Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAmasya Görüşmeleri

Amasya Görüşmeleri'nde (2020-2222 Ekim 19191919) Temsil Heyeti ile İstanbul Hükûmeti temsilcisi Salih Paşa arasında imza altına alınan protokollerde yer alan hükümlerin bir kısmı, Ali Rıza Paşa kabinesi (Meclis-i Vükela) tarafından 'hükûmetin bağımsızlığını ve yürütme yetkisini kısıtlayacağı' gerekçesiyle reddedilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İstanbul Hükûmeti'nin doğrudan 'yürütme egemenliğine' müdahale olarak gördüğü için kabul etmediği maddelerden biridir?

  1. Barış konferansına gönderilecek delegelerin Temsil Heyeti'nin onayından geçmesi gerekliliğiCevap
  2. B
    Mebusan Meclisi'nin güvenlik nedeniyle İstanbul dışında toplanması önerisi
  3. C
    Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin hukuki varlığının tanınması
  4. D
    İttihatçılıkla ilgisi bulunmayan kişilerin mebus seçilmesine dikkat edilmesi
  5. E
    Milli Mücadele'yi destekleyen memurların görevden alınmasının durdurulması

Cevap

Barış konferansına gönderilecek delegelerin Temsil Heyeti'nin onayından geçmesi gerekliliği maddesi, İstanbul Hükûmeti'nin yürütme bağımsızlığını zedelediği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, İstanbul Hükûmeti'nin en temel yetkilerinden biri olan 'devlet memuru atama' ve 'dış politikada temsilci belirleme' haklarını Temsil Heyeti'nin vesayetine soktuğu için kabul görmemiştir. Salih Paşa bu maddeyi imzalamış olsa da, İstanbul'daki bakanlar kurulu bu durumu hükûmetin bağımsızlığına ve onuruna bir saldırı olarak nitelendirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Amasya Görüşmeleri'nin içeriğini analiz etme
Görüşmelerde 5 ayrı protokol hazırlanmış, bunların bir kısmı gizli tutulmuştur.
Soruda sorulan 'yürütme yetkisine müdahale' maddesi genellikle gizli protokollerde yer alan detaylarla ilgilidir.
2
İstanbul Hükûmeti'nin (Meclis-i Vükela) tepkisini değerlendirme
Ali Rıza Paşa kabinesi, protokolleri incelemiş ve hükûmetin nüfuzunu kıracak maddelere şerh koymuştur.
Hükûmetler, kendi atama ve dış temsil yetkilerinin başka bir heyete (Temsil Heyeti) bağlı olmasını egemenliklerine aykırı bulurlar.
3
Doğru seçeneği belirleme
Barış delegelerinin seçimi ve önemli devlet memurlarının atamasında Temsil Heyeti'ne danışılması şartı, yürütme erkinin paylaşılması anlamına geldiği için reddedilmiştir.
Diğer seçeneklerdeki 'meclis yeri' meselesi hukuki/anayasal bir engelken, bu madde doğrudan siyasi otoriteye ortaklık talebidir.

Anahtar Kavram

Hukuki Tanınma ve Yürütme İkiliği

İpuçları

1
İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyeti'ni hukuken tanımış ancak kendi otoritesinin üzerine bir güç konulmasını kabul etmemiştir.
2
Bir hükûmetin en önemli yetkisi 'yürütme' (atama ve uygulama) yetkisidir. Bu yetkiye ortak arayan maddeleri düşünün.
3
Barış konferansına gidecek kişilerin Temsil Heyeti onayına tabi olması, İstanbul Hükûmeti'nin artık 'tek karar verici' olmadığını kanıtlardı.

Daha Fazla Pratik

Amasya Görüşmeleri'nde kabul edilmeyen maddelerin daha sonra Misak-ı Milli kararlarıyla nasıl paralellik gösterdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Amasya Görüşmeleri

Bu konudan daha fazla soru