Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Aşağıda Türkiye'nin iklimini etkileyen üç farklı basınç merkezine ait bazı özellikler verilmiştir:

I. 30∘30^\circ enlemleri çevresindeki subtropikal kuşaktan kaynaklanan, yıl boyunca etkili olan ancak yaz mevsiminde etkisi genişleyen dinamik yüksek basınç sistemidir.
II. Yaz mevsiminde Basra Körfezi çevresindeki aşırı ısınmaya bağlı olarak oluşan ve ülkemize güneydoğu yönünden sokulan termik alçak basınç sistemidir.
III. 60∘60^\circ enlemleri çevresinde oluşan, dinamik kökenli olup kış mevsiminde etkili olduğunda Türkiye'ye ılık ve yağışlı hava getiren alçak basınç sistemidir.

Bu özelliklerin ait olduğu basınç merkezleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. I: Asor - II: Basra - III: İzlandaCevap
  2. B
    I: Sibirya - II: Asor - III: İzlanda
  3. C
    I: Asor - II: Sibirya - III: İzlanda
  4. D
    I: İzlanda - II: Basra - III: Sibirya
  5. E
    I: Asor - II: Basra - III: Sibirya

Cevap

Verilen özellikler sırasıyla Asor Dinamik Yüksek Basıncı, Basra Termik Alçak Basıncı ve İzlanda Dinamik Alçak Basıncı ile doğru eşleşmektedir.
Birinci özellikteki 30∘30^\circ enlemi ve dinamik yüksek basınç vurgusu Asor merkezini; ikinci özellikteki yaz mevsimi ve Basra Körfezi vurgusu Basra merkezini; üçüncü özellikteki 60∘60^\circ enlemleri ve kışın yağış getirme vurgusu ise İzlanda merkezini tanımlamaktadır. Dolayısıyla özelliklerin Asor, Basra ve İzlanda şeklinde sıralandığı eşleştirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
I. maddedeki '30° enlemleri' ve 'dinamik yüksek basınç' ifadelerini analiz et.
Asor Dinamik Yüksek Basıncı
Dünyanın günlük hareketine bağlı olarak subtropikal kuşakta oluşan sistem Asor'dur.
2
II. maddedeki 'yaz mevsimi', 'Basra Körfezi' ve 'güneydoğu' ipuçlarını değerlendir.
Basra Termik Alçak Basıncı
Yazın muson sisteminin karasal uzantısı olarak Güneydoğu Anadolu'dan sokulan termik merkez Basra'dır.
3
III. maddedeki '60° enlemleri' ve 'kışın ılık/yağışlı hava' etkisini değerlendir.
İzlanda Dinamik Alçak Basıncı
Batı rüzgarlarının etkisiyle kuzeybatıdan sokulan ve kışın ılımanlaştırıcı etki yapan alçak basınç İzlanda'dır.

Anahtar Kavram

Türkiye'yi Etkileyen Basınç Sistemlerinin Kökeni, Yönü ve İklimsel Karakteristiği

İpuçları

1
Dinamik kökenli merkezler (30∘30^\circ ve 60∘60^\circ) dünyanın günlük hareketinden dolayı yıl boyunca aktiftir.
2
Güneydoğudan gelen ve yazın kuraklığı şiddetlendiren sistem Basra Körfezi ile ilişkilidir.
3
Asor subtropikal yüksek basınç kuşağından (30∘30^\circ), İzlanda ise kutup altı alçak basınç kuşağından (60∘60^\circ) gelir.

Daha Fazla Pratik

Basınç merkezlerini harita üzerine yerleştirerek (Kuzeybatı: İzlanda, Kuzeydoğu: Sibirya, Güneybatı: Asor, Güneydoğu: Basra) çalışmak, bu konudaki mekânsal soruları çözmenizi kolaylaştıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla