Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de tarımsal nüfus yoğunluğu; arazinin engebeli, tarım alanlarının dar ve tarımla uğraşan nüfusun fazla olduğu yerlerde yüksek çıkmaktadır. Bu yoğunluk türü, bir yörenin yer şekilleri hakkında önemli ipuçları verse de bölgenin ekonomik yapısından ve istihdam özelliklerinden bağımsız değildir.

Buna göre, aşağıdaki yörelerin hangisinde yer şekillerinin dağlık ve engebeli olmasına rağmen tarımsal nüfus yoğunluğunun Doğu Karadeniz Bölümü kadar yüksek olmaması, bölgedeki aktif nüfusun sektörel dağılımının farklılığıyla açıklanır?

  1. A
    Hakkâri Bölümü
  2. B
    Menteşe Yöresi
  3. C
    Taşeli Platosu
  4. Zonguldak ve çevresiCevap
  5. E
    Yıldız Dağları

Cevap

Zonguldak ve çevresi (Aktif nüfusun madencilik ve sanayi sektörlerinde yoğunlaşması nedeniyle tarımsal nüfus yoğunluğu daha düşüktür)
Zonguldak ve çevresi, Batı Karadeniz'in engebeli topografyasına sahip olması nedeniyle aslında tarım alanları dar bir yöredir. Ancak bu yörede Cumhuriyet tarihinden beri süregelen taş kömürü madenciliği ve buna bağlı gelişen ağır sanayi (Ereğli/Karabük ekseni), aktif nüfusun tarım sektöründen sanayi ve hizmet sektörüne kaymasına neden olmuştur. Dolayısıyla formüldeki 'tarımla uğraşan nüfus' miktarı, Doğu Karadeniz'deki çay/fındık tarımı yapan nüfusa göre çok daha azdır. Bu durum, Zonguldak'ta tarımsal nüfus yoğunluğunun beklenenden daha düşük çıkmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tarımsal nüfus yoğunluğu formülünün analiz edilmesi.
TarımsalNu¨fusYog˘unlug˘u=TarımlaUg˘ras\canNu¨fusTarımAlanıTarımsal Nüfus Yoğunluğu = \frac{Tarımla Uğraşan Nüfus}{Tarım Alanı} formülü hatırlanmalıdır.
Yoğunluğu etkileyen değişkenlerin (tarım nüfusu ve arazi büyüklüğü) netleştirilmesi gerekir.
2
Yer şekilleri ve tarım alanı ilişkisinin kurulması.
Doğu Karadeniz, Hakkâri ve Zonguldak gibi yörelerin tamamı dağlık olduğu için paydadaki 'tarım alanı' hepsinde dardır.
Yer şekilleri benzer olan yerlerde farkı yaratan faktörün 'pay' kısmındaki nüfus olduğunu anlamak içindir.
3
Sektörel istihdam yapısının incelenmesi.
Zonguldak'ta taş kömürü madenciliği ve demir-çelik sanayisi nedeniyle nüfusun tarım dışı sektörlerde çalıştığı belirlenir.
Aktif nüfusun tarımdan sanayiye kaymasının tarımsal nüfus yoğunluğunu düşürücü etkisini saptamak gerekir.
4
Karşılaştırma ve sonuç.
Doğu Karadeniz'de halkın çoğu çay ve fındık tarımıyla (tarımsal nüfus fazla) uğraşırken, Zonguldak'ta halkın sanayiye yönelmesi farkın nedenidir.
En doğru gerekçeyi sunan seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Tarımsal nüfus yoğunluğu üzerindeki sektörel istihdamın etkisi

İpuçları

1
Tarımsal nüfus yoğunluğu için hem arazinin darlığı hem de tarımla uğraşan kişi sayısının fazlalığı gerekir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın en az olduğu bölgeleri (Marmara ve İç Anadolu'nun düz yerleri gibi) inceleyerek yer şekilleri etkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla