Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'nin kırsal alanlarında evlerin birbirine çok yakın olduğu 'toplu yerleşme' dokusu ile evlerin birbirinden uzak ve tarlaların içine dağıldığı 'dağınık yerleşme' dokusu görülmektedir. Yer şekillerinin engebeli, su kaynaklarının ise her yerde bol olduğu bir yörede dağınık yerleşme beklenirken; suyun az ve arazinin düz olduğu yörelerde toplu yerleşme görülür. Bu bilgilere dayanarak, aşağıdaki yerlerin hangisinde su azlığı ve yer şekillerinin düzlüğü nedeniyle toplu yerleşme dokusunun hakim olduğu söylenebilir?

  1. A
    Doğu Karadeniz kıyıları
  2. Konya Ovası ve çevresiCevap
  3. C
    Menteşe Yöresi
  4. D
    Hakkari Yöresi
  5. E
    Yıldız Dağları

Cevap

Konya Ovası ve çevresi yöresinde su kaynaklarının yetersizliği ve yer şekillerinin düz olması nedeniyle toplu yerleşme dokusu hakimdir.
Konya Ovası ve çevresinde iklimin kurak olması nedeniyle su kaynakları yetersizdir. Bu durum insanları mevcut su kaynakları (çeşme, kuyu vb.) çevresinde kümelenmeye zorlamıştır. Aynı zamanda arazinin düz olması, bu toplu yapının oluşmasına fiziksel imkan sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Yerleşme dokusunu etkileyen şartları belirleme
Toplu yerleşme için 'Su Azlığı' ve 'Düz Arazi' şartları gereklidir.
Su az olduğunda insanlar tek bir su kaynağına mecbur kalır; arazi düz olduğunda ise evleri yan yana inşa etmek kolaylaşır.
2
Seçeneklerdeki bölgelerin coğrafi özelliklerini değerlendirme
İç Anadolu Bölgesi (Konya çevresi) bu iki şartı da tam olarak sağlar.
Doğu Karadeniz'de su bol (dağınık), Menteşe ve Hakkari'de ise arazi çok engebelidir.

Anahtar Kavram

Kırsal Yerleşme Dokuları (Toplu ve Dağınık Yerleşmeler)

İpuçları

1
Bir yerin 'toplu' yerleşme olabilmesi için insanların tek bir su kaynağına muhtaç kalıp kalmadığını düşünün.
2
Türkiye'de suyun en az, arazinin ise en düz olduğu bölgemiz İç Anadolu'dur.
3
Karadeniz'in dağınık yapısının tam tersi olan, düz ve kurak Konya Ovası en net toplu yerleşme örneğidir.

Daha Fazla Pratik

Kırsal yerleşmelerde kullanılan yapı malzemelerinin (ahşap, taş, kerpiç) bölgelere göre dağılımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bölgeleri 'Su' ve 'Yer Şekilleri' olarak puanlayın: Karadeniz (Su 10/10, Düzlük 2/10) → Dağınık; İç Anadolu (Su 2/10, Düzlük 9/10) → Toplu.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla