşması'nın Batı Cephesi'ndeki tüm milis güçlerin ihtiyacını karşılaması

Cevap

Düzenli orduya geçişin hukuki ve idari temel gerekçesi, bazı milis liderlerinin halk üzerinde kontrolsüz güç kullanarak hukuk dışı yargılama ve vergilendirme yapmasıdır.
Hukuk devleti ilkesi, yargılama ve cezalandırma yetkisinin sadece bağımsız mahkemelerce ve devlet eliyle yürütülmesini gerektirir. Bazı Kuva-yi Milliye liderlerinin (Örn: Çerkes Ethem) halktan zorla para toplaması ve kendi kararlarıyla infazlar gerçekleştirmesi, TBMM'nin egemenlik haklarına ve hukuk düzenine aykırı olduğu için düzenli ordunun kurulması zorunlu hale gelmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorunun kökündeki 'hukuk devleti' ve 'merkezi otorite' kavramlarını analiz etmek.
Bu kavramlar; devletin yasalar çerçevesinde hareket etmesi, vergi toplama ve yargılama yetkisinin sadece devlete ait olması gerektiği anlamına gelir.
Askeri gerekçeler ile idari/hukuki gerekçeleri birbirinden ayırmak gerekir.
2
Seçeneklerdeki gerekçelerin niteliğini sınıflandırmak.
Taarruz gücü (askeri), Gediz başarısızlığı (askeri), Gümrü Antlaşması (stratejik/diplomatik) iken; halktan zorla yardım toplama ve yargılama yapma (hukuki/idari) niteliktedir.
Kuva-yi Milliye'nin başına buyruk hareketleri devlet disiplinine aykırıdır.

Anahtar Kavram

Düzenli orduya geçişin gerekçeleri (Askeri vs. Hukuki)

Daha Fazla Pratik

Düzenli orduya geçiş sürecinde yaşanan Çerkes Ethem ve Demirci Mehmet Efe ayaklanmalarının I. İnönü Savaşı üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla