Soru

Zorluk: KolayDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Uluslararası sempozyumun ikinci oturumu yarın saat 14.30'da başlayacak.
  2. B
    Sanatçı, bu eserinde "modernleşme" kavramını farklı bir açıdan ele alıyor.
  3. Kültürel etkileşimler sonucunda Avrupalı'lar, Anadolu mutfağına büyük ilgi göstermeye başlamıştır.Cevap
  4. D
    Türkiye-Azerbaycan ilişkileri her geçen gün daha da güçlenmektedir.
  5. E
    Halide Edip Adıvar (1884-1964), Türk edebiyatının en önemli kalemlerinden biridir.

Cevap

Avrupalılar sözcüğünün yazımında kesme işareti kullanılmamalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel adlara getirilen yapım ekleri (-lı, -sız, -cı vb.) ve çokluk ekleri (-lar, -ler) kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Avrupa' özel ismine gelen '-lı' bir yapım ekidir, '-lar' ise çokluk ekidir. Bu eklerin her ikisi de kelimeye bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Avrupalı'lar' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Avrupalılar' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel isme gelen ekleri incele.
"Avrupa" özel ismine sırasıyla "-lı" (yapım eki) ve "-lar" (çokluk eki) gelmiştir.
Kelimenin kökü ve aldığı eklerin türü noktalama kuralını belirler.
2
TDK'nin özel adlara getirilen eklerle ilgili kuralını hatırla.
Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.
Türkçede yapım eki almış özel isimler yeni bir anlam kazandığı için ekler bitişik yazılır.
3
Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştır.
Cümlede kullanılan "Avrupalı'lar" ifadesinde ekler ayrılmıştır, ancak kural gereği "Avrupalılar" şeklinde bitişik olmalıdır.
Yapılan kullanım güncel imla kurallarına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Özel Adlara Getirilen Yapım ve Çokluk Eklerinin Yazımı

İpuçları

1
Özel isimlere gelen her ek her zaman kesme işaretiyle ayrılmaz; ekin türüne (yapım veya çekim) dikkat edin.
2
-lı, -lılar, -gil, -ca gibi ekler özel isme geldiğinde kelimeyle kaynaşır ve ayrılmazlar.
3
TDK'ye göre İstanbullu, Türkleşmek veya Ahmetler gibi örneklerde olduğu gibi, yapım ve çokluk ekleri kesme işaretiyle bölünmez.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin (Örn: Türk Dil Kurumuna) neden ayrılmadığını inceleyerek istisnaları pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi hecelerine veya eklerine ayırarak inceleyin: Eğer ek kelimenin anlamını değiştiriyorsa (Avrupa -> Avrupalı gibi), o bir yapım ekidir ve kesme işareti kullanılmaz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla