Soru

Zorluk: ZorKanun Yapım Süreci

1982 Anayasası'na göre kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) görüşülme usulü ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilirse Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.Cevap
  2. B
    Bütçe Kanunları da dahil olmak üzere TBMM tarafından kabul edilen tüm kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından uygun bulunmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilebilir.
  3. C
    TBMM Genel Kurulunda bir kanun teklifinin kabul edilebilmesi için, her durumda üye tam sayısının salt çoğunluğunun kabul oyu vermesi anayasal bir zorunluluktur.
  4. D
    Kanunların yürürlük tarihi metinde açıkça belirtilmemişse, bu kanunlar Resmî Gazete'de yayımlandıkları tarihi izleyen 45. günün sonunda yürürlüğe girer.
  5. E
    Kanun teklif etme yetkisi hem milletvekillerine hem de Cumhurbaşkanına aittir; ancak Cumhurbaşkanı sadece kendi görev alanıyla ilgili konularda teklif sunabilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından üye tam sayısının salt çoğunluğu (301) ile aynen kabul edilmesi durumunda yayımlanmasının zorunlu olduğu ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından iade edilen kanun TBMM Genel Kurulunda hiçbir değişiklik yapılmadan (aynen) üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 301301 oy ile kabul edilirse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır. Eğer Meclis kanunda değişiklik yaparsa, bu yeni bir teklif sayılır ve Cumhurbaşkanı'nın tekrar iade etme yetkisi doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Teklif Aşamasının Değerlendirilmesi
Kanun teklifi yetkisinin sadece milletvekillerine ait olduğunun tespiti.
1982 Anayasası m. 88 uyarınca kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir.
2
Geri Gönderme (Veto) İstisnasının Kontrolü
Bütçe Kanunu'nun geri gönderilemeyeceğinin belirlenmesi.
Anayasa m. 89 uyarınca Cumhurbaşkanı Bütçe Kanunu'nu iade edemez.
3
Meclis İnatlaşma (Aynen Kabul) Sayısının Analizi
Geri gönderilen kanunun aynen kabulü için 301301 (salt çoğunluk) gerektiğinin teyidi.
2017 değişikliği ile basit çoğunluk yerine üye tam sayısının salt çoğunluğu şartı getirilmiştir.
4
Yürürlük Tarihi Kuralının Hatırlanması
Belirtilmediği durumlarda yürürlük gününün 'yayımlanma günü' olduğunun saptanması.
Güncel mevzuat uyarınca 45 günlük varsayılan süre artık uygulanmamaktadır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yasama ve Yürütme Organları Arasındaki Süreç Döngüsü

İpuçları

1
Geri gönderilen (veto edilen) bir kanunun tekrar kabulü için gereken oy sayısı ile normal bir kanunun kabulü için gereken oy sayısı aynı değildir.
2
Bütçe kanunlarının diğer kanunlardan ayrılan en büyük özelliği Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilememesidir.
3
Meclis'in geri gönderilen kanun üzerindeki 'direnme' gücü, üye tam sayısının salt çoğunluğu olan 301301 rakamına bağlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının kanunları iade etme yetkisi ile Anayasa Mahkemesine iptal davası açma yetkisi arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla