Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye’nin Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde; yaklaşık aynı enlemlerde yer almalarına rağmen Güneydoğu Anadolu’daki sıcaklık değerlerinin Akdeniz kıyılarına göre daha yüksek olduğu görülmektedir.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Karasallığın şiddeti ve güneyden gelen sıcak rüzgarların etkisiCevap
  2. B
    Güneydoğu Anadolu'da enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının daha dik açıyla gelmesi
  3. C
    Güneydoğu Anadolu'nun ortalama yükseltisinin Akdeniz kıyılarından daha az olması
  4. D
    Akdeniz Bölgesi'ndeki bitki örtüsünün Güneydoğu Anadolu'ya göre daha gür olması
  5. E
    Bölgeler arasındaki boylam farkı nedeniyle yerel saatlerin farklılık göstermesi

Cevap

Karasallığın şiddeti ve güneyden gelen sıcak rüzgarların etkisi
Temmuz ayında Türkiye genelinde yaz mevsimi yaşanır. Güneydoğu Anadolu, deniz etkisinden uzak olması (karasallık) ve güneyden gelen sıcak hava kütleleri ile Samyeli rüzgarlarının etkisiyle, aynı enlemdeki deniz kıyısı olan Akdeniz'e göre daha fazla ısınır. Karalar yazın denizlere göre daha çabuk ve daha çok ısındığı için en yüksek sıcaklıklar Güneydoğu'da ölçülür.

Adım Adım Çözüm

1
Harita türünü analiz etme
Haritanın 'indirgenmiş' olduğu tespit edilir. Bu, yükselti faktörünün elendiği anlamına gelir.
İndirgenmiş sıcaklık, gerçek sıcaklığın her 200200 metrede 1∘C1^{\circ}C artırılarak deniz seviyesine taşınmış halidir.
2
Matematik konum etkisini değerlendirme
Aynı enlemde yer alan merkezlerde güneş ışınlarının geliş açısının benzer olduğu sonucuna varılır.
Enlem etkisi, iki bölge arasındaki belirgin sıcaklık farkını tek başına açıklayamaz.
3
Özel konum şartlarını karşılaştırma
Güneydoğu Anadolu'nun karasallık, Basra alçak basıncı ve Samyeli rüzgarları nedeniyle Akdeniz'den daha sıcak olduğu belirlenir.
Yaz mevsiminde karasallık ısınmayı şiddetlendirirken, denizellik (Akdeniz) serinletici bir etki yapar.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Karasallık Etkisi

İpuçları

1
İndirgenmiş haritalarda yükseltinin bir sıcaklık faktörü olamayacağını unutmayın.
2
Yazın karalar mı yoksa denizler mi daha çok ısınır?
3
Güneydoğu Anadolu'yu kavuran çöl rüzgarlarını ve denizden uzaklığı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Ocak ayı indirgenmiş sıcaklık haritasında en düşük sıcaklıkların neden Kuzeydoğu Anadolu'da olduğunu araştırın.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla