Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Sınırları ve Komşuları

Türkiye'nin komşu devletlerle olan kara sınırları, jeopolitik ve ekonomik açıdan farklı özellikler barındırmaktadır. Bu sınırların coğrafi özellikleri ve sınır kapılarıyla ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Gürcistan sınırında bulunan Sarp Sınır Kapısı, Doğu Karadeniz'in dış ticaretinde en yüksek paya sahip olup hem kara yolu hem de demir yolu bağlantısı içermektedir.
  2. B
    Irak sınırı, topografik yapının engebeli olması nedeniyle ulaşımın en güç olduğu sınırımızdır; buradaki Habur Sınır Kapısı üzerinden Irak ile demir yolu ticareti yapılmaktadır.
  3. Suriye sınırının büyük bir bölümü, 1921 Ankara Antlaşması'yla belirlenen Bağdat Demiryolu hattını takip ettiği için fiziki unsurlardan ziyade beşerî verilere göre şekillenmiştir.Cevap
  4. D
    İran sınırı, Kasr-ı Şirin Antlaşması'ndan bu yana değişmeyen en eski sınırımız olup bütünüyle Aras ve Arpaçay nehirlerinin yatakları esas alınarak çizilmiştir.
  5. E
    Yunanistan sınırı, Meriç Nehri'nin yatağını takip eden doğal bir sınırdır ve bu sınır üzerindeki İpsala Sınır Kapısı, Avrupa'ya açılan en yüksek ticaret hacimli demir yolu kapımızdır.

Cevap

Suriye sınırının büyük bir bölümü, 1921 Ankara Antlaşması'yla belirlenen Bağdat Demiryolu hattını takip ettiği için fiziki unsurlardan ziyade beşerî verilere göre şekillenmiştir.
Suriye sınırı belirlenirken, 1921 Ankara Antlaşması uyarınca Bağdat Demiryolu hattı (Nusaybin hattı) sınır olarak kabul edilmiştir. Bu durum, sınırın çok büyük bir kısmının nehir veya dağ gibi doğal bir engel yerine beşerî bir yapı olan demir yolu hattını takip etmesine ve coğrafi olarak oldukça düz bir hat çizmesine neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin kara sınırlarının belirlenme kriterlerini (doğal ve beşerî) analiz etme.
Sınırlar belirlenirken akarsu yatakları (talveg), dağ zirveleri (su bölümü çizgisi) gibi doğal unsurlar veya demir yolu gibi beşerî unsurlar esas alınır.
Sınırın karakterini ve şeklini belirleyen temel faktörleri ayırt etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki sınır kapısı ve ulaşım türü eşleştirmelerini kontrol etme.
Sarp, Habur ve İpsala kapılarında demir yolu bağlantısının olmadığı; demir yolunun Suriye sınırında belirleyici bir unsur olduğu tespit edilir.
Hatalı teknik bilgileri elemek için sınır kapılarının fonksiyonel özellikleri değerlendirilmelidir.
3
Doğal sınır özelliklerini (nehirler ve dağlar) ilgili komşu ülkelerle eşleştirme.
İran sınırının nehir yatağı değil su bölümü çizgisi olduğu, Aras/Arpaçay'ın ise Ermenistan sınırında yer aldığı doğrulanır.
Konumsal ve harita temelli hataları gidermek için dilsiz harita bilgisi kullanılır.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Kara Sınırlarının Oluşum Kriterleri ve Sınır Kapılarının Özellikleri

İpuçları

1
Sınır kapılarının hangilerinde demir yolu bağlantısı olduğunu (Kapıkule, Uzunköprü, Canbaz, Nusaybin vb.) hatırlamaya çalışın.
2
Türkiye'nin en uzun kara sınırının (Suriye) neden dümdüz bir hat izlediğini ve bu hattın hangi ulaşım yolu (Bağdat Demiryolu) referans alınarak çizildiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Demir yolu bağlantısı olan diğer sınır kapılarımızı (Canbaz, Kapıkule, Uzunköprü, Akyaka, İslahiye, Nusaybin, Çobanbey) bir liste halinde çalışarak ulaşım çeşitliliğini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Sınırları ve Komşuları

Bu konudan daha fazla soru