Examkin

Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de bazı tarımsal ürünler, tarladan hasat edildikten sonra kısa süre içinde işlenmezse su kaybederek fire verir veya hızla bozularak ekonomik değerini yitirir. Bu özellikleri taşıyan ürünleri işleyen sanayi tesislerinin, taşıma süresini ve maliyetini en aza indirmek için mutlaka üretim alanlarının yakınına kurulması gerekmektedir.

Buna göre, kuruluşu sırasında "hammaddeye yakınlık" zorunluluğunun aşağıdaki sanayi tesislerinin hangisinde en fazla olduğu söylenebilir?

  1. Şeker fabrikasıCevap
  2. B
    Pamuklu dokuma fabrikası
  3. C
    Un ve makarna fabrikası
  4. D
    Mobilya fabrikası
  5. E
    Tütün işleme fabrikası

Cevap

Doğru cevap, hammaddesi olan şeker pancarının çabuk bozulma özelliğinden dolayı tarlalara en yakın konumda kurulması zorunlu olan sanayi kolunu belirten seçenektir.
Şeker pancarı, tarladan söküldükten sonra bekletildiğinde içindeki su miktarını ve şeker oranını hızla kaybeden ağır bir tarım ürünüdür. Üreticilerin verim kaybı yaşamaması ve taşıma masraflarının ürünün değerini aşmaması için şeker fabrikaları her zaman pancar tarlalarının (üretim alanlarının) yakınına kurulmak zorundadır. Bu durum, Türkiye sanayisinde hammaddeye yakınlık ilkesinin en net görüldüğü örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Sanayi tesislerinin yer seçiminde etkili olan faktörleri (hammadde, enerji, pazar, ulaşım vb.) değerlendir.
Sorudaki öncülde tesisin yerini belirleyen temel faktörün 'ürünün çabuk bozulması' (hammaddeye yakınlık zorunluluğu) olduğu anlaşılır.
Sorunun kökünde bizden istenen spesifik kısıtlamayı tespit etmek.
2
Seçeneklerde verilen sanayi tesislerinin hammaddelerini (şeker pancarı, pamuk, buğday, kereste, tütün) dayanıklılık açısından sırasıyla incele.
Pamuk, buğday, kereste ve tütünün uzun süre saklanabilen, uzak mesafelere taşınabilen dayanıklı hammaddeler olduğu görülür.
Yanlış seçenekleri eleyerek bozulmayan ürünlere dayalı sanayi kollarını tespit etmek.
3
Şeker pancarının özelliklerini değerlendir.
Şeker pancarının söküldükten hemen sonra işlenmezse içindeki şeker oranını (verimini) kaybettiği hatırlanır.
Hammaddeye yakınlığın neden en çok bu sanayi kolunda zorunlu olduğunu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Sanayi Tesislerinin Kuruluş Yeri Seçimi ve Hammadde İlişkisi

İpuçları

1
Soruda sizden tarladan koptuktan sonra 'çabuk bozulan' veya 'beklediğinde verimi düşen' bir tarım ürünü bulmanız istenmektedir.
2
Buğday, pamuk ve tütün kurutularak aylarca depolanabilen dayanıklı ürünlerdir; bu yüzden taşınmaları kolaydır.
3
Topraktan söküldükten sonra hemen fabrikaya ulaştırılmazsa içindeki tatlılık oranını kaybeden, ağır ve hacimli hammadde hangisidir?

Daha Fazla Pratik

Bu konuyu pekiştirmek için 'Karabük ve İskenderun Demir-Çelik fabrikalarının kuruluş yeri seçimindeki enerji ve ulaşım faktörlerini' inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken ürünleri 'Aylarca depoda saklanabilir mi?' sorusuyla test edebilirsiniz. Buğday saklanır, pamuk saklanır, kereste saklanır ancak söz konusu bitki söküldükten sonra günlerce depoda bekletilemez.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Sanayi

Bu konudan daha fazla soru