Soru

Zorluk: Kolayİki Noktanın Kullanımı

Türkçe dersinde noktalama işaretlerini işleyen bir öğrenci, defterine şu cümleleri yazmıştır:

I. Bahçedeki ağaçlardan bazıları şunlardır: kayısı, erik ve elma.
II. Size tek bir tavsiyem var: Her zaman dürüst olun.
III. Başarının formülü çok nettir; sabırla ve azimle çalışmak.
IV. Annem her zaman şunu der: "Yemeğini bitirmeden masadan kalkma."
V. Rafta sadece üç nesne vardı: bir kalem, bir silgi ve bir defter.

Numaralanmış bu cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır veya iki nokta getirilmesi gereken yere başka bir işaret konulmuştur?

  1. A
    Bahçedeki ağaçlardan bazıları şunlardır: kayısı, erik ve elma.
  2. B
    Size tek bir tavsiyem var: Her zaman dürüst olun.
  3. Başarının formülü çok nettir; sabırla ve azimle çalışmak.Cevap
  4. D
    Annem her zaman şunu der: "Yemeğini bitirmeden masadan kalkma."
  5. E
    Rafta sadece üç nesne vardı: bir kalem, bir silgi ve bir defter.

Cevap

Başarının formülü çok nettir; sabırla ve azimle çalışmak.
Doğru cevap olan cümlede, kendisinden sonra bir açıklama yapılacağı belirtilmesine rağmen noktalı virgül (;) kullanılmıştır. TDK kurallarına göre, açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda iki nokta (:) kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yapısını ve noktalama ihtiyacını inceleyin.
Üçüncü cümlede 'şudur', 'nettir' gibi bir açıklama ifadesi olduğu görülür.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
2
Kullanılan işareti kontrol edin.
Cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılmıştır.
Noktalı virgül açıklama yapmak için değil, öğeleri arasında virgül bulunan takımları ayırmak veya sıralı cümleleri bağlamak için kullanılır.
3
Diğer cümlelerdeki büyük/küçük harf kullanımını TDK kurallarına göre denetleyin.
Diğer tüm seçenekler kurallara uygundur.
Tam cümleler büyük harfle, örnek listeleri (özel isim değilse) küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

İpuçları

1
Cümlede bir açıklama mı yapılıyor yoksa öğeler mi gruplandırılıyor buna dikkat edin.
2
İki nokta ile noktalı virgülün görevleri farklıdır; açıklamalardan önce hangisi gelir?
3
Üçüncü cümlede 'nettir' ifadesinden sonra gelen noktalama işaretini kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra büyük ve küçük harfle başlama kurallarını pekiştirmek için farklı örnekler inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki işareti çıkarıp yerine 'çünkü' veya 'yani' getirmeyi deneyin. Eğer bu kelimeler anlamlı oluyorsa oraya iki nokta gelmelidir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla