Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de bazı sanayi kollarının kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlıktan ziyade; geniş tüketici kitlesine kolay erişim (pazar), kalifiye eleman temini ve gelişmiş teknolojik altyapı (Ar-Ge) daha belirleyici olmaktadır. Bu tür sanayi kolları genellikle ulaşım ağlarının gelişmiş olduğu büyükşehirlerin çevresinde kümelenmektedir.

Buna göre, aşağıdaki sanayi kollarından hangisinin Türkiye'deki coğrafi dağılışı bu duruma örnek olarak gösterilebilir?

  1. İlaç sanayiiCevap
  2. B
    Şeker sanayii
  3. C
    Çay sanayii
  4. D
    Konserve sanayii
  5. E
    Kâğıt sanayii

Cevap

İlaç sanayii; hammaddeye bağımlılığın az olduğu, buna karşılık pazar ve nitelikli iş gücü faktörlerinin ön plana çıktığı bir sektördür.
İlaç sanayisi, yüksek teknoloji gerektiren ve ürün katma değeri yüksek bir sektördür. Hammadde temini ulaşım yollarıyla kolaylıkla sağlanabildiği için tesislerin yer seçiminde büyük tüketici kitlelerine yakınlık (İstanbul, Ankara, İzmir gibi metropoller) ve üniversite/Ar-Ge imkanları (kalifiye iş gücü) temel belirleyicidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sanayi kuruluş yeri faktörlerini analiz etmek
Hammadde, pazar, ulaşım, enerji ve iş gücü gibi faktörlerin her sanayi kolunda farklı ağırlığa sahip olduğu belirlenir.
Soruda hammaddeye bağımlılığı düşük, pazar ve iş gücü odaklı bir sektör aranmaktadır.
2
Seçeneklerdeki sanayi kollarını hammadde ilişkisine göre sınıflandırmak
Şeker, çay ve konserve sanayisinin 'bozulabilir ürün' nedeniyle; kâğıt sanayisinin ise 'taşıma maliyeti' nedeniyle hammaddeye bağlı olduğu tespit edilir.
Tarıma dayalı sanayilerde hammaddenin dayanıklılık süresi tesisin yerini doğrudan belirler.
3
İlaç sanayisinin özelliklerini değerlendirmek
İlaç üretiminde kullanılan hammaddelerin (aktif maddeler) çoğunun ithal edilmesi veya küçük hacimli olup kolay taşınabilir olması, tesislerin İstanbul, Kocaeli gibi pazar ve Ar-Ge merkezlerine yakın kurulmasını sağlar.
Modern ve teknoloji yoğun sektörlerde pazar ve ulaşım olanakları hammaddeye göre daha kritiktir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Sanayi Tesislerinin Yer Seçimi İlkeleri

İpuçları

1
Hammaddeye yakınlık zorunluluğu olan sektörler genellikle 'bozulabilir' ürünlerle ilgilidir.
2
Pazar odaklı sektörler, ürünün bozulma riskinin az olduğu veya hammadde taşıma maliyetinin düşük olduğu modern sanayi kollarını kapsar.
3
İstanbul ve çevresinde yoğunlaşan, hammaddesi büyük oranda ithal kimyasallara dayanan teknolojik sektörü düşünün.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de pamuklu dokuma ve kümes hayvancılığı sektörlerinin de neden pazar odaklı dağılış gösterdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla