Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Sınırları ve Komşuları

Türkiye'nin kara sınırları; yer şekillerinin uzanışına (su bölümü hattı), akarsu yataklarının derinlik merkezine (talveg çizgisi) veya ulaşım hatları gibi beşerî unsurlara (geometrik/yapay hatlar) dayalı olarak şekillenmiştir. Bu sınırların coğrafi karakteri ve belirlenme esasları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Suriye sınırı, büyük bir bölümüyle 19211921 Ankara Antlaşması ile belirlenen Bağdat Demiryolu hattını takip ettiği için yapay bir karakter sergiler.
  2. B
    Irak sınırı, topografyanın oldukça engebeli ve yüksek olması nedeniyle genel olarak Dicle ve Fırat havzalarını ayıran dağların su bölümü hattını izler.
  3. C
    Yunanistan sınırı, Meriç Nehri'nin talveg çizgisini esas alsa da Lozan Antlaşması ile savaş tazminatı olarak alınan Karaağaç bölgesi bu nehir sınırının batısında kalmaktadır.
  4. D
    İran sınırı, 16391639 Kasr-ı Şirin Antlaşması'ndan bu yana büyük bir değişikliğe uğramamış olup genel olarak Zagros Dağları'nın su bölümü çizgisiyle uyumludur.
  5. Ermenistan sınırı, Kuzey Anadolu Dağları'nın doğu uzantıları üzerindeki doruk noktalarından geçerek bölgedeki akarsu havzalarını su bölümü hattı ile birbirinden ayırır.Cevap

Cevap

Ermenistan sınırının su bölümü hattı yerine Aras ve Arpaçay nehirlerinin yatağını (talveg) takip ettiğini belirten ifade yanlıştır.
Ermenistan ile olan sınırımız dağlık kütlelerin zirve noktalarından (su bölümü) değil, Arpaçay ve Aras nehirlerinin derinlik merkezinden (talveg çizgisi) geçmektedir. Dolayısıyla bu sınır bir dağ sınırı değil, nehir sınırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sınır belirleme yöntemlerini (doğal ve yapay) analiz et.
Doğal sınırlar su bölümü (dağlar) ve talveg (nehirler) iken; yapay sınırlar demir yolu veya düz hatlardır.
Sınırların hangi kritere göre çizildiğini ayırt etmek için gereklidir.
2
Suriye, Irak, Yunanistan ve İran sınırlarının özelliklerini kontrol et.
Suriye (yapay/demiryolu), Irak (doğal/su bölümü), Yunanistan (doğal/talveg-nehir), İran (doğal/su bölümü) eşleştirmelerinin doğru olduğu görülür.
Verilen seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için her sınırın özel şartı incelenir.
3
Ermenistan sınırının fiziki dayanağını incele.
Ermenistan sınırı Aras ve Arpaçay nehirlerinin yatağı boyunca uzanır, yani nehir sınırıdır (talveg).
Dağ doruklarını (su bölümü) takip ettiği bilgisinin yanlış olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Sınır Belirleme Kriterleri (Talveg vs Su Bölümü)

İpuçları

1
Akarsuların sınır oluşturduğu yerlerde 'talveg' çizgisi, dağların oluşturduğu yerlerde 'su bölümü' hattı kullanılır.
2
Ermenistan sınırında bulunan Arpaçay ve Aras birer akarsudur.
3
Nehirlerin sınır olduğu durumlarda sınır, dağların zirvelerinden değil, akarsu yatağından geçer.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin sınır kapıları ve bu kapıların hangi komşularla ulaşıma açık olduğunu incelemek konuyu pekiştirir.

Alternatif Yöntem

Sınırın geçtiği yerdeki temel fiziki unsuru (nehir mi dağ mı) belirleyerek tanım hatasını bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Sınırları ve Komşuları

Bu konudan daha fazla soru